IV SA/Wa 592/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-23
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły ilość magazynowanych odpadów szklanych (kod 19 12 05) na podstawie ewidencji prowadzonej przez stronę, bez przeprowadzenia własnych pomiarów lub oceny rzetelności tej ewidencji, co miało wpływ na wymiar kary biegnącej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy nie oceniły rzetelności ewidencji odpadów prowadzonej przez stronę, która stanowiła podstawę do ustalenia ilości magazynowanych odpadów i wymiaru kary biegnącej, ani nie wyjaśniły, dlaczego nie przeprowadzono własnych pomiarów. Brak tych ustaleń miał wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary biegnącej na K. K. za magazynowanie odpadów szklanych (kod 19 12 05) z naruszeniem warunków decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów. Kontrola wykazała, że odpady były składowane luzem, bez odpowiednich zasieków i utwardzonego podłoża. Wymiar kary biegnącej ustalono na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez stronę. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniu ilości magazynowanych odpadów, brak analizy dokumentacji rachunkowej obejmującej całą firmę oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, zasądzając od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant referent Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz K. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...], ustalającej wymiary kary biegnącej, za naruszenie warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów, co do sposobu magazynowania odpadów o kodzie 19 12 05 - szkło w Zakładzie zlokalizowanym w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniach od [...] lipca do [...] sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną w Firmie Produkcyjno-Handlowo-Usługowej R.. W toku kontroli ustalono, że strona prowadzi działalność w zakresie przetwarzania stłuczki szklanej, w tym stłuczki z lamp fluorescencyjnych. W wyniku kruszenia i mielenia powstaje szkło drobne - grys szklany oraz mączka szklana. Przetwarzanie stłuczki szklanej prowadzone jest w Zakładzie zlokalizowanym w miejscowości [...], natomiast w Zakładzie w G. odbywa się magazynowanie stłuczki szklanej przywiezionej do przerobu, jak i stłuczki szklanej po procesie przetwarzania. W dniu [...] lipca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził oględziny terenu Zakładu w miejscowości G. i stwierdził, że odpady stłuczki szklanej pochodzące z lamp fluorescencyjnych były zgromadzone luzem na dwóch hałdach. Ustalono również, że nie zostały wyznaczone specjalne miejsca ogrodzone trwałymi zasiekami, przeznaczone do magazynowania odpadów stłuczki szklanej. Teren ten nie został również ogrodzony, oznakowany i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Stwierdzono, że część terenu pod hałdą nr 1 od strony północno-wschodniej nie posiadała utwardzonego podłoża. Strona poinformowała, że przed zdeponowaniem odpadów na placu nie zostały przeprowadzone żadne prace w celu utwardzenia terenu. Według oświadczenia strony teren pod hałdą nr 2 był utwardzony asfaltem w całości, natomiast pod hałdą nr 1 - w części. Strona poinformowała również, że nie przystosowała miejsca magazynowania odpadów stłuczki szklanej z lamp fluorescencyjnych, tj. nie wykonała specjalnych zasieków przed rozpoczęciem jej magazynowania. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w trakcie kontroli ustalił, że strona magazynowała odpad o kodzie 19 12 05 - szkło w postaci stłuczki szklanej z lamp fluorescencyjnych z naruszeniem warunków decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów, tj. decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2010 r., zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi i uwzględniającej dodatkowo wymagania przewidziane dla zezwolenia na odzysk, zbieranie i transport odpadów. Zgodnie z warunkami tej decyzji strona zobowiązana była magazynować odpad o kodzie 19 12 05 w miejscu magazynowania na terenie działek nr ewid. [...], [...] i [...] w G. jako: specjalnie wykonane, trwałe zasieki o wysokości co najmniej 1,7 m, z utwardzonym podłożem oraz trwale oznakowane i zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Masę odpadu o kodzie 19 12 05 - szkło w postaci stłuczki szklanej z lamp fluorescencyjnych, magazynowanych w dniu oględzin, tj. [...] lipca 2015 r. w Zakładzie w G. w sposób niezgodny z ww. decyzją Starosty [...], tj. 501,30 Mg, ustalono na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez kontrolowanego.
Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli, oraz protokołach z oględzin do protokołu z kontroli, podpisanych przez kontrolującego i kontrolowanego bez zastrzeżeń w dniu [...] sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] do [...] listopada 2013 r. ponownie przeprowadził kontrolę w Firmie Produkcyjno-Handlowo- Usługowa R., na terenie Zakładu w [...]. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2013 r. ustalono, że miejsca magazynowania odpadu o kodzie 19 12 05 zostały dostosowane do warunków decyzji Starosty [...]. Ponadto na podstawie kart ewidencji i kart przekazania odpadów ustalono, że odpad o kodzie 19 12 05 magazynowany był niezgodnie z warunkami decyzji Starosty [...] do dnia [...] października 2013 r. Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli, oraz w protokole z oględzin do protokołu z kontroli, podpisanych przez kontrolującego i kontrolowanego bez zastrzeżeń w dniu [...] listopada 2013 r.
Następnie działając na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 4, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 ust. 1, 2 i 4, art. 309 ustawy - Prawo ochrony środowiska, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. ustalił K. K. wymiary kary biegnącej za naruszenie warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2010 r., zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów, co do sposobu magazynowania odpadów o kodzie 19 12 05 - szkło, tj.:
1) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 501,30 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 5785,50 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
2) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 475,20 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 5484,28 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana - 23 lipca 2013 r.;
3) Wielkość stwierdzonego na dzień 24 lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 450,64 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 5200,84 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
4) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby-425,02 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 4905,16 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
5) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 398,36 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -4597,47 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
6) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 425,34 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -4908,85 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
7) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 379,34 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -4377,96 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
8) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] lipca 2013 r. naruszenia w skali doby - 353,94 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -4084,82 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] lipca 2013 r.;
9) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 379,68 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 4381,89 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
10) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 380,64 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 4392,97 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
11) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby -353,90 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 4084,36 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
12) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 327,42 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -3778,75 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
13) Wielkość stwierdzonego na dzień [...]. sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 300,42 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 3467,15 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
14) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 248,54 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2868,40 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
15) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 275,28 Mg/dobę:
- wymiar kary biegnącej - 3177,01 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
16) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 248,34 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2866,09 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
17) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 199,80 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2305,89 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
18) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 176,96 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2042,30 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
19) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 201,24 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2322,51 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
20) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 228,76 Mg/dobę:
- wymiar kary biegnącej - 2640,12 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
21) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 203,58 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2349,52 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
22) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 203,44 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2347,90 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
23) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby 176,92 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2041,83 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana [...] sierpnia 2013 r.;
24) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] sierpnia 2013 r. naruszenia w skali doby - 203,72 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2351,13 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] sierpnia 2013 r.;
25) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 255,52 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2948.96 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana –[...] września 2013 r.;
26) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 230,64 Mg/dobę:
- wymiar kary biegnącej - 2661,82 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
27) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 228,02 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2631,58 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
28) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 254,22 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2933,95 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
29) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 279,62 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -3227,09 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
30) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 253,90 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2930,26 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
31) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 276,90 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 3195,70 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana- [...] września 2013 r.;
32) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 327,36 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 3778.06 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
33) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 300,40 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 3466,92 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
34) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 247,90 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 2861,01 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
35) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 222,22 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2564,64 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana- [...] września 2013 r.;
36) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 197,38 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej -2277,96 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
37) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 172,08 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 1985,98 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
38) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 147,24 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 1699,30 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
39) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 122,10 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 1409,16 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
40) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 96,20 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 1110,24 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
41) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 70,20 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 810,18 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
42) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 44,84 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 517,50 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
43) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] września 2013 r. naruszenia w skali doby - 20,56 Mg/dobę;
- wymiar kary biegnącej - 237,28 zł/dobę
- termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana – [...] września 2013 r.;
44) Wielkość stwierdzonego na dzień [...] października 2013 r. naruszenia w skali doby – 0 Mg/dobę; - wymiar kary biegnącej - 0 zł/dobę.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II. instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Organ odwoławczy wskazał, że analizując materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji w trakcie kontroli i prowadzonego postępowania, stwierdził, że materiał dowody został zebrany w sposób wyczerpujący, a na jego podstawie prawidłowo wydana została decyzja określająca wymiar obligatoryjnej kary przewidzianej przepisami ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Organ odwoławczy w wyniku analizy materiału dowodowego stwierdził również, że organ I. instancji w sposób prawidłowy obliczył kwoty kar biegnących biorąc pod uwagę art. 309 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, w myśl którego "za składowanie odpadów z naruszeniem warunków dotyczących rodzaju i sposobów składowania odpadów, określonych w decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, lub magazynowanie odpadów z naruszeniem decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów wymierza się karę w wysokości 0,1 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania" oraz aktualne stawki opłat za korzystanie ze środowiska w 2013 r. zamieszczone w Obwieszczeniu Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2013.
Z treści art. 298 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska jednoznacznie wynika, iż wymierzenie kary w drodze decyzji przez organ I. instancji ma charakter obligatoryjny. Wobec tego w przypadku stwierdzenia naruszenia wskazanego w art. 298 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska organ administracji zobligowany był wszcząć postępowania administracyjne i rozstrzygnąć merytorycznie sprawę. Późniejsze (tj. po zakończeniu kontroli) usunięcie przez stronę stwierdzonych przez organ w trakcie kontroli naruszeń w żadnej mierze nie czyni postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone uprzednio naruszenia bezprzedmiotowym. Fakt, że strona dopiero po przeprowadzonej kontroli zaczęła przestrzegać porządku prawnego, nie zwalnia jej z odpowiedzialności za istniejące wcześniej naruszenia przepisów prawa, a tym samym nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania. Ponadto argumentacja przytoczona przez stronę w odwołaniu w żadnej mierze nie może stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Brak skarg na działalność prowadzoną przez stronę czy też niewyrządzenie szkód w środowisku w związku z prowadzeniem działalności z naruszeniem warunków decyzji Starosty Piotrkowskiego oraz przepisów prawa w ocenie organu odwoławczego nie mają, w ocenie organu odwoławczego, wpływu na modyfikację wysokości naliczonej przez organ I instancji kary. Organ I. instancji w sposób wyczerpujący wykazał, że strona naruszyła warunki decyzji Starosty [...], w której określono warunki magazynowania odpadu o kodzie 19 12 05, czyli "w sposób selektywny, w specjalnie wykonanych zasiekach betonowych oraz pojemnikach i kontenerach metalowych, a także w skrzyniach drewnianych i na paletach oraz częściowo w pojemnikach typu big-bag. Organ odwoławczy podał, że Strona nie wykonując obowiązków na niej ciążących, powinna mieć świadomość konsekwencji z tym związanych. Natomiast zdaniem organu II. instancji stwierdzenie przez organ I instancji naruszenia w trakcie kontroli stanowi wystarczającą przesłankę do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 298 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Ponadto przepis ten nie przewiduje możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Na potwierdzenie powyższego należy podnieść, że orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza prawidłowość prowadzonych postępowań administracyjnych w sprawie wymierzenia kary biegnącej w analogicznych do przedmiotowego przypadkach.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. K., reprezentowany przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia:
- art. 7, 77, 81 K.p.a. przez wydanie decyzji, która z uwagi na istotne wady w zakresie ustalania stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego narusza zasady praworządności i słuszny interes strony, w wyniku całkowitego pominięcia i braku jakichkolwiek ustaleń co do ilości szkła o symbolu 19 12 05 składowanego w okresie kary biegnącej i to zarówno na dzień [...] lipca 2013 roku jak i pozostałych dni do [...] października 2013 roku. Skutkiem uchylenia się od rzeczowego dokonania ustaleń, ilość szkła 19 12 05 składowana w G. została ustalona dowolnie w oparciu o dokumentacje rachunkową całej firmy obejmującej poza oddziałem w G. także siedzibę główną w [...], co prowadziło do wadliwego wymierzenia kary biegnącej,
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, bowiem poza zakresem analizy i badania organu pozostał fakt, iż strona prowadzi działalność gospodarcza na dwóch nieruchomościach, w stosunku do obu ma wydane stosowne decyzje o pozwoleniu na składowanie m.in. szkła o symbolu 19 12 05, przesunięcia wewnątrz firmy nie są ewidencjonowane ani w księgowości ani w innych dokumentach, a wobec niekwestionowanego przez organ faktu, że strona przebudowała w G. miejsce składowania odpadu 19 12 05, zachodziła konieczność jego przewiezienia do R.. Organ nie ustalił ani czy taki fakt miał miejsce, ani kiedy i jakiej ilości dotyczył, bowiem uznał że wystarczy dokonać analizy dokumentacji księgowej dla całej firmy i odnieść ją w miejsce stanu składowania w firmie tj. R. i G. jedynie do wymiaru kary biegnącej obliczonej dla składowania w oddziale w G.,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 300 ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo ochrony Środowiska poprzez jego wadliwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku przeprowadzonej kontroli na dzień [..] lipca 2013 r. pracownicy organu dokonali organoleptycznej oceny ilości stłuczki szklanej zgromadzonej na terenie nieruchomości położonej w miejscowości G.. Z materiału dowodowego nie wynika żeby wykonywali jakiekolwiek czynności obmiarowe czy pomiarowe dla określenia rodzaju składowanego materiału i jego ilości na terenie siedziby głównej zakładu w [...]. Ilość materiału w tonach została ustalona w oparciu o kartę przekazania odpadu stłuczki szklanej o kodzie 19 12 05 przywiezionego w lipcu 2013 roku z firmy P. S.A. z siedzibą w P.. Ilość ta została pomniejszona o wykaz przekazania odpadu o kodzie 19 12 05 przez firmę strony do firmy A. S.A. z siedzibą w G.. W oparciu o ten materiał ustalono ilość odpadu przechowywanego na terenie nieruchomości w [...]. W toku kontroli pracownicy organu nie byli zainteresowani ustaleniem ilości odpadu znajdującego się w siedzibie firmy w R., pomimo iż wszystkie karty przekazania odpadu miały jako miejsce odbioru lub miejsce wydania adres [..].
Nadto w okresie do dnia [...] października 2013 r. ustalając karę biegnącą organ dla ustalenia ilości składowanego odpadu szklanego przyjmował wyłącznie stany jakie wynikają z dokumentacji rachunkowej firmy. Natomiast w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie podano sposobu ustalania ilości ton szkła o kodzie 19 12 05. W uzasadnieniu znajduje się jedynie wywód, że w dniu [...] listopada 2013 r. w trakcie kontroli powtórnej stwierdzono doprowadzenie sposobu magazynowania do stanu zgodnego z decyzją.
Mając na uwadze powyższe przedmiotowa decyzja organu I. instancji w sposób rażący naruszyła art. 107 k.p.a. albowiem decyzja w żaden sposób nie może być zweryfikowana pod kątem zgodności ustaleń ze stanem faktycznym. Z decyzji nie wynika ażeby organ w jakikolwiek sposób ustalał co stało się ze szkłem kodu 19 12 05 w trakcie przebudowywania składowiska. Z uzasadnienia decyzji nie wynika ażeby organ w najmniejszym choćby zakresie badał czy, a jeżeli tak, to jaka ilość odpadu szklanego o kodzie 19 12 05 była przewożona do siedziby głównej zakładu na czas trwania przebudowy. Z uzasadnienia decyzji nie wynika nawet czy w miesiącu październiku 2013 r. w toku powtórnej kontroli stwierdzono jakąkolwiek obecność odpadu szklanego o kodzie 19 12 05. Na stronie 5 decyzji jest jedynie jednozdaniowa uwaga, iż na ustny wniosek strony dokonano ustaleń zmian jakie nastąpiły od dnia [...] lipca 2013 r. odnośnie ilości magazynowanych odpadów w oparciu o ewidencję. Ten fragment uzasadnienia jest, zdaniem skarżącego, całkowicie dowolny i nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym, a nadto organ pominął iż przesunięcia magazynowe wewnątrz firmy nie są nigdzie ewidencjonowane, a tym samym oparcie się o ewidencję towarów przychodzących i wychodzących prowadzi do daleko idącego zafałszowania obrazu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Skarżącego podtrzymał podnoszone zarzuty oraz wniósł o zasądzenie od Organu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem w zaskarżonych decyzjach doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.
Podstawą ustalenia K. K. prowadzącemu Firmę Produkcyjno-Handlowo-Usługowa R. kary biegnącej za magazynowanie odpadów stłuczki szklanej z naruszeniem sposobu magazynowania tych odpadów były ustalenia dokonane w Firmie Skarżącego w dniach [...], [...] lipca i [...] sierpnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli ustalono, że Skarżący prowadzi działalność w zakresie przetwarzania stłuczki szklanej, w tym stłuczki z lamp fluorescencyjnych. Przetwarzanie stłuczki szklanej odbywa się w Zakładzie zlokalizowanym w miejscowości R., natomiast w Zakładzie w G. stłuczka jest magazynowana. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. w zakładzie zlokalizowanym w miejscowości G., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że odpady stłuczki były zgromadzone luzem na dwóch hałdach, które zaś nie zostały ogrodzone trwałymi zasiekami. Teren ten nie został również ogrodzony, oznakowany i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Stwierdzono również, że część terenu pod hałdą nr 1 nie posiadała utwardzonego podłoża. Ponadto organy wskazały, że masę odpadów w postaci stłuczki szklanej (o kodzie 19 12 05) w dniu oględzin tj. [...] lipca 2013 r. ustalono na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez kontrolowany Zakład. Na podstawie tej ewidencji ustalono kontrolowanemu wymiar kary biegnącej, za naruszenie warunków decyzji Starosty [...].
We wniesionej skardze zarzucono m.in. całkowite pominięcie przez organy i brak jakichkolwiek ustaleń co do ilości szkła o symbolu 19 12 05 składowanego w okresie kary biegnącej i to zarówno na dzień [...] lipca 2013 roku jak i pozostałych dni do [...] października 2013 roku.
W ocenie Sądu zarzut ten jest trafny.
Kontrola miała miejsce na terenie zakładu Skarżącego znajdującego się w G.. Siedziba Zakładu znajduje się w R., ponadto w zakładzie położonym w R. znajduje się zakład przetwarzający odpady w postaci stłuczki szklanej.
W ocenie Sądu bezspornym w niniejszej sprawie jest, że w dniu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. zostały naruszone warunki określone w ww. decyzji Starosty [...] co do sposobu magazynowania odpadów o symbolu 19 12 05. Natomiast w ocenie Sądu uzasadnione są podniesione w skardze zarzuty co do ilości stłuczki szklanej znajdujących się na terenie kontrolowanego obiektu i wysokości ustalenia kary biegnącej.
Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie na podstawie kontroli, a w szczególności dokonanych w ich trakcie pomiarów lub za pomocą innych środków dowodowych. Podkreślenia wymaga, że to na organie ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego. Ustawodawca w powołanym przepisie jako jeden że środków mających na celu ustalenie przekroczenia wskazał pomiary dokonywane przez kontrolujących. Jest to środek dowodowy bezpośredni – dokonywany przez pracowników wyspecjalizowanego organu. Oczywiście "inne środki dowodowe" są równoważne w świetle powołanego przepisu z pomiarami, jednak Sąd stoi na stanowisku, że organy orzekające w tego typu sprawach powinny wyjaśnić, z jakich powodów nie było możliwe uzyskanie dowodów bezpośrednich z pomiarów. W niniejszej sprawie okoliczność ma o tyle istotne znaczenie, ponieważ, jak już wyżej podniesiono, Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na składowaniu odpadów na terenie dwóch nieruchomościach, ponadto w stosunku do obu tych nieruchomości posiada zezwolenie na składowanie odpadu o symbolu 19 12 05.
Natomiast masę odpadu w tonach w dniu kontroli ustalono jedynie na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez kontrolowanego. Zauważyć jednak należy, że organ w ogóle nie ocenił ewidencji odpadów jako podstawowego materiału dowodowego, na podstawie które ustalono wymiar kary biegnącej. Skoro organ nie dokonał własnych pomiarów powinien odnieść się do dokumentów przedstawionych przez stronę i wskazać, czy mogły one stanowić podstawę do ustalenia wymiaru kary. Organ, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, powinien odnieść się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wykazać, że są one wystarczającym materiałem dowodowym do zastosowania sankcji.
Tymczasem organ w ogóle nie rozważył, czy ilość odpadów znajdujących się w dokumentacji prowadzonej przez Skarżącego może odpowiadać faktycznej ilości odpadu zgromadzonego na terenie kontrolowanej nieruchomości. Zauważyć jednak należy, że organ w ogóle nie ocenił ewidencji odpadów jako podstawowego materiału dowodowego, na podstawie które ustalono wymiar kary biegnącej. Skoro organ nie dokonał własnych pomiarów powinien odnieść się do dokumentów przedstawionych przez stronę i wskazać, czy mogły one stanowić podstawę do ustalenia wymiaru kary. Organ, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, powinien odnieść się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wykazać, że są one wystarczającym materiałem dowodowym do zastosowania sankcji. Okoliczność ta może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ponieważ co prawda dopiero na etapie postępowania sądowego, jednak Skarżący wskazał, że dochodzi do przesunięć odpadów wewnątrz firmy, a przesunięcia ta nie są ewidencjonowane ani w księgowości ani w innych dokumentach. Ponadto Skarżący podał, że w związku z przebudową w G. miejsca składowania odpadu 19 12 05, zachodziła konieczność jego przewiezienia do R..
Brak powyższych ustaleń co do rzetelności, prawidłowości, wiarygodności tego materiału dowodowego wskazuje na zasadności skargi w zakresie ustalenia rzeczywistej ilości odpadów znajdujących się na terenie kontrolowanej nieruchomości.
Stwierdzić zatem należy, że wyciągnięte przez organy wnioski są co najmniej przedwczesne i dokonane bez analizy całości materiału zgromadzonego w sprawie.
Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji prowadzące postępowanie obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, mając przy tym na względzie nie tylko interes społeczny, ale także słuszny interes obywateli. Przepis zaś art. 8 k.p.a. zobowiązuje je do prowadzenia postępowania w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W ocenie Sądu, postępowanie objęte jego kontrolą nie odpowiada wymogom wynikającym z cytowanych przepisów o postępowaniu administracyjnym.
Zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zawarta w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w innych przepisach ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przenosząc te reguły na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i bez wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Dopiero poczynienie niewadliwych ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu zebranego materiału pozwoli prawidłowo zastosować normy prawa materialnego przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., Nr 1804). Na koszty składają zwrot wpisu i koszty dla radcy prawnego.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy orzekające w sprawie zastosują się do wytycznych w nim zawartych i przeprowadzą ponownie postępowanie dowodowe z ich uwzględnieniem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło