IV SA/Wa 595/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-17

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca samotną rencistką utrzymującą się z renty rodzinnej, która ponosi koszty niezbędnego utrzymania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Jej stan majątkowy i zdolności płatnicze, wynikające z utrzymywania się z renty rodzinnej w wysokości 1158,45 zł brutto i ponoszenia kosztów niezbędnego utrzymania, nie pozwalają na partycypowanie w kosztach postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odmowa przyznania prawa pomocy naruszałaby przepisy regulujące jego udzielanie i pozbawiłaby skarżącą prawa do sądowej kontroli.
Stan faktyczny
H. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 50m2, nie posiada oszczędności, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się wyłącznie z renty rodzinnej w wysokości 1158,45 zł brutto. Wskazała na ponoszone miesięczne wydatki na utrzymanie, w tym energię elektryczną, telefon, wywóz śmieci, lekarstwa oraz roczne koszty opału.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą H. Z. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Z. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: zwolnić skarżącą H. Z. od kosztów sądowych w całości H. Z. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia związanych ze skargą na opisane w sentencji postanowienie kosztów sądowych. Z zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni 50m2.. Nie posiada oszczędności. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Podniosła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ze względu na jej sytuację materialną Jak podała, jedynym źródłem jej dochodu jest renta rodzinna w wysokości 1158,45 zł. brutto. Skarżąca wskazała wśród wydatków na utrzymanie: opłatę za energię elektryczną – 40,14 zł miesięcznie, telefon – 69,70 zł miesięcznie, wywóz śmieci 10 zł. miesięcznie, lekarstwa – 60,40 zł miesięcznie koszty opału ok. 1000 zł rocznie i inne, w tym związane z remontami domu. Skarżąca na obecnym etapie postępowania zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej u.p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. H. Z. zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazała bowiem, że jej stan majątkowy i zdolności płatnicze nie pozwalają na partycypowanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, w kosztach postępowania sądowego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca jest samotną rencistką, która utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1158,45 zł. W związku ze wskazaniem przez skarżącą, we wniosku o przyznanie prawa pomocy, miesięcznie ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania, jak również mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego, uznać należy, że nie będzie ona w stanie podołać kosztom sądowym niniejszego postępowania. Dlatego też poniesienie przez skarżącą kosztów postępowania sądowego mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowiłaby więc naruszenie przepisów regulujących jego przyznawanie i pozbawiała skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło