IV SA/Wa 596/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 596/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].02.2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].08.2010 r., odmawiającą wznowienia na wniosek pełnomocnika N. R. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu podziału gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w KW [...]. Prezydent W. stwierdził, iż podstaw wznowienia pełnomocnik upatrywał w postanowieniu Sądu Rejonowego dla W.- II Wydziału Cywilnego z dnia [...].07.2008 r., sygn. [...], uchylającym postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1997 r., sygn. [...] o zasiedzeniu działki nr [...]. W wyniku czego powstała możliwość wystąpienia o usunięcie z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r., dzielącej tę działkę na [...] działek. Zdaniem pełnomocnika N. R. jest właścicielką gruntu o pow. 4160 m2, wchodzącego w skład działki ew. Nr [...]. Na przeszkodzie wznowienia tego postępowania stanęło jednakże uchybienie terminowi miesięcznemu, wynikającemu z art. 148 Kpa. Organ I instancji zauważył nadto, iż postanowienie Sądu Rejonowego dla W. - II Wydziału Cywilnego z dnia [...].07.2008 r., sygn. II [...] nie dokumentuje faktu sfałszowania dokumentów, które miałyby jakikolwiek wpływ na wydanie decyzji o wprowadzeniu zmiany do operatu ewidencyjnego. Wskazał, iż w postępowaniu tym pełnomocnik wnioskodawczyni uczestniczył i o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1997 r., sygn. [...] o zasiedzeniu działki nr [...] mógł się dowiedzieć w dniu [...].07.2008 r., a nie uprawdopodobnił okoliczności nieprawidłowego doręczenia postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].07.2008 r. Prezydent W. zaznaczył jednocześnie, iż pozostałe żądanie wniosku, polegające na ujawnieniu w ewidencji działki o pow. 4160 m2 nabytej przez N. R. w 1953 r., leżącej na terenie działki nr [...] z obrębu [...], jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] przytoczył stwierdzenie pełnomocnika wnioskodawczym, że uprawdopodobnił okoliczności dochowania terminu wznowienia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w kontrolowanej decyzji, jednakże uczynił to z uwagi na brak przymiotu strony u N. R.. Powołując się na art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, iż nie legitymuje się ona prawem własności lub innym prawem rzeczowym do działki nr [...]. Nabyła natomiast aktem własności ziemi sąsiednią działkę nr [...]. Zaznaczył nadto, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. We wniesionej skardze pełnomocnik N. R. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji powołując się na Konstytucję RP. Podkreślił, iż wskazane postanowienie o zasiedzeniu działki nr [...] przez państwa W. było błędne, nie zaistniały przesłanki do jego stwierdzenia, co potwierdził Sąd Rejonowy dla W. - II Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...].07.2008 r., sygn. il Ns [...]. Zasiedzenie to uprzednio stało się podstawą wydania decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu podziału gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...] i ujawnieniu powstałych w jego wyniku działek: [...], [...], [...], [...] i [...]. Pełnomocnik wskazał, że N. R. aktem notarialnym z 1953 r. nr [...] nabyła także teren o pow. 4160 m2, znajdujący się w obrębie ówczesnej działki nr [...], który to obszar jest obecnie przez niego zamieszkiwany. Nadto zauważył, że mapa z 1977 r. - sporządzona przez geodetę - na działce nr [...] wskazywała przerywaną linią granicę między terenem należącym do N. R. a terenem stanowiącym własność W. W.. Zarzucił sfałszowanie protokołów granicznych 1961 r. i 1962 r., naniesienie na nie nieprawdziwego stwierdzenia, iż "przedmiotowe tereny nie mają właściciela". Podkreślił też, iż z powodu nieprawidłowego działania urzędów kwestionowaną decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. otrzymał [...].01.2003 r., a o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1997 r., sygn. [...] o zasiedzeniu działki nr [...] postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. - II Wydziału Cywilnego z dnia [...].07.2008 r., sygn. [...] dowiedział się [...].02.2009 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożył zaś trzy dni później, a więc terminu dochował. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Na wstępie należy zauważyć, iż w odniesieniu do decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. toczyło się już postępowanie nieważności owe wszczęte z urzędu, zakończone prawomocną decyzją odmowną. W postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej sprawy, prowadzonym z wniosku o wznowienie złożonego przez N. R. przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, iż organ odwoławczy oparł swe rozstrzygniecie na innej podstawie, niż uczynił to Prezydent W. w decyzji z dnia [...].08.2010 r. Organ I instancji uznał, iż doszło do uchybienia terminu miesięcznego, wynikającego z art. 148 § 1 Kpa, przewidzianego na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Udokumentowanie zaistnienia tej przesłanki istotnie mogłoby skutkować odmową wznowienia postępowania administracyjnego, następującą w formie decyzji, jak stanowił art. 149 § 3 Kpa, w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji obu instancji. Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż od 11.04.2011 r. odmowa taka następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, jednakże okoliczność ta pozostaje bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], choć był do tego zobowiązany, nie odniósł się w swym rozstrzygnięciu do kwestii zachowania owego 30 dniowego terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu podziału gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...]. Niewątpliwie zagadnienie to miało podstawowe znaczenie i wymagało zbadania w pierwszej kolejności. Dopiero stwierdzenie, iż termin ten został zachowany pozwalało na czynienie dalszych ustaleń, także w zakresie posiadania przymiotu strony przez wniosek ten składającą. Na uwagę zasługuje fakt, iż nowelizacja Kpa dokonana ustawą z dnia 3.12.2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18) nie zmieniła brzmienia § 1 oraz § 2 art.149 Kpa. Zatem w dalszym ciągu wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy przy tym zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, iż oceny posiadania interesu prawnego we wznowieniu danego postępowania administracyjnego dokonuje się po uprzednim wznowieniu postępowania stosownym postanowieniem. Na tym etapie nie jest więc uprawniona odmowa wznowienia postępowania, zwłaszcza jeśli brak przymiotu strony nie jest oczywisty. NSA stoi na stanowisku, iż wnoszący podanie winien uzyskać gwarancję, iż wszechstronnej ocenie będzie podlegał przedłożony przez niego materiał dowodowy w kontekście oceny, czy przysługuje mu przymiot strony danego postępowania, w odniesieniu do wskazanych przez niego podstaw wznowieniowych. Postępowanie takie, w myśl art. 151 Kpa, kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej lub też decyzji uchylającej tę decyzję i rozstrzygającej o istocie sprawy, względnie z uwagi na upływ czasu, stwierdzeniem wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, jeśli organ odwoławczy upatrywał przeszkód właśnie w braku przymiotu strony u N. R. w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu podziału gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...], to wadliwie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wznowienie tego postępowania dawałoby skarżącej szersze możliwości dowodzenia, iż przymiot strony tego postępowania posiada i pełniejszego wywodzenia, że część dawnej działki nr [...] stanowiła jej własność. Pełnomocnik N. R. w skardze powołał się na zbiór dokumentów [...], zaświadczenie o podatkach m. in. z 1963 r. oraz mapę terenu z 1977 r. - sporządzoną przez geodetę L. S., co w jego ocenie miało znaczenie dla ustalenia, iż N. R. aktem notarialnym z 1953 r. nr [...] nabyła także teren o pow. 4160 m2, znajdujący się w obrębie ówczesnej działki nr [...], który to obszar jest obecnie przez niego zamieszkiwany. Należy zauważyć, iż organ odwoławczy w swym rozstrzygnięciu nie przeanalizował przedłożonych dokumentów. Zauważył jedynie, iż dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Uwaga ta, jakkolwiek słuszna, mogłaby okazać się użyteczna w będącym przedmiotem odrębnego postępowania (jak zaznaczył organ I instancji w swej decyzji) pozostałym żądaniu wniosku, polegającym na ujawnieniu w ewidencji działki o pow. 4160 m2, leżącej na terenie działce nr [...] z obrębu [...], jako stanowiącej od 1953 r. własność N. R.. Argumentacja ta nie była natomiast uprawniona w zakresie żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r., w dodatku w sytuacji gdy przytoczona została jako wyłączna podstawa. Wskazane postanowienie o zasiedzeniu działki nr [...] przez państwa W. było błędne, nie zaistniały przesłanki do jego wydania, co potwierdził Sąd Rejonowy dla W. - II Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...].07.2008 r., sygn. [...]. Jednakże, jak podniósł pełnomocnik skarżącej, zasiedzenie to stało się uprzednio podstawą wydania decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu podziału gruntu rolnego stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...] i ujawnieniu powstałych w jego wyniku działek: [...], [...], [...], [...] i [...]. W tym kontekście wymagało rozważenia posiadanie interesu prawnego przez wnioskującą we wznowieniu tego postępowania uwzględniając, iż jednym z możliwych rozstrzygnięć przewidzianych przez ustawodawcę - w razie upływu czasu - jest stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Wobec wskazanych okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem artykułów 15, 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa w zw. z art. 148 i art. 149 § 3 Kpa w brzmieniu sprzed ostatniej nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 3.12.2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy ponownie rozpoznać wniesione odwołanie, traktując je jako zażalenie. W pierwszej kolejności oceny wymagać będzie dotrzymanie 30 dniowego terminu na złożenie podania o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego. W razie uznania, iż termin ten został zachowany należy zastosować się do dalszych wskazań i oceny prawnej sformułowanych w niniejszym wyroku.