IV SA/Wa 597/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-25
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, oceniając obawy skarżącego przed prześladowaniem jako nieuzasadnione i niepoparte dowodami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa, odmawiając nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, a jego zeznania były niespójne i niepoparte dowodami, co wskazuje na motywację ekonomiczną, a nie potrzebę ochrony międzynarodowej.Stan faktyczny
Skarżący, A. B., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce wraz z rodziną. Po umorzeniu i wznowieniu postępowania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dowolną ocenę dowodów i brak zindywidualizowanej analizy sytuacji w kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej również jako "Rada", "organ odwoławczy"), działając w oparciu o art. 89p ust.1 oraz art. 19 ust.1 pkt 1 , art. 20 ust.1 pkt 1, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (jt. Dz.U. z 2012r. poz. 680 z późn. zm. – dalej zwana "ustawą") w związku z art. 513 ust.1 pkt 1 , w zw. z art. 484 w zw. z art. 514 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U.z 2013r., poz. 1650 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. – dalej zwany: "k.p.a." ), po rozpatrzeniu odwołania pana A. B. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szefa Urzędu") z dnia [...] października 2014r. nr [...], orzekającej o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją tą objęte zostały również małżonka wnioskodawcy: M. V., oraz małoletnie dzieci: R. B., R. B., R. B., R. B., M. B.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r. pan A. B., obywatel [...], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem została także objęta małżonka Cudzoziemca, pani M. V. oraz czworo małoletnich dzieci (R. B., R. B., R. B., R.B.). W trakcie pobytu w Polsce urodziło się piąte dziecko Cudzoziemca (M. B.), które również zostało objęte wnioskiem.
W związku z faktem niestawienia się w ośrodku dla cudzoziemców i opuszczenia przez Wnioskodawcę terytorium RP oraz wyjazdem do [...] postępowanie o nadanie statusu uchodźcy zostało umorzone w dniu [...] lipca 2013r. Następnie po przekazaniu Cudzoziemca do Polski przez władze [...] oraz złożeniu odpowiedniego wniosku, Szef Urzędu uchylił decyzję o umorzeniu i podjął postępowanie w dniu [...] października 2013r.
W dniu [...] października 2014r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania panu A. B. statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pan A. B. nie spełnia przesłanek, o których stanowi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu stwierdził także, że w przypadku Wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak również do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja objęła także małżonkę Wnioskodawcy, oraz pięcioro małoletnich dzieci.
Od wskazanej wyżej decyzji odwołanie złożył Cudzoziemiec zaskarżając wskazaną decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie w pełnym wymiarze oraz wydanie orzeczenia merytorycznego przez Radę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 68 ustawy, poprzez odstąpienie od zastosowania obligatoryjnego badania psychologicznego lub lekarskiego mimo, iż Wnioskodawca poinformował, że był poddawany przemocy.
Cudzoziemiec zarzucił także rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie podważenia wiarygodności Skarżącego, poprzez sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego uznanie za nieprzekonujące wyjaśnień co do rozbieżności pomiędzy informacjami podanymi na granicy oraz podczas przesłuchania statusowego, jak i niewystarczające zgromadzenie informacji o kraju pochodzenia co do prawdopodobieństwa podanych przez Aplikanta faktów, co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego, w świetle którego wszystkie podane przez niego zdarzenia nie miały miejsca.
Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą panu A. B. nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany, którą objęto również całą jego rodzinę.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że istotą niniejszej sprawy było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Wnioskodawca, pan A. B. jest uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP i czy odmowa nadania mu statusu uchodźcy w Polsce jest zasadna.
Analizując pod tym kontem sprawę organ w szczególności wskazał na obowiązujące przepisy oraz fakt, że zebrany materiał dowodowy w tym w szczególności wyjaśnienia i zeznania Cudzoziemca zawarte we wniosku, wywiadzie oraz materiałach dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca pozwalają na stwierdzenie, że w przypadku Wnioskodawcy brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby uznać, że istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie. Zdaniem Rady wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub mogłyby uzasadniać obawę przed takimi prześladowaniami w przyszłości. Rada podkreśliła również, że zeznań Cudzoziemca nie można było uznać za przekonujące i wystarczające do udzielenia międzynarodowej ochrony, bowiem zaprezentowane okoliczności nie zostały poparte żadnymi dowodami odnoszącymi się do sprawy a nadto w ramach całokształtu materiału dowodowego widoczne były istotne niekonsekwencje weryfikujące deklarowane intencje Wnioskodawcy oraz wysoki stopień ogólności, z widocznym brakiem spójności w prezentowanej historii Cudzoziemca. Zdaniem Rady przedstawiona wersja zdarzeń cechuje się bardzo niskim stopniem prawdopodobieństwa i logiki, co szczegółowo zostało omówione w uzasadnieniu decyzji.
Rada w uzasadnieniu przeanalizowała również czy nie zostały ziszczone przesłanki z art. 15 lub art. 97 ust.1 pkt 1 ustawy, do nadania cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany uznając, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego również nie zaistniały przesłanki z tych przepisów a zatem organ I instancji, zdaniem Rady prawidłowo odmówił udzielenia Cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu dot. naruszenia przepisu art. 68 ust. 1 ustawy tj. obowiązku polegającego na przeprowadzeniu badań lekarskich lub psychologicznych organ II instancji wskazał, że we wniosku złożonym przez pana A. B. jednoznacznie wskazano, że nie był on ofiarą przemocy. Nie przedstawił on również jakichkolwiek dokumentów odnoszących się do jego stanu zdrowia. Stan psychofizyczny Aplikanta nie stwarzał także domniemania, że był on poddawany przemocy. Jednocześnie organ podkreślił, że organ podczas przesłuchania statusowego, w bezpośredniej reakcji na oświadczenie wnioskodawcy o poddawaniu go przemocy w kraju pochodzenia, zapytał wnioskodawcę czy życzy sobie psychologa podczas przesłuchania. Pytanie to spotkało się z odmowną odpowiedzią. Trudno zatem zdaniem Rady zarzucić organowi I instancji, że nie zapewnił psychologa podczas przesłuchania, skoro nie miał ku temu żadnych przesłanek. Natomiast odmowa wyrażona w trakcie wywiadu jednoznacznie wskazywała, że wnioskodawca chce i może kontynuować składanie zeznań. Organ podkreślił przy tym, że regulacja zawarta w art. 68 ust.1 ustawy nakazuje organowi jedynie zapewnienie możliwości. Nie daje ona organowi uprawnienia do zobowiązania cudzoziemca do podania się takiej procedurze, a zatem fakt odmowy osoby zainteresowanej nie może być przez organ przełamany, gdyż brak jest obligatoryjności w zakresie poddania się przez aplikującego Cudzoziemca takiej formule.
Niezgadzając się z w/w decyzją Rady pan A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] października 2014r. i zwolnienie od kosztów w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Skarżący zarzucił decyzji Rady naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 80 w zw. z art. 7 oraz 77§ 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie zgromadzenia zindywidualizowanej informacji o kraju pochodzenia, prowadzące do podważenia jego wiarygodności w oparciu o subiektywne i nieweryfikowalne przekonanie organu co do prawdopodobieństwa opisywanych przeze niego wydarzeń, sprzecznych z dostępnymi informacjami o jego kraju pochodzenia, które potwierdzają, że wydarzenia na które wskazywał mają tam miejsce;
- art, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów przeprowadzonych w sprawie, w tym brak wskazania źródeł, z których organ II instancji czerpał wiedzy o kraju pochodzenia Cudzoziemca;
- art. 10 k.p.a. poprzez brak realnej możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 7 w zw. z art, 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wpływu wydalenia na stan psychofizyczny jego dzieci
- art. 80 w zw. z art. 107§ 3 k.p.a. poprze brak odniesienia się do powoływanych przez skarżącego w toku postępowania twierdzeń i argumentów, w tym co do prawdopodobieństwa opisanych przez niego wydarzeń oraz jego wiarygodności.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał, że w [...] był szykanowany, gdy zrezygnował z pracy w policji po tym jak odmówił wykonania rozkazu zlikwidowania bojowników w S., wydanego przez przełożonego, A. D. Po tym zdarzeniu, gdy pracował już jako kierowca, został zatrzymany na drodze przez grupę umundurowanych mężczyzn, którzy następnie przetrzymywali go przez okres pięciu dni i bili, chcąc zmusić go do powrotu do pracy w policji. Otrzymywał również telefoniczne groźby, powiedziano mu, że jego rodzina będzie rozstrzelana, a dom spalony, jeśli dalej będzie nieposłuszny.
Skarżący podniósł, że organ dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w tym relacji z opisywanych przez cudzoziemca zdarzeń uznał je za nieprzekonujące. Zdaniem skarżącego uznanie to oparte zostało na subiektywnym a przez to nieweryfikowalnym przekonaniu organu co do sposobu i logiki funkcjonowania służb mundurowych w obcym państwie, gdzie działalność takich służb daleka jest od standardów demokratycznych. Takie postępowanie organu doprowadziło w konsekwencji do w pełni dowolnej oceny materiału dowodowego. Tymczasem ocena wiarygodności winna opierać się na konkretnych dowodach dot. kraju pochodzenia cudzoziemca. Skarżący wskazał przy tym, iż istnieją publikacje, które podważają odczucia organu II instancji i potwierdzają, że historia przedstawiona przez skarżącego jest wiarygodna.
Skarżący wskazał również, że w odwołaniu szczegółowo wyjaśnił dlaczego we wniosku nie wskazywał na podniesione następnie podczas przesłuchania okoliczności i zdarzenia oraz fakt, że był prześladowany a także, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. odpowiadając na wezwanie skierowane do niego w trybie art. 10 k.p.a. wyjaśnił przyczyny , dla których trudnym jest uzyskanie tych dokumentów i wniósł o wyznaczenie dodatkowego terminu na ich doręczenie.
Pan A. B. odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wobec możliwości naruszenia praw jego dzieci w stopniu istotnie wpływającym na ich rozwój psychofizyczny wskazał że w toku postępowania pismem z dnia, [...] grudnia 2014 roku wskazał na konieczność uwzględnienia w toku przedmiotowego postępowania jego dzieci, w szczególności syna R. i córki R., którzy uczęszczają już do szkoły, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z opinii o nich. Pismo to nie zostało jednak uwzględnione, a załączone do niego dokumenty zostały mu odesłane. Skarżący podkreślił, iż w sytuacji, w której wnioskodawca powołuje się na sytuację dzieci i stopień ich integracji ze społeczeństwem polskim, jak i realizację obowiązku szkolnego, to organ winien okoliczności się ustosunkować, przy czym, zdaniem skarżącego, obowiązku tego nie wypełnia ogólne odwołanie się do treści art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, czy też stwierdzenie, że zaświadczenia dotyczące edukacji nie mają znaczenia. Tym samym zdaniem skarżącego za w pełni dowolne, albowiem nie poparte żadnymi dowodami, należy uznać twierdzenie organu jakoby dzieci w swej świadomości i tożsamości bliżej były związane z krajem pochodzenia, jego językiem i kulturą, aniżeli z Polską i lokalną społecznością.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt.Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Rady było wyjaśnienie, czy skarżący oraz objęci wnioskiem skarżącego członkowie jego rodziny spełnią przesłanki niezbędne do uzyskania alternatywnie: 1) statusu uchodźców, 2) ochrony uzupełniającej albo 3) zgody na pobyt tolerowany.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania obowiązujących w tej materii przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że z dniem 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia jej wejścia w życie decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustaw zmienianych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tej podstawie, organy orzekające w sprawie prowadziły niniejsze postępowanie, zainicjowane wnioskiem Pana A. B. z dnia [...] czerwca 2013r. i z dnia [...] września 2013r w oparciu o przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm.- dalej: "ustawa"), czemu dały wyraz w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięć.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy - cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.
A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) - uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.
Konwencja zawiera więc zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
W związku z powyższym Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżącemu nie przysługuje status uchodźcy. Skarżący wraz ze swoją żoną i dziećmi są raczej migrantami ekonomicznymi, poszukującymi lepszego życia, a nie uchodźcami potrzebującymi ochrony drugiego bezpiecznego kraju, czy osobami, które powinny być chronione przed wydaleniem.
W toku postępowania administracyjnego skarżący zmieniał swoje zeznania. Początkowo wynikało z nich, że opuszczenie kraju pochodzenia spowodowane było panującymi tam ciężkimi warunkami życia, dopiero później rozbudował zeznania o obawę przed prześladowaniami, co miało mieć związek z opuszczeniem szeregów milicji i odmową wykonania rozkazu. Wyjaśnienia skarżącego złożone w trakcie przesłuchania statusowego odnoszące się do zmiany zeznań, a z których wynika, ze skarżący na granicy bał się mówić, ponieważ słyszał, że Polscy pogranicznicy współpracują z [...] władzą a nadto było tam wielu [...], którzy mogliby podsłuchać jego zeznania – są dla Sądu niezrozumiałe i mało wiarygodne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym w szczególności wyjaśnień i oświadczeń samego skarżącego, który w żaden sposób nie wykazał a nawet nie uprawdopodobnił faktów lub okoliczności, które można by zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości, nie wynika by istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.
Znamienne w sprawie jest, że skarżący złożył wniosek statusowy oczekując pomocy a następnie wraz z całą rodziną wyjeżdża do [...]. Dopiero po cofnięciu go przez władze [...] wskazuje na okoliczność pracy w milicji, swoje odejście z milicji oraz porwanie i pobicie oraz najścia i groźby różnych osób mające na celu nakłonienie go do powrotu do milicji. Przy czym odejście z milicji oraz porwanie i pobicie miały mieć w roku 2010 a skarżący granicę przekroczył dopiero w roku 2013. Nadmienić w tym miejscu wypada, iż skarżący deklarował przedłożenie w terminie 3 tygodni dokumentów wskazujących, iż faktycznie pracował w milicji oraz karty leczenia szpitalnego po pobiciu. Jednak do zakończenia postępowania przez organ II instancji takie dokumenty nie zostały złożone. Nie zostały one również złożone i do Sądu wraz z wnioskiem o dopuszczenie tego dowodu co wskazuje iż w dalszym ciągu skarżący nie dysponuje tymi dowodami.
Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowisko organu II instancji, iż informacje na temat represji jakim miał być poddany skarżący w kraju pochodzenia budzą zasadnicze zastrzeżenia ze względu na szczególny rodzaj motywacji jaka kierowała sprawcami prześladującymi skarżącego. Nie sposób bowiem uznać za prawdopodobną wersję wydarzeń opisywaną przez skarżącego, szczególnie że jak wskazano powyżej brak w tym zakresie jakiegokolwiek dowodu wskazującego już choćby tylko na pracę skarżącego w milicji. Nadto jeżeli skarżący byłby w kręgu zainteresowania struktur siłowych, jak sam twierdzi, to z logicznego punktu widzenia winien się spotkać z co najmniej formalną reakcją władz, na fakt ubiegania się o paszport a następnie wyjazdu z [...], szczególnie, że ubiegał się również o paszport dla żony i dzieci. Tymczasem, jak stwierdza sam skarżący, nie miał on żadnych problemów z uzyskaniem tego dokumentu, jak również z przekroczeniem granicy. Przy czym podkreślić wypada, że na początku 2013r. wyjeżdżał również do [...] a zatem nie było to pierwsze opuszczenie [...] przez skarżącego.
W związku z tym przyjęcie przez organy administracji, iż skarżący (wraz z żoną) opuścił kraj pochodzenia z innych przyczyn niż ujęte w Konwencji Genewskiej i w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP było prawidłowe.
W konsekwencji powyższych ustaleń należy również stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że po powrocie do [...] skarżący zostanie zatrzymany, poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu, bądź też jego powrót stworzy poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla jego życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Brak jest również podstaw do przyjęcia że może być wobec skarżącego orzeczona kara śmierci lub może dojść do wykonania egzekucji. Skoro bowiem władze [...] pozwalały skarżącemu ( i jego rodzinie ) podróżować poza granice kraju na podstawie wydanego przez te władze paszportu, to tym bardziej aktualnie, gdy sytuacja w [...] jest stabilniejsza skarżący nie będzie narażony na zagrożenia, szczególnie, że z informacji odnoszącej się do kraju pochodzenia Skarżącego obejmującej lata 2012-2014 wynika, że spada sukcesywnie liczba ofiar, w tym ofiar w śród cywilów a represywne działania władz, wykazujące cechy naruszeń praw człowieka, a także prawa [...], są w marginalnym stopniu wymierzone w ludność cywilną, toteż sam fakt przebywania (zamieszkiwania) na terytorium [...] nie naraża na doznanie krzywdy, o ile nie występują w przypadku konkretnych osób okoliczności takie zagrożenie zwiększające. Tak więc wobec braku rzeczywistej obawy wystąpienia powyższych okoliczności, przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 15 ustawy, uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. Szczególnie, że jak wynika z oświadczenia i zeznań skarżącego złożonych we wniosku oraz podczas przesłuchania statusowego, nie należał on do żadnych organizacji politycznych, społecznych czy religijnych, nie prowadzono wobec niego żadnych postępowań sądowych, ani administracyjnych.
W ocenie Sądu brak jest również w sprawie przesłanek do zastosowania w sprawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy na terytorium RP, do analizy których organ administracji publicznej zobowiązany jest na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którymi cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej gdy jego wydalenie:
- mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
- naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby prawo do życia skarżącego, czy jego bliskich, było zagrożone ze strony władz kraju pochodzenia.
Sąd zauważa również, że informacje dotyczące aktualnej sytuacji w [...] wskazują (dokumenty znajdujące się w aktach sprawy), że obecna sytuacja jest wprawdzie trudna, ale ewentualne działania naruszające prawa człowieka nie są skierowane na ogół ludności cywilnej. Również zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie wskazuje aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący miał być narażony na prześladowanie lub innego rodzaju represje. Wypada w tym miejscu wskazać, co słusznie podniósł również organ II instancji w skarżonym orzeczeniu, że nie jest wystarczające samo twierdzenie skarżącego, że prawa człowieka są łamane w kraju jego pochodzenia. Strona musi bowiem wykazać, że obawy w jej przypadku są uzasadnione i że powrót do kraju pochodzenia istotnie wiązałby się z zagrożeniem.
Sąd uznaje również, że w sytuacji, w której wydalenie z Polski miałoby dotyczyć łącznie wszystkich członków rodziny skarżącego, nie zaś prowadzić do rozdzielenia rodziny, brak jest podstaw do przyjęcia że zachodzą przesłanki do udzielenia członkom rodziny skarżącego zgody na pobyt tolerowany na podstawie art.97 ust.1 pkt 1a ustawy z uwagi na konieczność uniknięcia naruszenia prawa członków rodziny skarżącego do życia rodzinnego.
Nie ma również w tym kontekście podstaw do przyjęcia, że wydalenie skarżącego wraz z rodziną naruszałoby prawa dzieci skarżącego, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Wiąże się to w pierwszej kolejności z omówionym już wcześniej niewykazaniem przez skarżącego, że jego rodzina stoi w obliczu realnej groźby prześladowań w kraju pochodzenia, w drugiej natomiast kolejności z faktem, że pomimo kilkunastomiesięcznego uczęszczania przez dwoje z dzieci skarżącego do polskiej szkoły i uzyskania tam dobrej opinii, nie można uznać, że w okresie stosunkowo krótkiego okresu przebywania w Polsce doszło do na tyle głębokiej integracji dzieci z krajem tymczasowego pobytu, że zmiana aktualnego środowiska życia dzieci (tj. powrót do [...] ) wywołałaby szkody w rozwoju psychofizycznym dzieci. Przy tym dodać należy, co słusznie zostało poniesione przez organ II instancji, że zasadniczy wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka i jego prawidłowy rozwój mają rodzice, ich opieka i troska o wychowanie, nie zaś miejsce czy kraj, w którym rodzina ma możliwość przebywania i funkcjonowania.
Prawidłowo również zdaniem Sądu organ uznał, że w sprawie niezasadne byłoby udzielenie innych form ochrony określonych w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (poza statusem uchodźcy).
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd na wstępie wskazuje, podzielając w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 18 marca 2002r. sygn. V SA 3685/00 (Lex nr 109238), że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Jest to szczególne trudne w sytuacji, gdy za faktem ubiegania się o status uchodźcy stoją inne motywy migracji, zwłaszcza przyczyny ekonomiczne. Gdy więc ubiegający się o status uchodźcy twierdzi, że żywi obawę przed prześladowaniami, na nim spoczywa ciężar wykazania obaw.
W niniejszej sprawie, Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. został zebrany niezbędny do wydania decyzji materiał dowodowy, który zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący był również informowany przez organ w zgodzie z art. 37 ustawy o konieczności przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Ze względu na nieprzedłożenie przez skarżącego jakichkolwiek materialnych dowodów, które potwierdzałyby jego zeznania, organ prawidłowo przeanalizował wiarygodność i logiczną wartość złożonych przez skarżącego oświadczeń i zeznań co znalazło wyraz w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, a zatem został spełniony wymóg art. 107 § 3 k.p.a. dotyczący uzasadnienia decyzji. Sąd pragnie przy tym wskazać, że organ w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia nie negował, iż opisywane i wskazywane przez skarżącego wypadki i sytuacje mogły czy też zdarzały się w kraju jego pochodzenia. Jednakże materiały na które wskazywał skarżący nie były powiązane w żaden sposób z jego osobą. A zatem słusznie organ uznał, że powoływanie się na ogólne informacje dotyczące kraju pochodzenia, nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, iż skarżący podlegał wskazywanym przezeń praktykom, bowiem w zaprezentowanej przez skarżącego argumentacji zabrakło jakiegokolwiek elementu indywidualnego odnoszącego się wprost do skarżącego.
Organ zasadnie przyjął także, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż strona skarżąca nie wykazała faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy.
Niezasadny jest również zarzut dot. braku zindywidualizowanego badania sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego a także niewskazania źródeł na jakich oparł się organ II instancji wydając skarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że Rada oparła się na opracowaniach Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Opracowaniu Ośrodka Studiów Wschodnich, oraz danych z portalu www.kavkaz-uzel.ru zgromadzonych w aktach sprawy. Natomiast materiały wskazywane przez skarżącego a mające wykazywać, iż na terenie [...] zdarzają się opisywane w nich sytuacje nie odnosiły się w sposób zindywidualizowany do jego osoby a zatem mogły stanowić jedynie materiał ukazujący trudną sytuację w [...].
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 10 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący był informowany zarówno na etapie postępowania przed organem I jak i II instancji o możliwości zapoznawania się z aktami, składania dodatkowych dokumentów oraz wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów w sprawie (pismo Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014r. znak: [...] oraz . Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2014r. znak: [...] ) tym samym został mu zapewniona możliwość czynnego udziału w sprawie miał zatem możliwość skorzystania z tego prawa.
Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło