IV SA/Wa 601/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-01
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Marta Laskowska-Pietrzak, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy H. S., obywatel kraju pochodzenia, który deklaruje chęć przejścia na chrześcijaństwo i obawia się prześladowania z tego powodu, spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania H. S. statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej. Sama deklaracja chęci konwersji na chrześcijaństwo, bez potwierdzenia jej weryfikowalnymi okolicznościami lub dowodami na prześladowanie ze strony władz, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania ochrony międzynarodowej.Stan faktyczny
H. S., obywatel kraju pochodzenia, złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, twierdząc, że opuścił kraj z obawy przed prześladowaniem ze względu na chęć przejścia na chrześcijaństwo oraz z powodu udziału w manifestacjach antyrządowych. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, wskazując na niespójności w zeznaniach skarżącego i brak wystarczających dowodów na uzasadnioną obawę prześladowania. Rada do Spraw Uchodźców uchyliła jedynie decyzję o zakazie ponownego wjazdu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę H. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w części orzekającej o odmowie nadania H. S. statusu uchodźcy, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, o braku zgody na pobyt tolerowany i o wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w części orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy uchyliła tę decyzję i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
H. S., urodzony [...] czerwca 1984 r., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej drogą powietrzną posługując się sfałszowanym paszportem [...]. Do ustalenia danych osobowych skarżącego doszło na podstawie jego oświadczenia, gdyż nie posiadał on żadnych dokumentów poświadczających jego tożsamość. Według oświadczeń skarżącego przez Polskę przejeżdżał tranzytem w drodze do [...], gdzie zamierzał osiąść na stałe. Wcześniej, po nielegalnym opuszczeniu [...], przez kilka tygodni przebywał w [...], skąd posługując się sfałszowanym paszportem udał się drogą lotniczą do [...] z przesiadką w Polsce. W związku z posługiwaniem się sfałszowanym paszportem, w dniu 25 października 2012 r. cudzoziemiec został zatrzymany przez Straż Graniczną, a w dniu 26 października 2012 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując, że powodem, dla którego opuścił kraj pochodzenia jest obawa przed prześladowaniem ze względu na wolę przejścia na chrześcijaństwo. Zadeklarował się jako wyznawca [...]. W [...] chciał uczęszczać do kościoła [...] i rozważał przyjęcie chrześcijaństwa, jednakże jak zeznał nie pozwalano mu na to. Ponadto zeznał, że "w [...] nie ma wolności i panuje inflacja". Wnioskodawca wskazał również, że był zatrzymany za udział w manifestacjach antyrządowych, które miały miejsce w 2009 r. i był bity. Miał on być prześladowany przez [...] tajną policję w związku z uczestnictwem w manifestacjach. Również miało dojść podczas jego nieobecności do najścia i przeszukania jego mieszkania. Skarżący łączy to z wizytą w kościele [...] i zainteresowaniem władz jego osobą z tego powodu.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, rozpoznając powyższy wniosek H. S. z dnia 26 października 2012 r. o nadanie statusu uchodźcy, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, nie udzielił zgody na pobyt tolerowany i postanowił o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, a następnie Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymała tę decyzję w mocy w części dotyczcej pkt 1—4, zaś uchyliła decyzję i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt 5, tj. w części orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na liczne niekonsekwencje i niespójności w zeznaniach cudzoziemca. Podczas przesłuchania w dniu 26 października 2012 r. skarżący oświadczył, że z [...] wyjechał ponieważ był prześladowany przez [...] tajną policję w związku z uczestnictwem w manifestacjach. Natomiast w trakcie przesłuchania w dniu 20 listopada 2012 r. cudzoziemiec stwierdził, że powodem zatrzymania przez policję było jego uczestnictwo w demonstracjach antyrządowych oraz, że w trakcie zatrzymania był bity przez funkcjonariuszy z powodu uczęszczania do kościoła [...]. Zeznał wówczas, że w 2009 r. został zatrzymany przez policję za to, że podejrzewano go o uczęszczanie do kościoła.
W ocenie organu skarżący, poza własnymi bardzo ogólnymi oświadczeniami, w żaden sposób nie uprawdopodobnił istnienia ryzyka prześladowania w kraju pochodzenia ze względu na rasę religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką do uznania go za uchodźcę. Nie dysponował też żadnymi dokumentami potwierdzającymi jego tożsamość, posługując się jedynie sfałszowanym paszportem.
Rada wskazała na rozbieżności co do przyczyn jednorazowego zatrzymania skarżącego przez policję - raz ma to być chodzenie do kościoła [...], a innym razem udział w demonstracji, deklarowanie chęci przejścia na chrześcijaństwo przy braku rzeczywistych działań w tym kierunku, czy wątpliwości co do braku jakichkolwiek problemów rodziny strony w sytuacji rzekomego zainteresowania wnioskodawcą ze strony tajnej policji.
Organ także zwrócił uwagę na nieścisłości pojawiające się w zeznaniach strony, dotyczących domniemanej próby zmiany religii z [...] na chrześcijaństwo. Skarżący nie przeszedł konwersji i nie porzucił [...], za co groziłaby mu w kraju pochodzenia odpowiedzialność karna z zagrożeniem kary śmierci włącznie. Same ogólne oświadczenia cudzoziemca, że rozważał możliwość zmiany wyznania i obawiał się prześladowania z tego powodu nie mogą zostać uznane za wystarczające, gdyż nie zostały w wystarczający sposób uwiarygodnione, zwłaszcza, gdy odnoszą się do sporadycznych odwiedzin kościoła [...], który w rzeczywistości był muzeum i skarżący nie był nigdy w żadnym innym kościele.
Zdaniem Rady zebrany materiał dowodowy dotyczący zindywidualizowanej sytuacji skarżącego i odniesiony do sytuacji w kraju pochodzenia w żaden sposób nie pozwala na przyjęcie, że jest on narażony na naruszenie jego podstawowych praw człowieka. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby uprawdopodobnione było zagrożenie cudzoziemca z powodów przekonań politycznych. Nawet jeśli założyć, że zatrzymanie w 2009 r. miało w rzeczywistości miejsce, to było to zdarzenie jednorazowe, które nie wywołało - jak wynika z oświadczeń samego skarżącego - dalszych negatywnych konsekwencji dla niego w kolejnych latach.
Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala też na przyjęcie, że istnieją wiarygodne przesłanki wskazujące na to, że skarżący w rzeczywistości chciał przyjąć chrześcijaństwo. Cudzoziemiec nie poczynił też żadnych kroków prowadzących do zmiany wyznania już po opuszczeniu kraju pochodzenia, w tym podczas pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W przekonaniu Rady zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że wnioskodawca nie spełnia również przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Deportacja wnioskodawcy do kraju pochodzenia nie zagrażałaby w jakimkolwiek stopniu podstawowym prawom człowieka. Rada zaznaczyła, że sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca jest wprawdzie trudna, ale rzadko dotyka przeciętnego mieszkańca kraju, a tym bardziej nie istnieją żadne realne przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może dotknąć stronę.
Uchylając zaś decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, Rada wywiodła, że rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione było podstawy prawnej. Zdaniem Rady art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje, że odesłanie do przepisów ustawy o cudzoziemcach w zakresie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej postępowania w sprawie wydalenia, dotyczy tylko przepisów proceduralnych, takich jak zawartych w art. 90a ustawy o cudzoziemcach sposobów przekazywania decyzji, czy zasad dotyczących tłumaczenia podstawy prawnej, rozstrzygnięcia oraz pouczenia o trybie odwołania na język zrozumiały dla cudzoziemca zawartych w art. 93a ustawy o cudzoziemcach. Treść art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wyraźnie wskazuje na stosowanie przepisów o cudzoziemcach wyłącznie w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Natomiast art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, na który powołał się organ pierwszej instancji, orzekając o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest przepisem prawa materialnego. Ponadto Rada wskazała, że sama ustawa o cudzoziemcach również nie zawiera żadnego przepisu, który przewidywałby orzekanie o zakazie wjazdu na terytorium RP w decyzjach o odmowie nadania statusu uchodźcy.
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r., zarzucił wydanie jej z:
1. naruszeniem prawa materialnego, tj:
a) art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów w sprawie, skutkujące uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną międzynarodową;
b) art. 19 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy poprzez uznanie, że po powrocie do kraju pochodzenia nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem;
c) art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy poprzez stwierdzenie, że nie istnieje ryzyko doznania przez skarżącego poważnej krzywdy w kraju pochodzenia, pomimo chęci zmiany religii, co uznawane jest za przestępstwo;
d) art. 3 i 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez stwierdzenie, że po powrocie do [...] nie dojdzie do naruszeń praw cudzoziemca do wolności i bezpieczeństwa osobistego;
2. istotnym naruszeniem przepisów prawa proceduralnego, tj.:
a) art. 7 kpa poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej;
b) art. 8 kpa poprzez zignorowanie istotnych dla postępowania okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji;
c) art, 77 kpa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
d) art. 80 kpa przez nieuwzględnienie całokształtu materiału w sprawie.
Ponadto w piśmie z dnia 15 maja 2013 r. skarżący przedstawił okoliczności dotyczące sytuacji chrześcijan w [...], które w jego ocenie wskazują na niezasadność stwierdzeń organu w kwestii braku kontaktu skarżącego z działającymi parafiami. Okoliczności te zdaniem cudzoziemca wskazują, że nie byłby on bezpieczny w kraju pochodzenia. W ocenie skarżącego jego sprawa została zbadana zbyt płytko, a zaskarżona decyzja nie obejmuje istoty problemu oraz konsekwencji deportacji w świetle sytuacji osób, które zamierzają zmienić lub zmieniły religię, a są pochodzenia [...] i żyją w tym państwie.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy.
Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego kraju jego pochodzenia jest obawa przed prześladowaniem ze względu na wolę przejścia z [...] na chrześcijaństwo. Stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze kraju pochodzenia skarżącego, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazał skarżący, nie stanowi wystarczającej przesłanki nadania statusu uchodźcy, gdyż nie ma on charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Skarżący nie był nigdy zatrzymany, aresztowany, bądź skazany wyrokiem sądu. Zauważyć należy, że oświadczenia cudzoziemca złożone w toku postępowania administracyjnego charakteryzuje duży poziom ogólnikowości.
Sąd podziela stanowisko organów, że sama deklaracja chęci konwersji z [...] na chrześcijaństwo, bez potwierdzenia tego jakimikolwiek weryfikowalnymi okolicznościami, nie może stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ochroną międzynarodową. Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa wart. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że ze względu na próbę przejścia na chrześcijaństwo jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.
Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Zauważyć należy również, że prawidłowo organ odwoławczy uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, wskazując, że rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione było podstawy prawnej. Sąd podziela stanowisko Rady, że art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, na który powołał się organ pierwszej instancji wskazuje, że odesłanie do przepisów ustawy o cudzoziemcach w zakresie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej postępowania w sprawie wydalenia, dotyczy tylko przepisów proceduralnych, nie zaś materialnych.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 8 kpa i art. 11 kpa. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącego, ale też i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca, która jest stabilna.
Nadto Sąd z urzędu zauważa, rozpoznając liczne sprawy dotyczące cudzoziemców, że rozbieżności i opatrywanie treści składanych przez cudzoziemców wniosków - o objęcie ich ochroną międzynarodową - o coraz to nowsze elementy wskazuje na zjawisko tzw. "eskalacji zeznań", tzn. rozbudowania oświadczeń składanych przez cudzoziemców skutkiem poznania reguł konwencyjnych i proceduralnych noszących cechy próby kreowania sztucznych scenariuszy mających dopasować sytuację wnioskodawców do tychże reguł. Służyć ma temu również dostarczanie dokumentów, zwłaszcza poświadczeń mających podtrzymywać wszelkie możliwe okoliczności sprawie służące, a będące wyrazem solidarności uchodźców.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło