IV SA/Wa 606/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 roku [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. B. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o przekazaniu wg właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. odwołania J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r. odmawiającej wszczęcia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 1981r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów na obszarze gminy Z., w tym we wsi B., w części dotyczącej działki [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009r. odmówił wszczęcia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 1981r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów we wsi B., w części działki Nr [...]. Wyżej wymieniona decyzja z dnia [...] sierpnia 1981r. została wydana w I instancji przez Prezydenta Miasta K., działającego wówczas jako organ stopnia wojewódzkiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów. Obecnie odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r. wniosła J. B. Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ wyższego stopnia. Właściwość rzeczową organu, do którego należy rozpatrzenie odwołania od decyzji wydanej w I instancji ustala się z uwzględnieniem zmian w strukturze administracji publicznej. A zatem jeśli nastąpiła zmiana w podziale kompetencji organów, organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 kpa, określany jest według nowego stanu prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta. Przepis ten został zmieniony z dniem 1 sierpnia 2009r. przez art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. Skreślony został przepis wskazujący na wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty. Wobec tego obecnie stosownie do art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Zatem SKO w K. jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r. jako wydanej w I instancji. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła J. B. Skarżąca przywołała, że już uprzednio (dnia [...] czerwca 2009r.) odwoływała się od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r. Wówczas Minister Rolnictwa stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i dopiero po zaskarżeniu tego rozstrzygnięcia do WSA w Warszawie, Minister pismem z dnia [...] września 2009r. uchylił postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu i przyjął sprawę do rozpatrzenia. Dopiero jednak po upływie roku Minister poinformował skarżącą o przekazaniu odwołania do SKO w K. Zdaniem skarżącej działania Ministra prowadzone są nieudolnie i przewlekle, zarzuca nawet temu organowi bezczynność. Podnosi dalej, że swoje odwołanie wniosła [...] czerwca 2009r. i do [...] sierpnia 2009r, kiedy to zmieniły się przepisy, Minister miał dosyć czasu, aby to odwołanie rozpatrzeć. Przywołała treść art. 35 § 3 kpa, z którego wynika w jakim terminie organ wyższej instancji ma obowiązek rozpoznać odwołanie. Dalej podniosła, że Minister [...] września 2009r. uchylił swoje pismo o stwierdzeniu uchybienia terminu do rozpatrzenia odwołania pomimo, że od 1 sierpnia 2009r. nie był organem właściwym do rozpatrzenia sprawy skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć zarzuty w niej podniesione nie miały żadnego wpływu na wydane orzeczenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na założeniu, że zmiana przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003r, Nr 178, poz. 1749 ze zm.) poprzez skreślenie zdania stanowiącego, że organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do starosty jest wojewoda – powoduje przeniesienie kompetencji jako organu odwoławczego na samorządowe kolegium odwoławcze. W ocenie Sądu powyższy zabieg legislacyjny nie pozostawia wątpliwości, że od 1 sierpnia 2009r. organem odwoławczym od decyzji wydawanych w postępowaniu scaleniowym przez starostę jest samorządowe kolegium odwoławcze. Istota niniejszej sprawy jednak jest zupełnie inna. Mianowicie, co uszło uwadze Ministrowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym. Przywołuje bowiem jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 149 § 3 oraz art. 148 § 1 kpa. Czy zasadnie zostały te przepisy zastosowane nie było przedmiotem badania Sądu w niniejszym postępowaniu. Wątpliwości natomiast Sądu budzi, czy Wojewoda był organem właściwym do prowadzenia postępowania o wznowienie zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. wykonującego jednocześnie zadania starosty. Ze wzmiankowanej decyzji Wojewody [...] wynika, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 1981r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów na obszarze gminy Z., w tym we wsi B., w części dotyczącej działki [...] jest ostateczna. Z załączonych akt administracyjnych nie wynika także, aby ta decyzja była weryfikowana w trybie odwoławczym i przeszła administracyjny tok instancji. To wszystko wskazywać może – co bezspornie musi ustalić Minister przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 1981r. jest ostateczna. Stosownie zatem do art. 150 § 1 kpa organem administracji właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 kpa jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeśli zatem decyzję ostateczną (w ostatniej instancji) w przedmiocie scalenia gruntów wydał starosta, tenże organ będzie właściwym do prowadzenia postępowania wznowieniowego, nie zaś wojewoda. Gdyby postępowanie miało charakter nieważnościowego wówczas istotnym staje się jaki organ jest organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa. W niniejszej sprawie jednak postępowanie jakie toczy się z wniosku J. B. to postępowanie wznowieniowe podlegające rygorom określonym w art. 145 – 152kpa. Wobec powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ wyższego stopnia na zasadach ogólnych w stosunku do wojewody (art. 17 pkt 2)kpa) miał obowiązek w pierwszej kolejności zbadać czy Wojewoda nie naruszył przepisów o właściwości rzeczowej tzn. czy był uprawniony do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją starosty, przy założeniu, że owa decyzja starosty była ostateczna. Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie poprzedzające, naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.