IV SA/Wa 606/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina może powierzyć odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości swojej jednostce organizacyjnej (zakładowi budżetowemu) bez przeprowadzania przetargu, czy też jest to sprzeczne z art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Gmina nie może powierzyć odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości swojej jednostce organizacyjnej bez przeprowadzenia przetargu. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności art. 6d ust. 1 i art. 6e, wymaga przeprowadzenia przetargu na wyłonienie podmiotu odbierającego odpady komunalne. Jednostki organizacyjne gminy mogą świadczyć takie usługi jedynie po przekształceniu w spółkę prawa handlowego i wygraniu przetargu. Niezorganizowanie przetargu stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Gmina S. nie zorganizowała przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zlecając tę usługę swojej jednostce budżetowej – Zakładowi Gospodarki Komunalnej. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na Gminę S. karę pieniężną. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku przetargowego oraz naruszenie przepisów postępowania przez niedopuszczenie do udziału w sprawie Zakładu Usług Komunalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za niezorganizowanie przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] do [...] czerwca 2014 r. przeprowadził kontrolę Gminy S., w trakcie której ustalił, że Wójt Gminy S. nie zorganizował zgodnie z art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów. Ponadto ustalił, że odpady komunalne odbiera od właścicieli nieruchomości zakład budżetowy pod nazwą Zakład Gospodarki Komunalnej. Decyzja wójta Gminy S., który zlecił wykonywanie usług odbierania odpadów jednostce budżetowej gminy, spowodowana była tym, że Gmina S. zakupiła ze środków Unijnych samochód przystosowany do transportu odpadów (styczeń 2013 r.) oraz mobilną linię sortowniczą (marzec 2013 r.).
Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że organ I instancji słusznie ustalił, że Gmina S. nie organizując przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów, nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nie wypełnienie tego obowiązku, zgodnie z art. 9z ust. 4 ww. ustawy dało podstawę do nałożenia na Gminę S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę cczynniki wymienione w art. 9zc ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ odwoławczy stwierdził, że fakt osiągania wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia frakcji: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, tym samym, recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania świadczy o prawidłowej organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Natomiast zakup ze środków Unii Europejskiej specjalistycznego sprzętu na rzecz Zakładu Usług Komunalnych w S., w ocenie organu odwoławczego może również stanowić okoliczność wpływającą na zastosowanie najniższego wymiaru kary. Niemniej jednak strona uchybiając obowiązkowi wynikającemu z art. 6d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stworzyła podstawę nałożenia na nią administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 9z ust. 4 tej ustawy. Przeprowadzenie bowiem przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów jest obowiązkiem obligatoryjnie ciążącym na gminie. Zatem nieprawdziwe jest stwierdzenie strony, która na podstawie przetargu przeprowadzonego w celu odbierania odpadów z Gminnego Punktu Zbiórki Odpadów odebranych od mieszkańców przez zakład budżetowy, stwierdziła, że wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Niezaprzeczalnym jest fakt, że usługę odbierania odpadów komunalnych z terenu nieruchomości zamieszkałych wykonuje Zakład Usług Komunalnych w S., co znajduje potwierdzenie w treści Uchwały NR [...] Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie nadania Statutu Zakładowi Usług Komunalnych w S. Ponadto wyposażenie gminnej jednostki organizacyjnej w sprzęt z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej w ocenie organu odwoławczego nie stanowi przeszkody w zorganizowaniu przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Z ustaleń z kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji wynika, że Gmina S. objęła systemem gospodarowania odpadami komunalnymi wyłącznie nieruchomości zamieszkałe przez mieszkańców. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że gminna jednostka organizacyjna, bez konieczności przekształcania w spółkę prawa handlowego, obok podmiotu wyłonionego w drodze przetargu odbierającego odpady od mieszkańców Gminy S., miałaby wciąż możliwość odbierania odpadów komunalnych z terenu nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a wytwarzane są odpady. Przepis art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że "wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów". Tylko w przypadku określonym w art. 6f ust. 2, tj. rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - w celu zapewnienia odbierania odpadów komunalnych z terenu gminy, do czasu rozstrzygnięcia przetargu, gmina zapewnia te usługi w trybie zamówienia z wolnej ręki zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. W takim przypadku wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany niezwłocznie zorganizować przetarg, o którym mowa w art. 6d ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach "spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1", zatem zakłady budżetowe mogą świadczyć usługi odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych przez mieszkańców tylko w przypadku, gdy zostaną przekształcone w spółki prawa handlowego. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce komunalnej i przepisów ustawy o samorządzie gminnych.
Wobec powyższego organ II instancji, uznał za słuszne stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska co do obligatoryjności zorganizowania przez gminę przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego niewłączenia Zakładu Usług Komunalnych w S. do postępowania na prawach strony, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie stroną postępowania jest wyłącznie Gmina S., która została skontrolowana przez organ I instancji w zakresie przestrzegania przez nią obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Kontrolą nie objęto natomiast gminnej jednostki organizacyjnej, jaką jest Zakład Usług Komunalnych w S., w związku z czym nie ma podstaw do twierdzenia, jakoby stwierdzenie naruszenia przez Gminę S. obowiązków na niej spoczywających, dotyczyło jego gminnej jednostki organizacyjnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. wniosła Gmina S. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 6d ust. 1 i art. 9z ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 33 i 331 w związku z art. 353 § 1 k.c., przez przyjęcie, jakoby skarżący zlecił innemu podmiotowi dokonywanie określonych czynności z pominięciem trybu przetargowego,
3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 28 i 29, art. 40 § 1, art. 79 § 1 i 2 i art. 81 k.p.a., poprzez niedopuszczenie do udziału w sprawie wskazanego wyżej uczestnika postępowania,
4. naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia ustawowych przesłanek uchylenia decyzji w tym trybie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie również o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, łącznie z kosztami zastępstwa.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399, ze zm.) do obowiązkowych zadań własnych gminy należy utrzymanie czystości i porządku w gminach. Z kolei w myśl przepisu art. 6c ust. 1 gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie zaś z art. 6c ust. 2 ustawy rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Zgodnie z art. 6d ust. 1 ww. ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.
Spółki z udziałem gminy mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, w przypadku, gdy zostały wybrane w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1 – art. 6e ustawy o utrzymaniu porządku.
Organ i strona w sposób odmienny interpretują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie dotyczącym sposobu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy w sytuacji, gdy obowiązki te gmina chce wykonywać samodzielnie, za pomocą gminnej jednostki organizacyjnej, a nie podmiotu zewnętrznego. Czy w takiej sytuacji gminne jednostki organizacyjne mogą być zaangażowane w odbiór odpadów komunalnych poza procedurą przetargową przewidzianą w art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zestawienie przepisów art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu porządku wskazuje, że nie jest możliwe powierzenie odbioru odpadów komunalnych jednostkom organizacyjnym gminy poza procedurą przetargu. Udział jednostek organizacyjnych gminy w systemie odbioru odpadów komunalnych wymaga zatem przekształcenia ich w spółki prawa handlowego. Ustawa nie dopuszcza innego sposobu wyłonienia podmiotu świadczącego te usługi.
Dalej ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiera z przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wybranym w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1, umowę na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Natomiast w przypadku rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany niezwłocznie zorganizować przetarg, o którym mowa w art. 6d ust. 1. W celu zapewnienia odbierania odpadów komunalnych z terenu gminy, do czasu rozstrzygnięcia przetargu, gmina zapewnia te usługi w trybie zamówienia z wolnej ręki zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych – art. 6f ust. 1 i 2.
Zatem jedynie przypadek, o którym mowa w art. 6f ust. 2, dopuszcza odbiór odpadów komunalnych w trybie bezprzetargowym. Jest to wyjątek od reguły, obowiązujący czasowo, do czasu wyłonienia nowego podmiotu w drodze przetargu.
Do przetargów, o których mowa w art. 6d ust. 1, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie stosuje się ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych – art. 6g. W myśl zaś art.2 pkt 11 ustawy Prawo zamówień publicznych przez wykonawcę należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. Zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych zamówienie publiczne istnieje tylko wówczas, jeśli między stronami możliwe jest zawarcie umowy. Zamówienie publiczne nie występuje w sytuacji, gdy gmina wykonuje swoje zadania publiczne przy pomocy jednostek organizacyjnych gminy. Jednostki takie działają w ramach osobowości prawnej jednostki samorządu terytorialnego. W takim przypadku mamy do czynienia z samodzielnym wykonywaniem zadań przez gminę. Jednostki organizacyjne gminy stanowią bowiem wyłącznie formę organizacyjno - prawną umożliwiającą realizację zadań własnych. Nie są dla gminy podmiotem, któremu powierza się wykonanie zadania o charakterze cywilnoprawnym. W świetle definicji zamówienia publicznego, rozumianego przez Prawo zamówień publicznych jako odpłatna umowa cywilnoprawna pomiędzy zamawiającym i wykonawcą, przy przyjęciu opisanego wyżej sposobu wykonywania zadań publicznych nie dochodzi do udzielenia zamówienia publicznego.
W konsekwencji powyższego należy uznać, że organy prawidłowo uznały, że powierzenie przez Gminę S. odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nieposiadającemu osobowości prawnej Zakładowi Gospodarki Komunalnej w S., bez przeprowadzenia przetargu, pozostaje w sprzeczności z art. 6d ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji zaistniały przesłanki do nałożenia na Gminę S. kary pieniężnej z art. 9zust. 4 ww. ustawy.
Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12, orzekł m.in. o zgodności art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z art. 2 oraz z art. 16 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zakwestionowane przepisy zostały sformułowane w sposób, który pozwala na odtworzenie norm prawnych wyznaczających gminom obowiązek zorganizowania przetargu na odbiór odpadów komunalnych. W świetle art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości nie jest możliwe powierzenie odbioru odpadów komunalnych jednostkom organizacyjnym gminy poza procedurą zamówienia publicznego. Działanie na tym polu wymaga przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego, który zgodnie z zakwestionowanym art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości może odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, o ile został wybrany w drodze przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości.
Po pierwsze, przemawia za tym argument z przebiegu prac legislacyjnych. W uzasadnieniu projektu ustawy przyjęto, że "gminy będą wyłaniały w drodze przetargu podmioty prowadzące działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, co tym samym będzie się wiązało z koniecznością przekształcenia gminnych jednostek organizacyjnych w spółki prawa handlowego" (druk sejmowy nr 3670/VI kadencja). Należy ponadto uwzględnić, że w świetle stanowiska Ministerstwa Środowiska "celem ustawodawcy wyrażonym w art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach było zobowiązanie wójta, burmistrza, prezydenta miasta do wybrania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w drodze przetargu. Ustawa nie dopuszcza innego sposobu wyłonienia podmiotu świadczącego te usługi. Ponadto art. 6f ust. 2 ustawy precyzuje przypadek, w jakim gmina może zlecić odbieranie odpadów komunalnych w trybie zamówienia z wolnej ręki. Jedynym takim przypadkiem jest rozwiązanie umowy na odbieranie odpadów komunalnych z podmiotem wyłonionym w drodze przetargu i konieczność zapewnienia świadczenia odbierania odpadów komunalnych do czasu rozstrzygnięcia następnego przetargu (który wójt, burmistrz, prezydent jest zobowiązany zorganizować niezwłocznie). Za niezorganizowanie przetargu grozi kara od 10 000 do 50.000 zł. (...) ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi lex specialis względem ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (...). Na podstawie powyższego oraz na podstawie art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy podkreślić, że gminna jednostka organizacyjna będzie mogła odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jedynie w przypadku, gdy zostanie wyłoniona w drodze przetargu. Co oznacza, że aby przystąpić do przetargu, będzie musiała przekształcić się w spółkę prawa handlowego" (Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 2479 w sprawie interpretacji zapisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; dostępna na: www. sejm.gov.pl).
Po drugie, art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości został sformułowany kategorycznie, a prawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych wyjątków. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby w istocie do obejścia ustawy. Spółki z udziałem gminy są uprawnione do odbierania odpadów komunalnych, o ile zostaną wybrane w drodze określonej w art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości.
Po trzecie, inaczej niż w art. 3a ust. 1 i 2, w art. 6e oraz w art. 6d ustawy o utrzymaniu czystości nie przewidziano w ogóle możliwości samodzielnej realizacji zadania przez jednostki organizacyjne gminy. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 6f ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości w wypadku rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych, wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązany jest zastosować niezwłocznie art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości. Do czasu rozstrzygnięcia przetargu gmina zobowiązana jest zapewnić odbiór odpadów komunalnych w trybie zamówienia z wolnej ręki zgodnie z procedurą przewidzianą w prawie zamówień publicznych.
Po czwarte, przy interpretacji art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości nie znajduje podstaw odwołanie się do art. 3 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy. Należy bowiem zauważyć, że przepis odnosi się do całokształtu działalności gminy przewidzianej w tej ustawie dla realizacji zadania utrzymania w niej czystości i porządku. Zakwestionowane przepisy dotyczą zaś przetargu na odbiór odpadów komunalnych. W tym sensie art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości są regułą ograniczającą stosowanie zasady wynikającej z art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.
Po piąte, zawarte w art. 6g ustawy o utrzymaniu czystości odesłanie do prawa zamówień publicznych w realizacji przetargu, o którym mowa w art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy o utrzymaniu czystości, stoi na przeszkodzie powierzeniu odbioru odpadów komunalnych samorządowym zakładom budżetowym. Wewnętrzny i administracyjnoprawny charakter stosunku łączącego zakład budżetowy i gminę wyklucza możliwość zawarcia umowy cywilnoprawnej pomiędzy zamawiającym a wykonawcą - zgodnie z definicją zamówienia publicznego przyjętą w art. 2 pkt 13 prawa zamówień publicznych".
W konsekwencji powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i w tym wypadku zasadą jest organizowanie "przetargów". Natomiast właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady komunalne, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości). Także właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych mogą skorzystać z usług gminnej jednostki organizacyjnej lub przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Ustawa o utrzymaniu czystości pozostawia zatem gminnym jednostkom organizacyjnym pole działania "bezprzetargowego", co jednak nie wyklucza stosowania określonych wymagań względem jednostek podejmujących się takich usług.
Sąd dokonując oceny przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Organy obu instancji w sposób szczegółowy ustaliły stan faktyczny i rozpoznały sprawę oraz prawidłowo ustaliły strone postepowania administracyjnego.
Uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło