IV SA/Wa 607/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-23

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia może zostać umorzona lub jej wysokość zredukowana, jeśli przedsiębiorca powołuje się na błędy urzędników lub trudności w uzyskaniu zezwolenia?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy. Brak zezwolenia jest wystarczającą przesłanką do jej nałożenia, a przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od jej wymierzenia ani miarkowania jej wysokości z uwagi na okoliczności związane z błędami urzędników lub trudnościami w uzyskaniu zezwolenia. Przedsiębiorca ma obowiązek uzyskać zezwolenie przed rozpoczęciem działalności.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów (złomu) bez wymaganego zezwolenia. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył mu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, argumentując, że został wprowadzony w błąd przez urzędników co do konieczności uzyskania zezwolenia i napotykał trudności w jego uzyskaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi N. A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku znak [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania N. A. (dalej "skarżącego") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także "WIOŚ") znak: [...], z dnia [...] grudnia 2012 r., wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł N. A. (PESEL: [...]), który w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą Przedsiębiorstwo [...] przy ul. [...] w [...], prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów na terenie przy ul. [...] w [...] bez wymaganego zezwolenia, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, art. 79b ust. 2 pkt 5 oraz art. 79d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach w związku z art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, utrzymał decyzję WIOŚ w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GIOŚ zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., przedstawia się w sposób następujący: 1. W dniu [...] lipca 2011 r. skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo [...] przy ul. [...], [...]. Działalność ta była prowadzona w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu (kod PKD 46.77.Z). Skarżący zawiesił prowadzenie tej działalności w dniu [...] lipca 2012 r., po czym w dniu [...] września 2012 r. złożył wniosek o wykreślenie wpisu w CEIDG i działalność tę zlikwidował. 1. W okresie od dnia [...] stycznia 2012r. do dnia [...] sierpnia 2012r. N. A. prowadził działalność w zakresie zbierania złomu stali, miedzi i mosiądzu, który przekazywał następnie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. 2. W okresie od 1 sierpnia do 15 października 2012 r. inspektorzy WIOŚ przeprowadzili kontrolę pozaplanową, problemową u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...]. Kontrola wykazała, że w okresie od początku 2012 roku do dnia kontroli, tj. do dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów innych niż niebezpieczne, w postaci różnego rodzaju złomu. W wydzielonym pomieszczeniu garażowo – gospodarczym skarżący demontował samochód, z którego wymontowywał przedmioty wyposażenia, części oraz elementy nadające się do odzysku lub recyklingu. W wyniku demontażu pojazdu na posesji przy ul. [...] w [...] wytworzone zostały odpady. Skarżący nie posiadał wymaganego wyposażenia dla stacji demontażu. 2. W dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżący złożył ustną informację do protokołu z kontroli Nr [...], w której potwierdził, że zbierał odpady na terenie posesji przy ul. [...] w [...], jak również poinformował, że nie posiadał decyzji zezwalającej na gospodarowanie odpadami na terenie posesji oraz, że nie posiadał ewidencji przyjmowanych odpadów ani nie wystawiał kart przekazania odpadów. Skarżący nie posiadał zezwolenia na zbieranie odpadów. 3. Ustalenia poczynione przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska zostały zawarte w protokole kontroli Nr [...], który w dniu [...] października 2012 r. został podpisany przez skarżącego bez wniesienia zastrzeżeń i uwag co do treści protokołu. 4. Z uwagi na stwierdzone podczas kontroli naruszenia, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął w dniu [...] listopada 2012 r. postępowanie administracyjne w trybie przepisów art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. odpadach w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia na terenie przy ul. [...] w [...], w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą Przedsiębiorstwo [...]. O powyższym organ powiadomił skarżącego pismem z dnia 2 listopada 2012 r. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 listopada 2012 r. 5. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], organ I instancji, zgodnie z art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, pouczył skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz możliwości wniesienia uwag i wyjaśnień, przed wydaniem decyzji. Pismo zostało doręczone skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 29 listopada 2012 r. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. 6. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł skarżącemu (PESEL: [...]), który w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą Przedsiębiorstwo [...] przy ul. [...] w [...], prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów na terenie przy ul. [...] w [...] bez wymaganego zezwolenia. Jako podstawę wydania decyzji organ powołał art. 79b ust. 2 pkt 5 oraz art. 79d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] zbierał odpady w postaci złomu stalowego, miedzi i mosiądzu bez wymaganego zezwolenia. Skarżący prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, czym nie dopełnił obowiązku administracyjnego. 7. W dniu 11 stycznia 2013 roku skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012r. Podniósł, że nałożona na niego zaskarżoną decyzją kara pieniężna, jest karą za "pomyłki i niekompetencję" urzędników Urzędu Miasta oraz [...] i wyjaśnił, że przed założeniem działalności gospodarczej, został błędnie poinformowany o braku przeciwskazań do prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów na terenie nieruchomości o nr geodezyjnym [...], obręb [...], zaś z uwagi na ponoszone koszty, tj. składki ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, był zmuszony rozpocząć działalność, pomimo braku decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Jednocześnie przyznał, że przy rejestrowaniu działalności gospodarczej w dniu [...] lipca 2011r., został poinformowany w Urzędzie Miasta o konieczności uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów przed uruchomieniem działalności. N. A. zaznaczył, że w czasie prowadzenia działalność gospodarczej, dowiedział się, że uzyskanie stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów nie będzie możliwe, w związku z czym zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej jeszcze przed kontrolą WIOŚ. Wskazał, że zebrał 150 podpisów mieszkańców wsi [...], którzy poparli jego działania zmierzające do uzyskania zezwolenia na otwarcie skupu złomu i metali kolorowych. N. A. wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, bez środków do życia i wniósł o umorzenie w całości wymierzonej kary pieniężnej. Do odwołania załączył następujące dokumenty: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia [...] listopada 2011r., zaświadczenie Gminy [...] z dnia [...] lipca 2011r. o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opinię Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. w sprawie skupu złomu i metali kolorowych, petycję mieszkańców [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. o wydanie zezwolenia na otwarcie skupu złomu i metali kolorowych. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku GIOŚ rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji WIOŚ z dnia [...] grudnia 2012r. utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje: 1. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu kontroli Nr [...], okazanych w toku kontroli kart Pz, a także ustnej informacji złożonej przez kontrowanego do protokołu, wynika bezsprzecznie, że N. A. prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów. 2. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach prowadzenie zbierania odpadów oraz transport odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Z treści wyjaśnień kontrolowanego, jak i z treści odwołania, wynika bezsprzecznie, że N. A. prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia. 3. Kontrolowany w swoim odwołaniu przyznał, że przy rejestrowaniu działalności gospodarczej pod kodem PKD 46.77.Z - sprzedaż hurtowa odpadów i złomu, został poinformowany przez urzędników o konieczności uzyskania stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów przed uruchomieniem działalności. Tym samym, w sprawie nałożenia na kontrolowanego kary pieniężnej za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, bez znaczenia pozostają inne działania urzędników Urzędu Miasta oraz Starostwa, bowiem N. A. posiadał wiedzę na temat konieczności uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów przed uruchomieniem działalności i pomimo braku stosownego zezwolenia, rozpoczął i prowadził działalności w zakresie zbierania odpadów. 4. Z uwagi na udowodnione prowadzenie przez N. A. działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, wynikającą z art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. 5. Przepisy art. 79b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach nakładają na wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska bezwzględny obowiązek wymierzenia kary w przypadku stwierdzenia naruszenia, bez możliwości różnicowania wysokości kary, bądź jej umorzenia. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] grudnia 2015r., zarzucając orzeczeniu: – naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. przepis art. 77 § 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny, nie wyczerpujący i wybiórczy, prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie oceny faktów związanych z brakiem posiadania przez skarżącego stosownego zezwolenia w zakresie zbierania odpadów na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo [...]. Skarżący potwierdził, że prowadził działalność, która polegała na zbieraniu niewielkich ilości (jeden kontener) odpadów innych niż niebezpieczne, jednak nałożona na niego kara pieniężna jest w rzeczywistości karą za pomyłki i niekompetencję urzędników Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz Starostwa Powiatowego we [...], gdyż został przez urzędników błędnie poinformowany o braku przeciwwskazań do prowadzenia takiej działalności na terenie działki [...] w [...] i otrzymał pisemne zaświadczenie o możliwości lokalizacji takiej inwestycji na w/w działce; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób stronniczy, niekonsekwentny i wybiórczy prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych co do wykonanych czynności - mianowicie stwierdzono, iż skarżący został poinformowany w Urzędzie Miasta o konieczności uzyskania stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów, co nie jest prawdą - urzędniczka rejestrująca działalność gospodarczą nie poinformowała skarżącego o konieczności uzyskania takiego zezwolenia, co więcej tego typu działalność nigdy nie powinna być zarejestrowana i prowadzona na dz. nr [...], obr. [...] z uwagi na fakt, iż teren działki leży na terenie Parku Krajobrazowego [...], gdzie jest zakaz lokalizowania tego typu inwestycji, a skarżący otrzymał pozytywną opinię na temat lokalizacji tego typu działalności; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny, niewyczerpujący i wybiórczy prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych co do starań zmierzających do uzyskania przez skarżącego pozwolenia na zbieranie odpadów na dz. nr [...]. W toku całej sprawy toczącej się przed WIOŚ żaden z urzędników nie zbadał kwestii wielokrotnych wizyt skarżącego w Starostwie Powiatowym i starań o zdobycie pozwolenia na zbieranie odpadów. Skarżący kilkakrotnie był w Starostwie w sprawie niezbędnych pozwoleń, za każdym razem rozmawiając z tą samą panią odpowiedzialną za wydawanie pozwoleń na zbieranie odpadów – A. K. i za każdym razem był zwodzony, odsyłany aby przyjść za tydzień czy dwa, bo "jeszcze nie ma decyzji", lub "jeszcze nie wypowiedziała się na ten temat pani prawnik" czy też "muszę porozmawiać z panią dyrektor"; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób stronniczy i krzywdzący poprzez przywoływanie nieprawdziwych informacji, jakoby skarżący złożył ustne informacje do protokołu kontroli nr [...], w których przyznał, że już przy rejestrowaniu działalności gospodarczej został poinformowany o konieczności uzyskania stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów - w rozmowie przeprowadzonej z urzędniczką rejestrującą działalność gospodarczą absolutnie nie został o takiej konieczności poinformowany, dopiero kiedy sam zaczął docierać do pewnych informacji pojął działania zmierzające w kierunku uregulowania stanu prawnego prowadzonej działalności. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015r. i poprzedzającej tę decyzję decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012r. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 3 marca 2016r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze GIOŚ wskazał w szczególności co następuje: 1. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ ochrony środowiska szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jak i Główny Inspektor Ochrony Środowiska w pełni rozważyli i przeanalizowali materiał dowodowy. Uzasadnienie decyzji precyzyjnie wskazuje podstawę prawną oraz wyjaśnienie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy i właściwie i wszechstronnie go ocenił. Organ odwoławczy zatem nie miał żadnych wątpliwości co do uznania całokształtu materiału dowodowego oraz postępowania, prowadzonego przez organ I instancji za wyczerpujący i niezaprzeczalnie wykazujący naruszenie kwalifikujące do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. 2. Organ był zobligowany do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za nieprzestrzeganie ustawowych obowiązków w zakresie zbierania odpadów. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania kary pieniężnej bądź całkowitego od niej odstąpienia w związku z pomyłkami i niekompetencją organów ochrony środowiska. 3. Skarżący jako przedsiębiorca winien w sposób szczególny dbać o własne interesy i przestrzegać realizacji ciążących na nim powinności, wynikających z obowiązujących przepisów prawa w zakresie uregulowania stanu formalnoprawnego dotyczącego zbierania odpadów. Kwestie i zagadnienia dotyczące informowania podmiotu przez urzędników państwowych w zakresie przestrzegania obowiązków nałożonych przepisami prawa, w związku z wykonywaną działalnością nie zostały uregulowane przez ustawodawcę w obowiązujących przepisach prawa. Bezspornym jest, iż skarżący przed rozpoczęciem prowadzenia działalności zobligowany był z mocy prawa uzyskać stosowne zezwolenie na prowadzenie zbierania odpadów. Uchybiając temu obowiązkowi skarżący stworzył podstawę nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietniki 2001r. o odpadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 w/w ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Skargę należało w tej sytuacji oddalić. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Na wstępie należy wyjaśnić, że 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. 2013, poz. 21, z późn. zm.), która uchyliła ustawę z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. 2010, Nr 185, poz. 1243 j.t.) – dalej ustawa o odpadach z 2001r. Jednocześnie w myśl art. 246 ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, z zastrzeżeniem art. 237, w sprawach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu. Zdaniem Sądu posłużenie się przepisami karnymi oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu nie jest możliwe bez posłużenia się przepisami ustawy o odpadach z 2001r. składającymi się na siatkę pojęciową tej ustawy oraz ustanawiającymi normy, których naruszenie powoduje konieczność nałożenia sankcji określonych w tej ustawie. Tym samym do niniejszej sprawy znajdują zastosowanie przepisy ustawy o odpadach z 2001r. w zakresie związanym z przepisami i karami pieniężnymi. 2. Podstawą decyzji wymierzającej skarżącemu karę pieniężną w niniejszej sprawie były przepisy art. 79b ust. 2 pkt 5 i art. 79d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach w związku z art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach. Według tych przepisów posiadacz odpadów prowadzący działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł., którą w drodze decyzji wymierza właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach z 2001r. przez zbieranie odpadów rozumie się każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsce odzysku lub unieszkodliwiania. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach z 2001r. prowadzenie zbierania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje w drodze decyzji właściwy organ, z zastrzeżeniem art. 31 ust.1, art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1a tej ustawy. 3. Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w toku postępowania sądowego nie kwestionował faktu posiadania odpadów i braku posiadania zezwolenia na zbieranie odpadów. Stan faktyczny sprawy był zatem bezsporny. Skarżący natomiast zarzuca organom administracji nieuwzględnienie istotnych w jego ocenie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a mianowicie opieszałość organów administracji publicznej w wydaniu zezwolenia na zbieranie odpadów i braku należytego poinformowania skarżącego o obowiązku posiadania takiego zezwolenia przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej. Z regulacji art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach z 2001r. wynika, że podmiot, który nosi się z zamiarem prowadzenia działalności polegającej na zbieraniu odpadów, najpierw powinien uzyskać wymaganą przepisami prawa decyzję - zezwolenie na zbieranie odpadów, a następnie rozpocząć działalność zbierania odpadów. Takiej kolejności działania niewątpliwie należy wymagać od przedsiębiorcy, który zamierza profesjonalnie zająć się odbiorem, skupem, zbieraniem złomu na lokalnym rynku. Nie zaś działania odwrotnego, polegającego na rozpoczęciu zbierania odpadów i w trakcie prowadzenia tego rodzaju działalności ubiegania się o uzyskanie zezwolenia na zbieranie odpadów powołując się na okoliczność, iż prowadzeniu działalności bez zezwolenia winne są właściwe do jego wydania organy administracji publicznej. 4. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 23 ustawy o odpadach z 2001r. poprzez zbieranie odpadów "rozumie się każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania". Kontrola przeprowadzona w okresie od [...] sierpnia 2012r. do [...] października 2012r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska u skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej odpadów i złomu wykazała, że skarżący zbierał odpady inne niż niebezpieczne i obojętne o kodach 17 04 05 – złom stalowy, 17 04 01 – złom miedzi i mosiądzu. Zakres gospodarowania odpadami złomu przez skarżącego w zakresie wykonywania działalności gospodarczej wypełnia definicję zbierania odpadów. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w protokole kontroli nr [...] podpisanym przez kontrolującego i kontrolowanego w dniu [...] października 2012r., do którego skarżący nie wniósł uwag i zastrzeżeń. W świetle art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23 j.t.) – dalej k.p.a. protokół kontroli sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. 5. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że skarżący podjął działania zmierzające do uregulowania stanu formalnoprawnego z zakresu gospodarki odpadami, jednakże do końca kontroli nie posiadał wymaganego prawem zezwolenia na zbieranie odpadów. Powyższe nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem strona w trakcie kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, powinna była posiadać decyzję zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów i na jej podstawie prowadzić działalność. Fakt czynienia starań uregulowania stanu formalnoprawnego dotyczącego zbierania odpadów w trakcie prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zatem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdzając w trakcie kontroli, że strona prowadziła działalność z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001r., był zobligowany do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach z 2001r. Karę tę, zgodnie z art. 79d ust. 1 ustawy o odpadach z 2001r., wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Trzeba podkreślić, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od winy sprawcy. Bez znaczenia dla oceny w przedmiotowej sprawie jest czy brak zezwolenia na zbieranie odpadów był zawiniony czy nie przez skarżącego. Odpowiedzialność administracyjną należy bowiem odróżnić od odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność ta ustanawiana jest w sferach uznanych przez ustawodawcę za szczególnie istotne, do których niewątpliwie należy gospodarowanie odpadami. Na jej temat już wielokrotnie w orzecznictwie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny. I tak jednoznacznie w wyroku z 18 kwietnia 2000r., sygn. K. 23/99 (publ. OTK ZU nr 3/2000, poz. 89) Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis nakładający na osoby fizyczne lub prawne pewien obowiązek (np. jak w niniejszej sprawie obowiązek przestrzegania przepisów o odpadach) powinien być związany z przepisem określającym konsekwencję jego niespełnienia, ponieważ skutkiem braku sankcji jest nagminne lekceważenie nałożonego obowiązku. Cechą odróżniającą "karę" w rozumieniu przepisów karnych od "kary" - sankcji administracyjnej jest fakt, że ta pierwsza może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa (wykroczenia, przestępstwa karnoskarbowego), natomiast ta druga może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną, stosowana jest automatycznie, z mocy ustawy, z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że kara administracyjna ma również charakter dyscyplinująco - represyjny (wyrok TK z 7.07.2009r., sygn. akt K 13/08, publ. Lex nr 504061). Innymi słowy w przypadku odpowiedzialności karnej kara (np. grzywna) może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnoadministracyjnej kara (pieniężna) może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną i stosowana jest automatycznie, z tytułu odpowiedzialności obiektywnej. Okoliczność, że kara pieniężna ma charakter dyscyplinująco - represyjny, nie oznacza, że stanowi karę w rozumieniu przepisów prawa karnego. Skoro kary administracyjnej nie można utożsamiać z karą, a więc instytucją prawa karnego, to nie można w stosunku do niej stosować tożsamych zasad jej wymierzania. Wszystko to prowadzi do stwierdzenia, iż odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i jest oderwana od pojęcia winy. Takie też stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 1986r., sygn. akt IV SA 704/86 (ONSA 1986/2/66, Lex nr 9902). Skoro karę pieniężną wymierza się za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez zezwolenia, zaś wymóg posiadania takiego zezwolenia ustanawia art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001r., a w kontrolowanej sprawie jest bezsporne, że skarżący takim zezwoleniem w chwili kontroli nie dysponował. Bez znaczenia są przyczyny i okoliczności, które do takiego stanu rzeczy doprowadziły, to uznano, iż wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej nastąpiło zgodnie z prawem. Skarżący zamierzając rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie zbierania odpadów, powinien był najpierw uzyskać wymagane zezwolenie na zbieranie odpadów. Wystąpienie o stosowne zezwolenie po rozpoczęciu zbierania odpadów nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej za prowadzenie takiej działalności bez zezwolenia. W tym miejscu należy wskazać, że przesłanką materialnoprawną wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach z 2001r. jest stwierdzony przez organ administracji publicznej brak posiadania przez prowadzącego działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów wymaganego zezwolenia. Jest to jedyna i wystarczająca przesłanka do zastosowania przedmiotowej sankcji. Przepis ten nie przewiduje bowiem możliwości odstąpienia przez organ administracji publicznej od jej wymierzenia, a jego kategoryczne brzmienie nie pozostawia żadnych możliwości wartościowania przyczyn braku zezwolenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 450/12). 6. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w toku przedmiotowego postępowania dotyczących naruszenia przez organ II instancji art 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. należy wskazać, że zarówno organ I, jak i II instancji w pełni rozważyli i przeanalizowali materiał dowodowy. Uzasadnienie decyzji precyzyjnie wskazuje podstawę prawną oraz wyjaśnienie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy, właściwie i wszechstronnie go ocenił. 7. W tym miejscu należy wskazać, że skarżący może wnioskować o rozłożenie nałożonej kary pieniężnej na raty na mocy art. 79d ust. 5 ustawy o odpadach z 2001r. w zw. z art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 j.t.), które stanowią, że w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 79b i 79c, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz marszałkowi województwa, a organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. 8. Reasumując należy stwierdzić, iż w przypadku odpowiedzialności karno-administracyjnej bez znaczenia jest, czy brak zezwolenia na zbieranie odpadów był zawiniony, czy nie. Odpowiedzialność administracyjna, którą odróżnić należy od odpowiedzialności karnej, ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest oderwana od pojęcia winy. Skoro więc karę pieniężną wymierza się za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez zezwolenia, a w sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący takim zezwoleniem w chwili kontroli nie dysponował, to przy wymierzaniu tej kary pieniężnej, bez znaczenia są przyczyny i okoliczności, które do takiego stanu rzeczy doprowadziły. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w sposób prawidłowy, a zatem Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie miał podstaw, aby odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło