IV SA/Wa 607/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), sędzia WSA Wojciech Rowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę Przedmiot skargi stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kolegium z [...] października 2019 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Kolegium z [...] listopada 2016 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu rowu na działce nr ew. [...] w obrębie [...] i jego odtworzenia w granicach działki. Stan spraw przedstawiał się następująco. H. M. 18 kwietnia 2019 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z [...] listopada 2016 r., którą umorzono postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu rowu na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] i jego odtworzenia w granicach działki, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 i 8 k.p.a. Kolegium postanowieniem z [...] października 2019 r. nr [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej przywołaną decyzją, jako przesłankę wznowienia wskazując okoliczność wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium innym postanowieniem z tego dnia o sygn. akt [...] odmówiło jednak wznowienia postępowania ze względu na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 8 k.p.a. Kolegium decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] odmówiło uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] listopada 2016 r., wobec czego H. M. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało jednak w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu na wstępie podkreślono dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pojawiło się żądanie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] listopada 2016 r. ze względu na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Kolegium uznało, że rozpatrzenie owego żądania nie jest możliwe, ponieważ granice postępowania zostały zakreślone wnioskiem z 18 kwietnia 2019 r. Wskazano, że żądanie to zostało wystosowane z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., gdyż strona skarżąca wiedzę o tym, że decyzję w I instancji wydał Wójt Gminy [...] posiadała najpóźniej w dacie doręczenia decyzji. Kolegium podało, że jako dowody mające takie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wskazano: zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., likwidujące drogę na dz. nr ew. [...] w [...], pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 16 listopada 2016 r., z którego wynika, że na dz. gminnej nr [...] w [...] nigdy nie wybudowano drogi. Następnie Kolegium wyjaśniło, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej wyraźnie stwierdziło w uzasadnieniu swej decyzji z [...] listopada 2016 r., że droga na dz. o nr ew. [...] "w rzeczywistości nie istnieje od ponad 30 lat, gdyż jest poprzegradzana trwałymi ogrodzeniami oraz pozostaje w ciągłym użytkowaniu właścicieli przyległych działek, w tym również pani M.". Kolejne dokumenty potwierdzające owe ustalenie nie wniosłyby nic nowego do sprawy, a co za tym idzie nie sposób uznać, że są one istotne dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że umorzenie postępowania w sprawie ustalenia przebiegu rowu nastąpiło z tego względu, że uznanie drogi jako rów melioracyjny w sytuacji, gdy nie ma możliwości odprowadzenia nadmiaru wody do oddalonego o ok. 70 m kanału [...] nic do sprawy nie wniesie", jak również z tego względu, że dz. nr ew. [...] nigdy nie była rowem, przez co nie może być mowy o jego odtworzeniu. Kolegium podkreśliło, że kwestii czy na działce nr [...] była droga, pozostawała nadal pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, tego samego dotyczy treść pisma z 16 listopada 2016 r., gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego sporządził je niemal dwa tygodnie po wydaniu decyzji. Skargę na tę decyzję Kolegium wywiodła H. M., która wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z [...] października 2019 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu, istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy organ po wznowieniu postępowania administracyjnym zasadnie odmówił stronie skarżącej uchylenia decyzji z [...] listopada 2016 r., którą umorzono postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu rowu na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] i jego odtworzenia w granicach działki. Przypomnieć wypada, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która została zakończona wydaniem decyzji ostatecznej, gdy postępowanie administracyjne, w którym została wydana, dotknięto którąkolwiek z wad procesowych, które enumeratywnie zostały wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. W stanie sprawy podstawę do wznowienia postępowania stanowił pkt 5 tego przepisu, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd doszedł natomiast do przekonania, że dokumenty, na które powołuje się strona skarżąca, nie wnoszą niczego nowego do sprawy. W ocenie Sądu, zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. stanowi jedynie dowód formalnego uregulowania istniejącego od wielu lat stanu faktycznego, w którym na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] nie ma drogi. Brak posadowienia w tym miejscu drogi był już przedmiotem rozważań organu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2016 r. Co dotyczy z kolei pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 16 listopada 2016 r., to wskazać należy, że warunkiem uchylenia decyzji ostatecznej może jedynie być okoliczność, aby dowód, na który powołuje się wnioskodawca we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego istniał w dniu wydania decyzji kończącej to postępowanie. Nie budzi natomiast wątpliwości, że pismo to zostało sporządzone niemal dwa tygodnie po wydaniu kwestionowanej decyzji. Skoro pismo nie istniało w dniu rozstrzygnięcia przez organ, to nie mógł on wziąć go merytorycznie uwzględnić w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym. Sąd podziela ocenę, że organ prawidłowo uczynił, wypowiadając się jedynie w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro to ona stanowiła formalną podstawę wniosku, a organ nie znalazł podstaw, aby badać pozostałe z urzędu. Tym bardziej, że odmowa wznowienia postępowania na podstawie w pkt 1, 2, 5 i 8 tego przepisu stała się przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku Sądu z 6 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 605/20. Zasadnie również organ odstąpił od badania przesłanki określonej w pkt 3 cyt. przepisu, skoro przywołano ją dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a termin na wniesienie podania na tej podstawie upłynął. W innym przypadku organ naruszyłby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania, która gwarantuje stronie postępowania dwukrotne merytoryczne wypowiedzenie się przez organ w jej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzekł jak w sentencji.