IV SA/Wa 61/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska -Litwiniec (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2008 r., zezwalającej na usunięcie wszystkich drzew i krzewów wyrosłych jako samosiejki z terenu posesji nr [...] przy ul. [...] w Z.. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż zgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym Burmistrz Miasta Z. wydał decyzję zezwalającą na wycinkę drzew jedynie na wniosek J. S.. Natomiast w świetle art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, do wniosku powinna zostać dołączona zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, którymi zgodnie z wypisem z rejestru gruntów na dzień 30 września 2008 r. byli A. C., A. J., B. J., K. J., J. R., J. S.. Zdaniem Kolegium zgoda właścicieli przedmiotowej nieruchomości stanowiła jedną z przesłanek wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, zatem Burmistrz Z. przy wydawaniu decyzji rażąco naruszył przepisy ustawy o ochronie przyrody. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. S., podnosząc, iż organ wydający decyzję o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów z posesji przy ul. [...] w Z. powinien ją wezwać do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie osób, których udział w postępowaniu był konieczny. Jej zdaniem w sprawie nie ma podstaw do orzekania o stwierdzeniu nieważności decyzji, a można mówić jedynie o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Należy bowiem zaznaczyć, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą 1- Sygn. akt IV SA/Wa 61/10 prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2008 r., zezwalającej na usunięcie wszystkich drzew i krzewów z terenu posesji nr [...] przy ul. [...] w Z. złożyła w dniu [...] marca 2009 r. F. J. - działając w imieniu małoletniego K. R.. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, iż decyzja Burmistrza Miasta Z. jest nieważna, bowiem w postępowaniu bez własnej winy nie brał udział współwłaściciel działki - małoletni K. R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdziło nieważność wskazanej decyzji Burmistrza Miasta Z. uznając, iż została wydana z rażącym naruszeniem art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, bowiem J. S. nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów z działki. Kolegium decyzję tę utrzymało w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Postępowanie nieważnościowe może toczyć się z urzędu lub na wniosek (art. 157 § 2 Kpa). Wszczynając postępowanie nieważnościowe organ zobligowany jest do zbadania, czy wniosek pochodzi od strony. Stosownie do art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji określonego podmiotu prawa. Bezspornym jest, iż w dniu składania wniosku o stwierdzenie nieważności K. R. nie posiadał pełnej zdolności do czynności prawnych i nie mógł osobiście złożyć takiego wniosku. Przedłożona dokumentacja potwierdza również, iż F. J. (macierzysta babka) składając w jego imieniu taki wniosek w 2009 r. była do tego uprawniona, bowiem postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. , sygn. akt [...] została ustanowiona opiekunem prawnym małoletniego K. R.. W prowadzonym postępowaniu wiele kwestii nie zostało jednakże jednoznacznie wyjaśnionych, a przede wszystkim ta, która była podstawą stwierdzenia nieważności 2 Sygn. akt IV SA/Wa 61/10 owego zezwolenia. Organ nie zweryfikował bowiem twierdzenia uzasadniającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc braku akceptacji wszystkich współwłaścicieli dla wniosku o wyrażenie zgody na wycięcie drzew i krzewów. Jak wynika z informacji z rejestru gruntów, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, współwłaścicielami działki nr [...], obręb [...], położonej w Z., byli A. C., A. J., B. J., K. J., J. R., S. J.. W aktach sprawy nie było aktu zgonu jednej ze współwłaścicieli – J. R., a nie R., jak błędnie podano w ewidencji gruntów. Z uzyskanego przez Sąd aktu zgonu wynika, iż J. R., z domu J.urodziła się w dniu [...].11.1966 r., a zmarła w dniu [...].01.2004 r. Zatem w czasie złożenia owego wniosku o wycięcie drzew już nie żyła od lat ok. 4-rech. Kserokopia wypisu z KW założonej dla przedmiotowej nieruchomości, stanowiącego zawiadomienie o dokonaniu wpisu z dnia 4.06.2009 r. (niepotwierdzonego za zgodność z oryginałem) powołuje się na stwierdzenie po niej spadku postanowieniem z dnia [...].06.2004 r., sygn. akt INs [...], którego brak w aktach sprawy. W świetle kserokopii wskazanego wypisu, o ile przyznać by mu walor dokumentu, małoletni już w 2004 r. stał się następcą prawnym zmarłej J. R.. Mając jednakże na uwadze, że wniosek o wyrażenie zgody na wycięcie drzew złożony został przez jego babkę pod koniec 2007 r., a decyzja zezwalająca na owo wycięcie nosi datę [...] stycznia 2008 r., należałoby przyjąć, że postępowanie w przedmiocie uzyskania tej zgody toczyło się i zostało ostatecznie zakończone zanim F. J. (macierzysta babka) została ustanowiona opiekunem prawnym małoletniego K. R..' Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność owego zezwolenia, było zatem ustalenie kto uprzednio, po śmierci matki, był opiekunem prawnym małoletniego i czy osoba ta nie upoważniła J. S. do złożenia, również w imieniu małoletniego, wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów z przedmiotowej nieruchomości, co oznaczałoby, iż wbrew ustaleniom SKO wnioskująca o wycięcie taką zgodę złożoną w imieniu małoletniego posiadała. Zważywszy, iż jest to postępowanie nieważnościowe ów brak akceptacji musiałby być oczywisty, by mógł - tak jak przyjęły organy - przemawiać za stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji. Wyjaśnienia wymagało nadto, czy pozostali współwłaściciele działki nr [...] przy ul. [...] w Z. również w sposób jednoznaczny nie upoważnili J. S. do złożenia tego wniosku także w ich imieniu, czy ich zgoda jakkolwiek nie wyrażona na piśmie, została 3 Sygn. akt IV SA/Wa 61/10 i udzielona, być może w oparciu o art. 33 § 4 Kpa. Brak poczynienia ustaleń w tym zakresie, przy oparciu decyzji stwierdzającej nieważność owego zezwolenia jedynie na tej podstawie, czynią stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej przedwczesnym. Niewątpliwie wystąpienie w 2008 r. z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na usunięcie drzew i krzewów z przedmiotowej działki wymagało zgody wszystkich jej współwłaścicieli. Posiadając przymiot strony w toczącym się ówcześnie postępowaniu osoby te uprawnione były do czynnego w nim uczestnictwa, a w razie naruszenia ich praw, do składania wniosków mających na celu wzruszenie wówczas zapadłego orzeczenia. Znamienne jest jednakże, iż żadna z tych osób wskazanego rozstrzygnięcia nie zakwestionowała zarówno w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła natomiast F. J. imieniu małoletniego K. R., wskazując jako podstawę do stwierdzenia jej nieważności inne jeszcze przyczyny, niż brak zgody przedstawiciela małoletniego na owo wycięcie. Nie była jednakże w trakcie prowadzonego postępowania o wydanie zezwolenia jego opiekunem prawnym. Należy zauważyć, że organ nie rozważał pozostałych podniesionych zarzutów, mających prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Brak wypowiedzi w tym zakresie nie pozwala ustalić, czy pozostałą argumentację wniosku o stwierdzenie nieważności owej decyzji uznał za nietrafną. Rozstrzygnięcie swe oparł jedynie na fakcie braku akceptacji wszystkich współwłaścicieli dla wniosku o wycięcie drzew ze wspólnej posesji, którego to faktu w sposób dostateczny nie udokumentował. Nie jest zaś rolą Sądu Administracyjnego zastępowanie w tym zakresie organu. Sąd winien bowiem kontrolować rozstrzygnięcie organu administracji publicznej pod względem jego legalności, a nie orzekać w jego zastępstwie. Podkreślenia wymaga nadto, co było już nadmieniane, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze swoje rozstrzygnięcie oparło jedynie na kserokopii dokumentów doręczonych przez przedstawiciela ustawowego małoletniego. W aktach sprawy znajduje się jedynie kserokopia wspomnianego zawiadomienia Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. o zmianie wpisu w księdze wieczystej, z którego wynika, że w miejsce J. R. wpisani zostają M. R. i K. R.. Będąc w posiadaniu informacji, iż poprzednia współwłaścielka nieruchomości nie żyje organ zobowiązany był wystąpić o odpis skrócony jej aktu zgonu, oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, lub 4 Sygn. akt IV SA/Wa 61/10 ewentualnie wezwać stronę do nadesłania oryginalnego, bądź potwierdzonego za zgodność z oryginałem zawiadomienia Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. o zmianie wpisu w księdze wieczystej, a także postanowienia spadkowego. Dysponując tym aktem zgonu organ dostrzegłby wyraźnie, iż poprzedniczka małoletniego nie żyła już w czasie wnioskowania o zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów z przedmiotowej działki, a F. J. ustanowiona została opiekunem prawnym małoletniego dopiero w dniu [...] lutego 2008 r. W tym stanie rzeczy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienie należy uznać także oparcie wydanego rozstrzygnięcia jedynie na kserokopiach dokumentów mających podstawowe znaczenie w tej sprawie, niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem. Stanowisko to akceptowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził m. in., iż nawet w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie jest prawidłowo uzasadnione, to oparcie się na kserokopiach dokumentów jest niezgodne z prawem. Niepoświadczone urzędowo kserokopie dokumentów nie mogą bowiem stanowić dowodu na to co jest w nich zapisane (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2003 roku, IM SA 110/03 - LEX 148853). Stwierdzić wobec tego należy, jak zostało to uprzednio wykazane, iż organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, nie zebrał i tym samym nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego, czym naruszył artykuły 7, 77, 80 i 107 § 3 Kpa, oraz art. 86 Kpa poprzez zaniechanie jego zastosowania przy oparciu rozstrzygnięcia na wskazanej przesłance, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152, a w pkt 3 na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się co do wskazań w nim zawartych. 5