IV SA/Wa 610/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-18
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata) do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa poprawie?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, polegające na ustanowieniu adwokata z urzędu, nawet jeśli wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA. Jest to szczególnie istotne, gdy wniesienie skargi kasacyjnej jest objęte przymusem adwokackim, a odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby uniemożliwić realizację konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju. Skarżąca została wcześniej zwolniona od kosztów sądowych przez WSA. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazała na niskie dochody z emerytury, wysokie koszty utrzymania, leczenia i spłatę kredytu, a także brak majątku poza mieszkaniem i działką leśną. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata z urzędu dla skarżącej M. T. w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w 18 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 610/11, skarżąca M. T. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po wydaniu w dniu 27 czerwca 2011 r. wyroku oddalającego skargę M. T. na wskazaną w sentencji decyzję Głównego Geodety Kraju skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku.
W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu jej od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżąca w dalszym ciągu nie posiada wystarczających dochodów na poniesienie nie tylko kosztów związanych z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ale również zainicjowania i prowadzenia postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym.
Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, chorą, a jedynym jej źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1800 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania - 650 zł miesięcznie oraz zakupem niezbędnych lekarstw -350 zł miesięcznie. Na zabiegi lecznicze i rehabilitację skarżąca zaciągnęła kredyt, którego rata miesięczna wynosi 230 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż skarżąca oprócz mieszkania o pow. 31,08 m2 i działki leśnej o pow. 2439 m2 nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. M. T. oświadczyła, iż cierpi na przewlekłe choroby, w dniu 8 sierpnia bieżącego roku poddana zostanie zabiegowi usunięcia zaćmy. Od kilu miesięcy usiłuje zebrać kwotę 1200 zł na soczewki, które zmuszona będzie nosić po przebytej operacji, a które nie podlegają refundacji z NFZ.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., koniecznym jest wykazanie przez wnioskodawcę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2011 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższy wniosek postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. przyznano skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym, iż w dniu 29 czerwca 2011 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc o ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie, przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić, oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do poniesienia jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania sądowoadministarcyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, iż możliwości finansowe składającej wniosek są niezwykle ograniczone. Zasadniczym i jedynym źródłem jej dochodów jest świadczenie emerytalne w wysokości 1800 zł brutto (1500 zł netto) miesięcznie. Skarżąca jest osobą schorowaną, wymagającą stałego leczenia, co wskazuje, że dochód jaki uzyskuje służy do zaspokojenia nie tylko codziennych potrzeb życiowych skarżącej ale również do opłacenia zabiegów rehabilitacyjnych oraz pokrycia kosztów zakupów niezbędnych lekarstw. O trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni świadczy również okoliczność, że nie posiadając wystarczających środków finansowych zmuszona była zaciągnąć kredyt na pokrycie wydatków związanych z rehabilitacją i stałym leczeniem.
Ponieważ wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składająca wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. T. Od wyroku tego przysługuje skarżącej skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło