IV SA/Wa 611/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-22

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana na podstawie niejednoznacznych dowodów i zeznań świadków, gdy skarżąca podnosi, że jej czasowe nieobecności w lokalu są spowodowane opieką nad chorymi rodzicami?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie, że skarżąca opuściła lokal na stałe i dobrowolnie. Stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie oceny wiarygodności zeznań świadków i ustalenia nowego miejsca pobytu stałego skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ II instancji uznał, że skarżąca opuściła lokal w 1987 r. i zamieszkuje pod innym adresem, opierając się głównie na zeznaniach świadków wskazanych przez wnioskodawcę (byłego męża skarżącej). Skarżąca podniosła, że jej czasowe nieobecności są spowodowane opieką nad chorymi rodzicami, a decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i kłamliwe zeznania świadków. Wskazała również na problemy z dostępem do lokalu po wymianie zamków przez męża.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Aneta Zaniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Nr. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2004r. orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego A. A. z lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ administracji II instancji wskazał, że wniosek o wymeldowanie złożył w dniu 15 grudnia 2003 R. A., z wyjaśnień którego wynika, iż A. A. opuściła przedmiotowy lokal w 1987r. i obecnie zamieszkuje pod adresem D. przy ul. [...] w domu swoich rodziców. Organ podał, iż w celu ustalenia czy w miejscowości tej mieszka A. A. wystąpiono do Urzędu Gminy w D. Zameldowani w D. przy ul. [...] Z. i J. T. wskazali, iż pod w/w adresem mieszkają sami. Wezwani przez organ administracyjny świadkowie, zamieszkujący w pobliżu budynku przy ul. [...] odmówili zeznawania w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] oceniając jednak cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, w oparciu o dyspozycję art. 80 kpa uznał, że A. A. faktycznie opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W.. Organ dał wiarę zeznaniom świadków zawnioskowanych przez R. A. tj. W. P., Z. R., K. K. i M. P., gdyż są to osoby mieszkające w tym samym budynku (za wyjątkiem M. P.), a ich zeznania są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Ponadto zaświadczenia przedstawione przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "A." nie uwzględniają zamieszkiwania A. A. w przedmiotowym lokalu. Zeznania świadków wskazanych przez A. A. – w ocenie organu odwoławczego – wydają się mniej wiarygodne, gdyż osoby te (I. T., U. S.) nie mieszkają w W. przy ul. [...] i bywają w przedmiotowym lokalu sporadycznie. Wobec zaistniałych rozbieżności w zeznaniach świadków i wyjaśnieniach stron przeprowadzono oględziny przedmiotowego lokalu oraz rozprawę administracyjną. Podczas kontroli zastano R. A., A. A. i J. A.. A. A. wskazała, iż mieszka w największym pokoju z córką A. P., a rzeczy trzyma w przedpokoju. A. A. wyjaśniła, że czasowe nieobecności w przedmiotowym lokalu są spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad chorymi rodzicami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przesłuchanie dziewięciu wskazanych w skardze świadków. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne cyt. "spowodowane kłamliwymi zeznaniami mojego męża R. A. i powołanych świadków, którzy za namową męża zeznawali nieprawdę". Zdaniem skarżącej jej mąż w bezwzględny sposób wykorzystał do własnych celów chorobę jej rodziców, którzy mieszkają w D. i byli bardzo schorowanymi osobami wymagającymi opieki. Jednak ojciec skarżącej zmarł w sierpniu 2004r. a matka nie jest w stanie sama przebywać, gdyż jest w wieku 75 lat, po przebytym zawale i udarze mózgu. Z tego powodu skarżąca jest zmuszona jeździć do matki 2-3 razy w tygodniu i sprawować nad nią opiekę na zmianę ze swoimi dziećmi. Podczas jednego z pobytów skarżącej u jej matki, R. A. wymienił zamki w mieszkaniu, co było powodem interwencji policji i zawiadomienia prokuratury. Skarżąca podniosła również, że opłaty czynszowe do spółdzielni wnosił mąż, który celowo nie wykazywał wszystkich osób zamieszkujących w lokalu i za wodę i ścieki płacił tylko za 3 osoby. Krzywdzące jest według skarżącej uznanie przez organy jedynie za wiarygodnych świadków wskazanych przez męża. Skarżąca podaje, że świadkowie wskazani przez nią wprawdzie nie mieszkają w przedmiotowym budynku, ale za to doskonale znają jej sytuację rodzinną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Organ administracji podkreślił ponownie, że główną funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja rzeczywistego pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisem ewidencyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...]i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Trafnie organy wywodzą, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma za zadanie potwierdzenie pobytu w określonym lokalu. Jak zostało podkreślone w odpowiedzi na skargę rejestracja rzeczywistego pobytu osób wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisem ewidencyjnym. W ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że skarżąca nie zamieszkuje w spornym lokalu od 1984r. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.Nr.87 z 2001r. poz.960 ze zm), który w dacie wydania decyzji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Aby mówić o opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omówionego powyżej przepisu, jak wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, opuszczenie to musi mieć charakter trwały i dobrowolny, a jednocześnie pobyt w innym lokalu musi nosić cechy pobytu z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie osobistych i majątkowych interesów. Tymczasem A. A. podaje, że w D. przebywa sporadycznie tylko w celu świadczenia pomocy schorowanej matce (poprzednio i ojcu) i wizyty te mają miejsce 2-3 razy w tygodniu, jednakże składane są na przemian z dziećmi. Należy zauważyć, że podczas kontroli meldunkowej, na protokół z której powołuje się organ, wynika że skarżąca wskazała, gdzie przechowuje swoje rzeczy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a obecny podczas tej czynności wnioskodawca R. A., nie kwestionował treści podawanych przez skarżącą w tym informacji w tym zakresie. Wobec zasadniczych rozbieżności zeznań świadków zawnioskowanych przez R. A. i świadków zgłoszonych przez skarżącą oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o zeznania W. P., Z. R., K. K. i M. P., w ocenie Sądu prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego-art.7 i 77§1 kpa – które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zauważyć, że świadek M. P. nie jest sąsiadem przedmiotowego lokalu, a bywał w nim sporadycznie. Należy zwrócić uwagę, że organ uznając, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego i swoje interesy życiowe skoncentrowała poza dotychczasowym miejscem pobytu stałego, nie zdołał ustalić w sposób pewny nowego aktualnego miejsca pobytu stałego. Przywołana "k.11" zawiera protokół przesłuchania świadka Z. R. z dn. 13 stycznia 2004r., która nawet nie wymieniła w swoich zeznaniach miejscowości D. jak również nie wskazała żadnego innego miejsca pobytu skarżącej. Również z zawartej w aktach informacji z dnia 12 marca 2004r. udzielonej przez Komisariat Policji w H. (k.38 akt administracyjnych) dot. przeprowadzenia kontroli meldunkowej w miejscowości D. ul. [...], nie wynika ażeby skarżąca zamieszkiwała u swoich rodziców. Próba podjęta przez organ pierwszej instancji przeprowadzenia dowodu z oględzin lokalu przy ul. [...] w D. oraz przesłuchania sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania w budynku tym skarżącej zakończyła się odpowiedzią udzieloną w dniu 22 lipca 2004r. przez inspektora ds. ewidencji ludności w Urzędzie Gminy D., stwierdzającą, że "po wezwaniu kilku świadków odmówili oni zeznawania". (k.19 i k.70 akt administracyjnych). Brak jest nawet informacji zawierającej dane osobowe tych świadków. Organ nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych przesłuchania świadków, jak również zrezygnował z dowodu w formie oględzin w/w lokalu w D. W świetle powyższego przyjęcie przez Wojewodę [...], że skarżąca zamieszkała w D. nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zgodnie z przyjętą zasadą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W sprawie niniejszej organy nie wypełniły powinności wynikającej z powyższej normy prawnej. Wobec powyższego sprawa ta wymaga powtórnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do faktu opuszczenia lokalu z uwzględnieniem wskazań Sądu, a także przeprowadzenia wszelkich innych dowodów umożliwiających wyjaśnienie tejże sprawy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło