IV SA/Wa 611/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-22
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej o wymierzeniu kary pieniężnej może zostać uwzględniony, gdy skarżący uprawdopodabnia jedynie potencjalny negatywny wpływ na płynność finansową przedsiębiorstwa, a nie groźbę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie wykaże, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama potencjalna utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, będąca skutkiem zapłaty kary pieniężnej, nie jest wystarczająca, zwłaszcza gdy należność pieniężna jest z natury odwracalna, a skarżący prowadzi działalność gospodarczą generującą przychody wielokrotnie przekraczające wymierzoną karę.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu kary administracyjnej. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że wysoka kara pieniężna może spowodować nieodwracalne skutki finansowe dla jej przedsiębiorstwa, w tym utratę płynności i konieczność redukcji zatrudnienia. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe firmy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za dokonywanie poza stacją demontażu wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.
W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na wysokość wymierzonej kary pieniężnej stanowiącej znaczny udział dochodów generowanych przez przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącą, a tym samym możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków w majątku skarżącej. Zdaniem skarżącej konieczność zapłacenia kary lub jej wyegzekwowanie w drodze egzekucji administracyjnej może wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa skarżącej oraz jego bieżącą wypłacalność. W ocenie skarżącej w wyniku egzekucji może ona utracić możliwość bieżącego regulowania zobowiązań okresowych (wynagrodzeń, opłat leasingowych) oraz będzie zmuszona zredukować zatrudnienie. Biorąc pod uwagę czas rozpoznawania skargi może to doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa skarżącej, gdyż przychody w trakcie roku są nieregularne i uzależnione są od poziomu sprzedaży. Do wniosku dołączono plik faktur VAT wystawionych przez skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą oraz zestawienie obrotów za miesiąc grudzień 2017 r. ze wskazaniem przychodu za 2017 r. w wysokości 726.614,91 zł oraz kosztów ogółem w wysokości 594.9191,16 zł i zysku brutto w wysokości 131.693,75 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10).
Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej oraz ewentualna, wynikająca z pogorszonej płynności finansowej, konieczność skorzystania z finansowania zewnętrznego, czy zbycia określonego składnika majątkowego nie jest okolicznością nadzwyczajną w prowadzeniu działalności gospodarnej i może być skutkiem również działań oraz decyzji samego przedsiębiorcy. Natomiast każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11.
Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 75.000 zł spowoduje utratę jej płynności finansowej, a w konsekwencji ograniczenie prowadzonej działalności i brak możliwości regulowania bieżących należności.
Analiza sytuacji majątkowej skarżącej wskazuje, iż prowadząc działalność gospodarczą uzyskała ona za 2017 r. przychód w wysokości ponad 726 tys. zł z dochodem (zyskiem brutto) w wysokości ponad 130 tys. zł. Jednocześnie skarżąca wyszczególniła, iż w grudniu wydatki z tytułu wynagrodzeń i składek ZUS wynosiły 7.236,60 zł, opłaty leasingowe – 30.514,79 zł, usługi księgowe - 300 zł, a pozostałe wydatki – 3.543,76 zł, natomiast nie podała jakie środki zgromadzono w kasie i na rachunkach bankowych.
Podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze, zatem jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na poziomie wielokrotnie przekraczającym wymierzoną karę pieniężną. Podkreślić należy, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą osiągając przychody, nie wykazuje strat, osiąga zyski, wypłaca wynagrodzenia pracownicze. Natomiast brak dołączenia dokumentów wskazujących na ilość środków zgromadzonych w kasie i na rachunkach bankowych powoduje, że przedstawiona sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej jest niepełna. Powyższe nie pozwala na ocenę, że zapłata nałożonej kary może rzeczywiście spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej.
Należy również stwierdzić, że nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji okoliczność podniesiona przez skarżącą, że uiszczenie wymierzonej kary pieniężnej spowoduje utratę płynności finansowej co może za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje również dla pracowników przez nią zatrudnionych. W rozpoznawanej sprawie z dokumentów przedstawionych przez skarżącą w żaden sposób nie wynika, żeby sytuacja finansowa spółki była na tyle trudna, aby konieczne było zwolnienie pracowników, a jak zostało wyżej wskazane, to na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Natomiast posiadanie przez skarżącą innych zobowiązań, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie administracyjnej kary pieniężnej powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło