IV SA/Wa 612/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-20

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Miron, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, w szczególności w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o wymeldowanie kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu i wystąpiła do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. W sytuacji, gdy osoba, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie, kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu i wystąpiła do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania, a postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone, organ nie dysponuje wystarczającym materiałem do oceny charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
Stan faktyczny
Prezydent zawiesił postępowanie o wymeldowanie M.P. z lokalu, wskazując na brak jednoznacznego potwierdzenia opuszczenia lokalu i fakt, że M.P. złożył pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, podkreślając, że dobrowolność opuszczenia lokalu jest kluczowa i zależy od rozstrzygnięcia sądu. Skarżący A.J. zarzucił organom nierzetelność, stronniczość i naruszenie prawa, twierdząc, że postanowienie o zawieszeniu nie może rozstrzygać o istocie sprawy i że żadne przepisy nie uzależniają wymeldowania od zakończenia postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Oskar Sitek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę - Prezydent (...) postanowieniem z dnia (...) grudnia 2006 r. nr (...) zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego M.P. z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że o wymeldowanie M. P. wystąpił były najemca, a następnie właściciel lokalu nr (...) przy ul. (...), podając, iż M.P. od kilku lat nie mieszka pod wskazanym adresem. W trakcie prowadzonego postępowania lokal w ramach zamiany przeszedł na własność A. i I. J.. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż zarówno zeznania świadków oraz informacja z Policji nie potwierdzają jednoznacznie faktu opuszczenia na stałe przedmiotowego lokalu przez M. P.. Według oświadczenia wyżej wymienionego, został on siłą pozbawiony dostępu do mieszkania, tj. bez jego zgody rzeczy należące do niego zostały usunięte przez nowych właścicieli lokalu, a w drzwiach wymieniono zamki. Organ ustalił, iż M. P. złożył w Sądzie Rejonowym dla W. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania (sygn. akt (...)), co zdaniem organu skutkuje koniecznością zawieszenia postępowania o wymeldowanie, ponieważ organ meldunkowy nie może rozstrzygnąć czy nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu przez M. P.. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. J. podnosząc, że postępowanie z wniosku o wymeldowanie prowadzone było w sposób nierzetelny, a "wysoce krzywdzące i stronnicze wnioski zostały zawarte nawet w tym postanowieniu, pomimo, że organ nie miał takiego uprawnienia". Podkreślił również, iż po zapoznaniu się z treścią protokółów z zeznań świadków nie miał możliwości się do nich odnieść. Postanowieniem z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) Wojewoda (...), po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sygn. akt IV SA/Wa 612/07 W uzasadnieniu postanowienia organ wojewódzki podkreślił, że stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podkreślił, iż w prowadzonym postępowaniu M. P. zakwestionował spełnienie tego warunku poprzez wystąpienie do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania, a okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie wobec warunku dobrowolnego opuszczenia lokalu. Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powyższego przepisu powinno być przejawem woli osoby opuszczającej lokal, a nie następstwem działań faktycznych, niezależnych od tej woli bądź nawet sprzecznych z wolą tej osoby. Dlatego też, skoro w niniejszej sprawie M. P. skorzystał ze środka prawnego zmierzającego do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu, a spowodowane jego staraniami postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone, to organ nie dysponował wystarczającym materiałem do oceny charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, co skutkowało zawieszeniem postępowania. Na powyższe postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lutego 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. J. zarzucając temu postanowieniu niezgodność z prawem. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że Wojewoda (...) był zobowiązany stwierdzić wadliwość postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania i je uchylić, gdyż postanowienie wydawane w toku postępowania administracyjnego nie może rozstrzygać o istocie sprawy, a stwierdzenie organu I instancji, że M. P. nie opuścił lokalu jest takim rozstrzygnięciem. Ponadto skarżący podniósł, iż żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania w sądzie powszechnym. Charakter i przyczyny opuszczenia lokalu przez uczestnika postępowania, a zatem dokonywanie związanych z tym ustaleń faktycznych oraz ocena materiałów dowodowych należy do organu administracyjnego właściwego do rozpoznania sprawy, który w tym zakresie nie może się uchylić od jej Sygn. akt IV SA/Wa 612/07 rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu. Skarżący podniósł również, iż postępowanie o wymeldowanie prowadzone jest przewlekle i nieprawidłowo, a postanowienie o zawieszeniu ma jedynie na celu dalszą bezczynność. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryteria, nie uznał zasadności skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2001 r, Nr 87, poz. 960 ze zm.- zwanej dalej "ustawą"), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Należy przy tym dodać, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanek do wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny. Natomiast zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza Sygn. akt IV SA/Wa 612/07 postępowanie między innymi wówczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Należy podkreślić, iż określona w punkcie 4 cyt. przepisu przesłanka zawieszenia postępowania ze względu na tzw. zagadnienie wstępne oznacza sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena natomiast tego zagadnienia należy do kompetencji innego organu administracji publicznej niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Jednocześnie, należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent W. jak i Wojewoda (...) słusznie uznali, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania wszczętego na Sygn. akt IV SA/Wa 612/07 wniosek o wymeldowanie M. P. z lokalu Nr (...) przy ul. (...) w (...). Jak słusznie zauważył organ dopiero rozstrzygnięcie przez sąd wstępnego zagadnienia prawnego, jakim będzie ustalenie spełnienia przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu przez M.P. uwarunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego rozstrzygającego sprawę co do istoty, tzn. orzekającego o wymeldowaniu bądź odmawiającego wymeldowania M. P. z przedmiotowego lokalu. Jednocześnie nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, iż postępowanie o wymeldowanie prowadzone jest przewlekle i nieprawidłowo, a postanowienie o zawieszeniu ma jedynie na celu dalszą bezczynność, ponieważ sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym dla W. pod sygnaturą akt (...) ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania wszczętego z wniosku o wymeldowanie zainteresowanego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło