IV SA/Wa 612/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-08
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, mimo posiadania wolnych środków pieniężnych w wysokości 39.000 zł?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawca, posiadając wolne środki pieniężne w wysokości 39.000 zł, które mogą pokryć koszty sądowe, nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca L. K., osoba w podeszłym wieku, niepełnosprawna, poruszająca się na wózku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1580 zł miesięcznie. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego. Wnioskodawca posiada wolne środki pieniężne w wysokości 39.000 zł, które otrzymał jako rekompensatę za mienie opuszczone na terytorium innego państwa.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 16 czerwca 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z emerytury w wysokości 1580 zł miesięcznie. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną, porusza się na wózku. Cała kwota uzyskiwanego dochodu przeznaczana jest na utrzymanie oraz lekarstwa. W rubryce 7 formularza PPF skarżący oświadczył, że posiada wolne środki pieniężne - w wysokości 39.000 zł, które zostały mu przyznane w ramach rekompensaty za mienie opuszczone na terytorium [...]. Wnioskodawca wskazał, że środki te są mu niezbędne do codziennego utrzymania, zakupu lekarstw i sprzętu rehabilitacyjnego, stanowią również zabezpieczenie kosztów związanych z pogrzebem.
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialno-bytowa jest trudna.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy ustanowienia radcy prawnego. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje go przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jakkolwiek skarżący, będąc osobą w podeszłym wieku, schorowaną wykazał, że otrzymywane dochody z emerytury w całości przeznacza na utrzymanie oraz leczenie, jednak zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Rzeczą istotną jest, że skarżący posiada aktualnie wolne, dostępne środki w wysokości 39.000 zł.
Uwzględniając nawet stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz leczeniem należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych przez wnioskodawcę środków pieniężnych – 39.000 zł - pozwala na przyjęcie, iż dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgromadzone przez skarżącego środki, otrzymane jako rekompensata za [...], znacznie przekraczają kwotę, którą skarżący zobowiązany będzie ponieść na wypadek ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Dysponowanie przez wnioskodawcę od kilku miesięcy środkami finansowymi w wysokości 39.000 zł potwierdza, iż uzyskiwane dochody z emerytury wystarczają na pokrycie niezbędnych wydatków koniecznych i lekarstw, zatem dostępne środki z tytułu rekompensaty mogą być przeznaczone na inne cele, w tym koszty zastępstwa procesowego. Kwota tych oszczędności jest na tyle duża, że pozwala na stwierdzenie, że skarżąca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło