IV SA/Wa 615/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie F. w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 22 maja 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Stowarzyszenie złożyło na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie F. w B. jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego działa dla dobra publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma zysków i dochodów. Podkreślono także, że przedmiot niniejszej sprawy związany jest z działalnością statutową Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego. W rubryce nr 8 formularza "Wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu" wskazano: "strata za 2008 r.= 6 296,18 zł". Z informacji podanych w formularzu wynika, iż Stowarzyszenie od 1 stycznia 2007 r. do dnia uzupełnienia przedmiotowego wniosku otrzymało wpływy w wysokości 10 880,50 zł, w tym 500 zł to darowizna od osoby prywatnej, a 330, 50 zł to wpłaty z tytułu 1% dla organizacji pożytku publicznego, natomiast koszty działalności Stowarzyszenia za wskazany okres wyniosły 20 000 zł, na co złożyły się koszty realizacji zadań statutowych oraz koszty usług. W 2007 r. wnioskodawca otrzymał darowizny w łącznej wysokości 10 000 zł, były to dotacje celowe z przeznaczeniem na cele edukacji ekologicznej, co stanowi o braku możliwości wydatkowania powyższej kwoty na pokrycie kosztów sądowych. Strona skarżąca wskazała, iż dodatkowym dochodem Stowarzyszenia są składki członkowski od 15 członków, których wysokość nie przekracza 300 zł rocznie. Pismem Sądu z dnia 29 maja 2009 r. wezwano wnioskujące Stowarzyszenie do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie następujących dokumentów: wyciągów z rachunku bankowego za okres od grudnia 2008 r. do maja 2009 r., odpisu uchwały walnego zgromadzenia członków określającej aktualną wysokość składki członkowskiej, kopii umów pożyczek zaciągniętych na spłatę zaległych zobowiązań Stowarzyszenia, dokumentów potwierdzających przeznaczenie oraz wysokość wydatków organizacji poniesionych na działalność statutową w IV kwartale 2008 r. i I kwartale 2009 r. W odpowiedzi na cytowane wezwanie strona skarżąca powtórzyła informacje zawarte we wzmiankowanym piśmie z dnia 22 maja 2009 r. dodatkowo nadesłała sprawozdanie merytoryczno-finansowe oraz informację o działalności Stowarzyszenia, z którego wynika, iż w 2008 r. wnioskodawca otrzymała wpłaty w wysokości 17 042, 33 zł, natomiast koszty działalności Stowarzyszenia w tym okresie wyniosły 13 160,04 zł. Wynik finansowy Stowarzyszenia za 2008 r. to zysk w wysokości 3 882, 29 zł, jednak doliczając stratę z ubiegłych lat wynik finansowy Stowarzyszenia za 2008 r. zakończył się stratą w wysokości 6 296, 18 zł. Do tego nieuregulowana pozostaje kwestia nieopłaconego zadłużenia z tytułu egzekucji komorniczej na kwotę ok. 20 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przypadku stowarzyszeń, przyznanie prawa pomocy nie może prowadzić do sytuacji, w której ich działalność faktycznie będzie finansowana ze środków publicznych, bowiem przeczyłoby to zasadzie, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania stowarzyszenie, obowiązane jest więc wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęło wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). W świetle art. 252 § 1 ppsa osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W przedmiotowej sprawie, mimo, że oświadczenie skarżącego zawarte w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, iż nie dysponuje on środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie kosztów postępowania, budzi wątpliwości zwłaszcza w kontekście okoliczności, że F. w B. było i jest stroną licznych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, które wymagają ponoszenia przez Stowarzyszenie kosztów ich prowadzenia. Sam skarżący w piśmie z dnia 13 maja 2009 r. wskazał na potrzebę pokrycia kosztów około 130 postępowań w wysokości około 2.000 zł, dotyczących inwestycji bez wymaganych obwieszczeń w pobliżu inwestycji UM B. zaskarżonych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z urzędu wiadome jest, że aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w toku jest siedem postępowań wszczętych skargami Stowarzyszenia F. w B. Przepis art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Stowarzyszenie F. w B., mimo wezwania pismem z dnia 29 maja 2009 r. do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze nie wykonało prawidłowo opisanego wezwania. Jakkolwiek skarżący w zakreślonym terminie złożył do Sądu pismo z dnia 23 czerwca 2009 r. oraz kolejny wypełniony formularz PPPr, to przedstawione dokumenty i złożone oświadczenie nie czynią zadość wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r. W konsekwencji nie jest możliwe dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych skarżącego, a tym samym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W szczególności Stowarzyszenie nie złożyło do akt sprawy kopii umów pożyczek, udzielonych mu według oświadczenia Prezesa Stowarzyszenia przez członków Stowarzyszenia, na spłatę zaległych zobowiązań. Nie nadesłało także odpisu uchwały walnego zgromadzenia członków, określającej aktualną wysokość składki członkowskiej, ani nie udokumentowało wydatków poniesionych na działalność statutową w IV kwartale 2008 r. i I kwartale 2009 r. Nie określono również przeznaczenia tych wydatków i nie przedstawiono żadnych dokumentów np. faktur na ich potwierdzenie. Powyższe okoliczności skutkują brakiem możliwości uznania za wiarygodne kwoty rocznych wydatków Stowarzyszenia. Także nadesłane kopie wyciągów z rachunku bankowego w Banku Ochrony Środowiska nie czynią zadość wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r., w którym zażądano przedłożenia wyciągów z tego rachunku za okres od grudnia 2008 r. do maja 2009 r. Tymczasem złożone do akt sprawy, potwierdzone za zgodność z oryginałem, kopie wyciągów wskazują jedynie operacje dokonane na rachunku bankowym skarżącego w dniach: 31 grudnia 2008 r., 31 marca 2009 r. i 30 kwietnia 2009 r. Należy podkreślić, że treść art. 246 § 2 ppsa jednoznacznie wskazuje, iż to na stornie spoczywa ciężar dowodzenia przesłanek pozytywnego załatwienia wniosku, określonych w tym przepisie. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r. - dokumentów skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 2 ppsa. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 245 i 246 § 2 pkt 1 ppsa oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ppsa , orzeczono jak w sentencji postanowienia.