IV SA/Wa 615/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia F. w B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. w B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie F. w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 22 maja 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Stowarzyszenie złożyło na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu Stowarzyszeniu. W sprzeciwie z dnia 30 lipca 2009 r. wniesionym od powyższego postanowienia, Stowarzyszenie wskazało, iż w okresie od 1 stycznia 2007 r. do dnia złożenia sprzeciwu uzyskało wpływy w wysokości 10880, 50 zł, w tym 500 zł tytułem darowizny od osoby prywatnej, 330,50 zł- wpłaty z tytułu 1% dla organizacji pożytku publicznego ( w tym składki). Wnioskujące Stowarzyszenie podkreśliło, iż darowizny przekazane na rzecz organizacji, zgodnie z wolą darczyńców stanowiły dotacje celowe z przeznaczeniem na cele edukacji ekologicznej, nie mogły zatem zostać wykorzystana na opłaty sądowe. Dodatkowo zaznaczono, że w tym okresie wydatki Stowarzyszenia wyniosły ok. 20 000 zł i były w całości przeznaczone na działalność statutową Stowarzyszenia. Strona skarżąca przytoczyła ponownie argumenty zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż Stowarzyszenie nie posiada środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia radcy prawnego. W ocenie Stowarzyszenia narastające zadłużenie organizacji, posiadającej status organizacji pożytku publicznego, związane jest z kosztami prowadzonych działań statutowych oraz kosztami egzekucji komorniczej ( ok. 7200 zł ). Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a ) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i zaangażowanie środków publicznych na ten cel powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przypadku stowarzyszeń, przyznanie prawa pomocy nie może prowadzić do sytuacji, w której ich działalność faktycznie będzie finansowana ze środków publicznych, bowiem przeczyłoby to zasadzie, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania stowarzyszenie, obowiązane jest więc wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęło wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). W świetle art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie zaś z treścią art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Stowarzyszenie F. w B., mimo wezwania pismem z dnia 29 maja 2009 r. do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze nie wykonało prawidłowo opisanego wezwania. Jakkolwiek skarżący w zakreślonym terminie złożył do Sądu pismo z dnia 23 czerwca 2009 r. oraz kolejny wypełniony formularz PPPr, to przedstawione dokumenty i złożone oświadczenie nie czynią zadość wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r. W konsekwencji nie jest możliwe dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych skarżącego, a tym samym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W szczególności Stowarzyszenie nie złożyło do akt sprawy kopii umów pożyczek, udzielonych mu według oświadczenia Prezesa Stowarzyszenia przez członków Stowarzyszenia, na spłatę zaległych zobowiązań. Nie nadesłało także odpisu uchwały walnego zgromadzenia członków, określającej aktualną wysokość składki członkowskiej, ani nie udokumentowało wydatków poniesionych na działalność statutową w IV kwartale 2008 r. i I kwartale 2009 r. Nie określono również przeznaczenia tych wydatków i nie przedstawiono żadnych dokumentów np. faktur na ich potwierdzenie. Powyższe okoliczności skutkują brakiem możliwości uznania za wiarygodne kwoty rocznych wydatków Stowarzyszenia. Także nadesłane kopie wyciągów z rachunku bankowego w Banku [...] nie czynią zadość wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r., w którym zażądano przedłożenia wyciągów z tego rachunku za okres od grudnia 2008 r. do maja 2009 r. Tymczasem złożone do akt sprawy, potwierdzone za zgodność z oryginałem, kopie wyciągów wskazują jedynie operacje dokonane na rachunku bankowym skarżącego w dniach: 31 grudnia 2008 r., 31 marca 2009 r. i 30 kwietnia 2009 r. Należy podkreślić, że treść art. 246 § 2 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, iż to na stronie spoczywa ciężar dowodzenia przesłanek pozytywnego załatwienia wniosku, określonych w tym przepisie. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 29 maja 2009 r. - dokumentów skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 2 P.p.s.a. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał iż Stowarzyszenie nie wykazało, aby została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a i orzekł jak w sentencji.