IV SA/Wa 617/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-06
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Tadeusz Cysek, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sporadyczne wizyty w lokalu, mające charakter odwiedzin, mogą być uznane za pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiący podstawę do odmowy wymeldowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporadyczne wizyty w lokalu, mające charakter odwiedzin, nie mogą być utożsamiane z pobytem stałym w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, jeśli ma charakter trwały i dobrowolny, stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania, nawet jeśli osoba deklaruje zamiar przebywania na stałe w lokalu, który nie jest faktycznie jej miejscem zamieszkania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Skarżąca kwestionowała decyzję, twierdząc, że nie oświadczyła, iż nie mieszka w swoim mieszkaniu, a jedynie sporadycznie je odwiedza. Podniosła również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia prawa i wyłączenia jej z postępowania. Organ administracji uznał, że opuszczenie lokalu bez wymeldowania, nawet bez utraty uprawnienia do jego zajmowania, jest wystarczającą podstawą do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek,, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. skargę oddala 2. przyznaje radcy prawnemu S.K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w W. przy ulicy [...] od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r. Wojewoda [...] – po rozpoznaniu odwołania M.M.– utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r. orzekającej o wymeldowaniu M.M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ administracji II instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm./ osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące ma obowiązek wymeldowania się, najpóżniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku niedokonania tego obowiązku organ jest upoważniony na podstawie art.15 ust. 2 tej ustawy do wydania cyt; " na wniosek lub z urzędu decyzji i w sprawie wymeldowania osoby, która utracila uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego".
Przepis ten odwołuje się wprost do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 /Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716/ został uznany za niezgodny z art. 52 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, co oznacza, że obecnie, że podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego czy utraciła ona uprawnienie do przebywania w lokalu, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy.
Organ odwoławczy uznał, że skoro M.M. nie kwestionuje dobrowolności opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...], a ponadto nie deklaruje woli powrotu do spornego lokalu, to spełnienie warunku określonego w art. 15 ust. 2 ustawy, nie może budzić żadnych wątpliwości.
Zdaniem organu, podnoszona w toku okoliczność, iż M.M. " bywa" w miejscu pobytu stałego " raz na dwa tygodnie", składając wizyty matce, nie może przesądzić o uznaniu, iż sporny lokal rzeczywiście stanowi miejsce jej pobytu stałego. Sporadyczne wizyty w lokalu, mające wyłącznie charakter odwiedzin nie noszą znamion pobytu stałego.
Organ zaznaczył, iż z ustawowego określenia w art. 1 ust. 2 ustawy istoty ewidencji ludności oraz z faktu obowiązku meldunkowego /art. 4 ustawy/ wynika, że właściwy organ obowiązany jest w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu osób .W przypadku ujawnienia rozbieżności pomiędzy danymi w ewidencji, a stanem faktycznym konieczne jest przeprowadzenie przez organ postępowania i wydanie orzeczenia uzgadniającego dane ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Skoro tego rodzaju rozbieżności wystąpiły w niniejszej sprawie, gdyż M.M. opuściła przedmiotowy lokal, nie dokonując obowiązku wymeldowania się, o którym mowa w art. 15 ust. 1 wydanie orzeczenia uzgadniającego dane w ewidencji rzeczywistym stanem było- w ocenie organu – konieczne.
Na powyższą decyzje skargę nazwana "odwołaniem" do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M.M.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji cyt " podtrzymanej przez Urząd Wojewody [...]" i przywrócenie zameldowania w przedmiotowym lokalu do czasu rozstrzygnięcia "odwołania".
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie cyt. "nieprawdy jakobym sama oświadczyła ,że nie mieszkam w moim mieszkaniu". Podała, że nigdy nie oświadczała, że nie mieszka w swoim mieszkaniu oraz ,że w mieszkaniu tym ma swoje osobiste rzeczy, meble, pralkę , lodówkę.
Ponadto podniosła, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wyłączeniu jej - osoby zainteresowanej z postępowania w sprawie jej wymeldowania oraz na zignorowaniu wniosku o zawieszenie postępowania z przyczyn merytorycznych i wniosku o wyłączenie urzędniczki, która przed zakończeniem postępowania oświadczyła, że skarżąca będzie wymeldowana, cyt. "bo taki ma ona cel".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom skarżącej Wojewoda [...] wydał właściwe rozstrzygnięcie
Poczynione przez organy ustalenia są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w którym od dnia 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 /OTK-A 2002/3/34, ogłoszonego w Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716/, przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia [...] czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania.
Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku wskazał, że ewidencja ludności, na którą składa się również instytucja wymeldowania, służy zbieranie informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu prawnego. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne /por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123/.
W ocenie Sądu okoliczność opuszczenia przez skarżącą lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości .Samo werbalne deklarowanie zamiaru przebywania na stałe w lokalu nie ma w sprawie decydującego znaczenia.
W związku z tym, że nie jest kwestionowana przez stronę okoliczność nieprzebywania przez skarżącą od wielu lat w miejscu stałego zameldowania, należy uznać, że faktycznym jej zamiarem nie jest zamieszkiwanie w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło