IV SA/Wa 618/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) odmówił wymeldowania B. K.z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji wskazał, co następuje: Wszczęte na wniosek J. K. postępowanie o wymeldowanie byłej żony B. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wykazało, że lokal ten znajduje się w zasobach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" a jego współnajemcami są B. i J. K. Wnioskujący o wymeldowanie podał, że była żona wraz z dziećmi nie mieszka w tym lokalu od maja 2007 r. Zabrała rzeczy osobiste swoje i dzieci, nie posiada klucza do mieszkania i wyprowadziła się do lokalu swoich rodziców. Przesłuchana w toku postępowania zeznała, że lokalu nie opuściła dobrowolnie lecz została do tego zmuszona zachowaniem byłego męża. W 2003 r. J. K. został skazany za znęcanie się nad rodziną. W marcu 2007 r. ponownie zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne o przemoc w rodzinie. B. K. przedłożyła do akt dokumenty dotyczące przemocy. Ponadto Sąd postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. [...] zobowiązał J.K. do nie zbliżania się do B. K. na odległość poniżej 100 m oraz zaprzestania prób kontaktowania się z nią. Oceniając powyższe ustalenia faktyczne, organ uznał, że opuszczenie przez B.K. miejsca stałego pobytu nie ma charakteru dobrowolnego. Nie wynika ono z jej własnej woli ale jest spowodowane zachowaniem J. K. W tej sytuacji nie została spełniona konieczna do wymeldowania przesłanka dobrowolnego opuszczenia stałego miejsca pobytu i wyprowadzenie się do innego lokalu. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Janusz Kacperski. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzję Prezydenta W. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że dobrowolne opuszczenie lokalu ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby, a nie jest spowodowane bezprawnym działaniem lub zaniechaniem innych osób. Z akt sprawy nie wynika by B. K. opuściła lokal dobrowolnie. Wyrok Sądu z dnia [...] maja 2003 r. oraz postanowienie Sądu z dnia [...] lipca 2008 r. wskazują, że to zachowanie J. K. a nie wola B.K. było powodem, dla którego opuściła ona omawiany lokal. Ponadto J. K. kolejnym nieprawomocnym wyrokiem Sądu z dnia [...] stycznia 2009 r. został uznany za winnego znęcania się nad B. K. w okresie od końca 2005 r. do 18 marca 2007 r. Organ podkreślił, iż prawomocny wyrok Sądu jest wiążący dla organów i innych sądów. Choć B. K. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., nie można uznać, w okolicznościach sprawy, że opuszczenie przez nią lokalu miało charakter dobrowolny i trwały a tym samym, nie można przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] wniósł J.K. W skardze domaga się korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia "sprawy meldunkowej" byłej żony B. K. i podnosi, że w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje ona od 30 maja 2007 r. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego popierała wniesioną skargę argumentując, że organy błędnie oceniły, że opuszczenie lokalu przez B. K. nie miało charakteru dobrowolnego. To nie naganne zachowanie skarżącego, jak przyjęły organy, ale związek z innym mężczyzną był powodem, dla którego wyprowadziła się ze wspólnego lokalu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie ustalono, że B. K. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od maja 2007 r. i przebywa w mieszkaniu swoich rodziców przy ul. [...]. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez żadną ze stron. Przesłuchana w charakterze świadka, w toku tego postępowania, B. K. przyznała, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu ale nie wyprowadziła się dobrowolnie lecz została do tego zmuszona zachowaniem byłego męża. Twierdzi, że dochodziło do przemocy w rodzinie i w 2003 r. J. K. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za znęcanie się nad nią i rodzicami i przebywał 14 miesięcy w zakładzie karnym. W marcu 2007 r. ponownie zostało wszczęte postępowanie karne o przemoc w rodzinie. Dla prawidłowego zabezpieczenia toku postępowania oraz w celu ochrony pokrzywdzonej Sąd Rejonowy [...] w sprawie [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. zobowiązał oskarżonego J. K. m. in. do powstrzymania się od spożywania alkoholu, nie zbliżania się do pokrzywdzonej B. K.na odległość poniżej 100 metrów, do zaprzestania prób kontaktowania się z nią. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. J. K. został ponownie skazany za znęcanie się nad B. K. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem tej kary. Sąd w wyroku zobowiązał oskarżonego do nie zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość poniżej 200 metrów bez jej wyraźnej zgody. W dacie wydania zaskarżonej decyzji o odmowie wymeldowania B. K. wyrok powyższy nie był jeszcze prawomocny. W wyjaśnieniach złożonych na rozprawie skarżący i jego pełnomocnik przyznali, że wyrok ten uprawomocnił się. Potwierdziła to również uczestniczka postępowania B.K. Tak poczynione ustalenia faktyczne, w ocenie Sądu, dawały organom obu instancji podstawę do oceny, że B.K. nie opuściła lokalu dobrowolnie lecz została do tego zmuszona bezprawnym działaniem J. K. Należy podkreślić, że opuszczenie lokalu nastąpiło wkrótce po wszczęciu przez prokuraturę, w marcu 2007 r., kolejnego postępowania karnego przeciwko J. K. o znęcanie się nad B. K. Jak wyjaśniła na rozprawie, zeznanie w prokuraturze złożyła w dniu 18 marca 2007 r. Konsekwencją tych zeznań było przedstawienie J. K. zarzutu a następnie wniesienie aktu oskarżenia, o znęcanie się nad nią, do Sądu. W tej sprawie tymczasowe aresztowanie nie było stosowane, co oznacza, że B.K. pozostawała we wspólnym mieszkaniu z J. K., przeciwko któremu prokuratura prowadziła dochodzenie z jej doniesienia. W takich okolicznościach faktycznych B. K. opuściła wspólne mieszkanie. Strona skarżąca kwestionuje ocenę organów, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. Twierdzi, że to nie bezprawne zachowanie J. K., potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu lecz związek B.K. z innym mężczyzną był powodem opuszczenia wspólnego mieszkania. Okoliczność ta została podniesiona dopiero na rozprawie. Jest gołosłowna i nie została niczym wykazana – w toku postępowania administracyjnego skarżący takiego zarzutu nie podnosił. Również na rozprawie rozwodowej, co przyznał, nie zarzucał, że B. K. opuściła go dla innego mężczyzny. Twierdził, że wówczas o tym nie wiedział. Na rozprawie B.K. przyznała, że obecnie pozostaje w nieformalnym związku z innym mężczyzną ale jako przyczynę opuszczenia lokalu konsekwentnie podała zachowanie skarżącego, który znęcał się nad nią w stanie nietrzeźwym. Gdy się weźmie pod uwagę, że skarżący po wyprowadzeniu się B. K. nachodził ją w nowym miejscu zamieszkania, na co wskazują zebrane w sprawie dowody, to nie sposób przyjąć jako wiarygodną tezę, że dopiero obecnie dowiedział się o tym, że opuściła go by związać się z innym mężczyzną. Jest to teza oparta na nie ówczesnym ale obecnym stanie faktycznym. W tych okolicznościach, jako zgodne z prawem, należy ocenić rozstrzygnięcie organu, który zasadnie uznał, że nie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia mieszkania wynikająca z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, który to przepis stanowi podstawę materialnoprawną decyzji o wymeldowaniu. B. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu ale opuszczenie lokalu było następstwem bezprawnego działania skarżącego, które to działanie zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.