IV SA/Wa 62/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M., J. M., J. M., M. M. i J. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla J. M. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. J. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Odpis postanowienia doręczono stronie w dniu 22 grudnia 2014 r. W dniu 27 grudnia 2014 r. J. M. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 15 listopada 2014 r., nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia z dnia 5 grudnia 2014 r., a także z informacji przedstawionych w sprzeciwie wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną. Źródła utrzymania małżonków stanowią świadczenia emerytalne J. M. w wysokości 2.034,15 zł netto miesięcznie i jego żony wysokości 1.614,98 zł netto miesięcznie. Skarżący otrzymuje też zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Majątek nieruchomy wnioskującego i jego żony stanowi dom o powierzchni 129,3 m2, współwłasność w 1/6 nieruchomości rolnej o powierzchni 0,8106 ha oraz współwłasność w ¼ nieruchomości o powierzchni 0,0255 ha odziedziczonej po rodzicach. Ponadto, żona skarżącego jest współwłaścicielką w ½ niezamieszkanego domu po rodzicach z 1900 r. J. M. jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności. W wyniku komplikacji po wypadku komunikacyjnym, któremu uległ razem z żoną w 2011 roku, musiał poddać się operacji. Pochłonęła ona oszczędności przewiedziane przez Państwa M. na remont domu. Część wydatków na żywność i leki skarżący i jego żona pokrywają, korzystając z rachunku karty kredytowej. W okresie od września do listopada minionego roku sfinansowali w ten sposób wydatki na żywność kwotą około 3.650 zł, zaś wydatki na leki kwotą 634 zł. Pozostałe koszty zakupów leków, żywności i innych niezbędnych artykułów pokrywają gotówką. Na zakup środków czystości skarżący wydatkowali 700 zł, na obuwie, odzież i bieliznę 800 zł. Wnioskujący wykazał ponadto następujące źródła wydatków gospodarstwa domowego: ubezpieczenie - 120 zł, podatek rolny - 70 zł, podatek od nieruchomości - 72 zł, wydatki za wywóz śmieci – 45 zł, za telefon – 287 zł, za energię elektryczną – 309 zł, za gaz – 550 zł, za centralne ogrzewanie – 567 zł, za wodę - 390 zł. Wydatkował także 600 zł na drobne remonty domu. Jak skarżący oświadczył, jego choroba i zabiegi chirurgiczne, którym został poddany w sierpniu i wrześniu ubiegłego roku, znacząco pogorszyły jego sytuację majątkową. Powikłania pooperacyjne zmusiły go do poniesienia dodatkowych wydatków na "prywatne" leczenie. Wydatki na insulinę i inne leki niezbędne w leczeniu cukrzycy, na którą cierpi skarżący, pochłaniają około 500 zł kwartalnie. Leki przyjmowane przez jego żonę pociągają natomiast za sobą konieczność wydatkowania około 600 zł kwartalnie. Dodatkowe koszty generują dojazdy do lekarzy, do szpitali, na badania i zabiegi rehabilitacyjne. W związku ze wspomnianym wypadkiem samochodowym w 2011 roku żona skarżącego otrzymała w sierpniu ubiegłego roku odszkodowanie w wysokości 10.611,71 zł. Część tych środków wraz z pieniędzmi przekazanymi przez brata żony Państwo M. przeznaczyli na nagrobki dla rodziców, pozostała część przeznaczona zostanie na czekającą żonę operację chirurgiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego przez skarżącego wspólnie z żoną wynosi 3.977,15 zł netto miesięcznie. Skarżący otrzymuje ponadto zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia typowych potrzeb życiowych o podstawowym charakterze, jak wyżywienie, mieszkanie, czy ubranie, dochodu na wskazanym poziomie z pewnością nie można uznać za niski, pozwalający wyłącznie na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania. W realiach przedmiotowej sprawy nie może jednak uchodzić uwadze szczególna sytuacja życiowa skarżącego, będąca konsekwencją złego stanu zdrowia, zarówno jego, jak i jego żony. Otóż, jak wykazał wnioskujący, w 2011 roku uległ wraz z żoną wypadkowi komunikacyjnemu. Aktualnie jest on osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, wymagającą zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie. Cukrzyca, na którą cierpi skutkuje nie tylko koniecznością stałego przyjmowania leków ale także – w związku z koniecznością stosowania odpowiedniej diety – powoduje zwiększenie wydatków na żywność. Deklarowane przez stronę wydatki tylko na leczenie tej choroby pochłaniają kwartalnie 500 zł. Koszty zakupu leków niezbędnych żonie wnioskującego pochłaniają zaś około 600 zł kwartalnie. Z kolei pozostające obecnie w dyspozycji Państwa M. wolne środki pieniężne pokryć mają koszty związane z operacją, jakiej ma być poddana żona skarżącego. Poza wskazanymi wydatkami, małżonkowie ponoszą także szereg innych wydatków, związanych z koniecznym leczeniem i rehabilitacją. Biorąc zatem pod uwagę, że w przypadku gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego wspólnie z żoną wydatki o niezbędnym charakterze, do których niewątpliwie zaliczają się koszty leczenia i rehabilitacji, znacznie przekraczają wielkość typowych wydatków tego typu, należy stwierdzić, że J. M. nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków, które pozwoliłyby mu ponieść jakiekolwiek koszty postępowania przed Sądem. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.