IV SA/Wa 622/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2009 r. sprawy ze skargi L. S. i Z. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - IV SA/Wa 622/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "Dyrektorem", umorzył postępowanie odwoławcze z zażalenia L. i Z. S., zwanych dalej "skarżącymi", na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor podniósł, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia pn. "rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. sp. z o.o. nr [...], zlokalizowanej na istniejącej wieży antenowej o wysokości 50 m, usytuowanej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym T.". Uzgodnienia dokonano w ramach oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w związku z wystąpieniem Burmistrza Gminy P., który na wniosek inwestora prowadzi postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rozpoznając sprawę ponownie, w związku z zażaleniem wniesionym przez skarżących, organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jest skutkiem zmian przepisów prawa, dokonanych w toku postępowania odwoławczego, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu (...)". Artykułem 144 pkt 9 w/w ustawy uchylone zostały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150, z późn. zm.), zwanej dalej "Poś", w trybie których Wojewoda [...] wydał postanowienie uzgadniające uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Z dniem 15 listopada 2008 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu (...), kompetencje Ministra Środowiska do załatwienia zażalenia przejął Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Zgodnie bowiem z art.153 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy do spraw wszczętych przed dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje marszałków województw przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, a dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony IV SA/Wa 622/09 Środowiska. Jednocześnie na podstawie art.153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu (...) na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust.1 tego artykułu, wydane przez wojewodę nie przysługuje zażalenie. Wobec powyższego obowiązkiem organu odwoławczego było umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora wnieśli skarżący, podnosząc, że w ich ocenie Dyrektor winien był na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu (...) jednoznacznie rozstrzygnąć w formie postanowienia problem oddziaływania rozbudowy stacji telefonii komórkowej na środowisko. Dodatkowo skarżący podnieśli, że od daty wniesienia zażalenia do dnia doręczenia im zaskarżonego do Sądu postanowienia upłynęło 21 miesięcy, stąd w świetle art. 35 § 1 kpa rodzi się podejrzenie, że organ odwoławczy, nie mając żadnych argumentów merytorycznych, czekał 21 miesięcy na nowe, wnoszone przez siebie uregulowania prawne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na tej podstawie, że sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.153 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (tj. ustawy Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust.1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje: 1) ministra IV SA/Wa 622/09 właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; 2) wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Zgodnie z art. 153 ust.2 cytowanej ustawy o udostępnianiu (...) na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez: 1) ministra właściwego do spraw środowiska - nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów - nie przysługuje zażalenie. Z przepisu art.153 ust.2 ustawy wynika zatem, że na postanowienie wojewody wydane w sprawie wszczętej na podstawie przepisów Poś przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu (...), tj. przed dniem 15 listopada 2008 r. nie przysługuje zażalenie. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie Wojewody [...] , uzgadniające przedsięwzięcie, wydano w dniu [...] lutego 2007 r., natomiast zażalenie na nie skarżący wnieśli w dniu [...] marca 2007 r., zatem przed datą wejścia w życie ustawy o udostępnianiu (...). Jak podnosi się w piśmiennictwie (K. Gruszecki "Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko." LEX, komentarz do art. 153) ze współdziałaniem organów administracji w trybie art. 106 k.p.a. w sposób nierozerwalny wiąże się wynikająca z § 5 tego przepisu możliwość wniesienia zażalenia od postanowienia kończącego ten etap postępowania. Zgodnie z postanowieniami art. 153 ust. 2 ustawy taka możliwość została wyłączona w stosunku do postanowień wydanych przez organy wskazane w tym przepisie, w odniesieniu do postanowień wydanych w okresie przejściowym. Jeżeli zatem organy współdziałające na podstawie art. 106 k.p.a. nie wypowiedziały się jeszcze w sprawie, to sytuacja jest prosta, gdyż od wydanego przez nie postanowienia, w myśl art. 153 ust. 2 ustawy nie przysługuje możliwość wniesienia zażalenia. Trudności natomiast pojawiają się wówczas, gdy organ pod rządami starych przepisów wydał postanowienie i zgodnie z obowiązującymi wówczas regułami pouczył strony o możliwości wniesienia zażalenia. W dacie wydawania takiego orzeczenia poinformowanie o możliwości wniesienia środka zaskarżenia było ze wszech miar uzasadnione. Z przepisów prawa nie wynika jednak bezpośrednio, jaki skutek prawny wywiera zmiana obowiązujących reguł na zażalenia, które zostały wniesione pod rządami uchylonych przepisów, ale są jeszcze nierozpoznane przez organ odwoławczy. Jak wynika z postanowień art. 153 ust. 1 i 2 IV SA/Wa 622/09 ustawy, w odniesieniu do tego etapu postępowania ustawodawca wyłączył obowiązywanie reguły, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych stosujemy przepisy dotychczasowe. W związku z tym powinien on być przeprowadzony zgodnie z aktualnymi regułami. Dlatego też biorąc pod uwagę fakt, że w obecnym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, że nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych w okresie wcześniejszym. Ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył je bowiem w art. 153 ust. 2 ustawy spod kontroli instancyjnej (bez określenia granic czasowych ich wydania, w związku z czym reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych). Dlatego też w stosunku do zażaleń wniesionych przed dniem zmiany przepisów organy wyższej instancji utraciły możliwość ich merytorycznego rozpoznawania i w związku z tym prowadzone przez nie postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno podlegać na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzeniu. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. W tej sytuacji postępowanie wszczęte zażaleniem skarżących winno być umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art.105§1 k.p.a. w zw. z art. 153 ust.2 ustawy o udostępnianiu (...). Zaskarżone postanowienie Dyrektora z dnia [...] grudnia 2008 r. nie narusza zatem prawa. Formułowane w zażaleniu zarzuty przeciwko uzgodnieniu dokonanemu przez Wojewodę [...] mogą być podnoszone przez skarżących w toku postępowania głównego, tj. w toku postępowania o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.