IV SA/Wa 622/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2011r. - zaskarżonym skargą przez Z. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - stwierdził, że zażalenie wymienionego skarżącego na postanowienie Prezydenta W. z [...] listopada 2010r., którym odmówiono zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania Z. K. z pobytu stałego z budynku usytuowanego przy ul. [...] w W. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda, przytaczając treść art. 141 § 2, art. 44, art. 42 i art. 43 K.p.a., podał iż postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało wysłane do skarżącego na adres wskazany przez niego we wniosku o zawieszenie postępowania, tj. ul. [...] W. Przesyłka była awizowana 8 grudnia 2010r. i powtórnie 16 grudnia 2010r., ostatecznie wróciła z adnotacją "nie podjęta w terminie". Nadto postanowienie zostało wysłane do skarżącego drogą emailową 14 grudnia 2010r. Natomiast osobiście odebrał je 27 grudnia 2010r. w siedzibie organu pierwszej instancji, a w dniu 31 grudnia 2010r. za pośrednictwem urzędu pocztowego wniósł zażalenie. Wojewoda, opierając się na postanowieniach art. 44 K.p.a., stwierdził iż postanowienie z [...] listopada 2010r. należało uznać za doręczone w dniu 22 grudnia 2010r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od daty pierwszej awizacji przesyłki. Termin do złożenia zażalenia rozpoczął bieg 23 grudnia 2010r. i upłynął 29 grudnia 2010r. Późniejsze zapoznanie się skarżącego z postanowieniem nie powoduje otwarcia od początku terminu do wniesienia zażalenia. Z. K. w skardze zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 2 w zw. z art. 43 i art. 44 K.p.a. Dalej skarżący podniósł, iż postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało skutecznie mu doręczone 27 grudnia 2010r. w siedzibie organu pierwszej instancji. Zażalenie wysłał listem poleconym 31 grudnia 2010r. Zdaniem skarżącego powoływanie się na art. 43 i art. 44 K.p.a. o zachowaniu procedury przy doręczaniu jemu korespondencji jest niesłuszne. Organ pierwszej instancji, który od roku prowadzi sprawę, był poinformowany przez skarżącego, że od końca stycznia 2010r. nie mieszka i nie ma dostępu do domu przy ul. [...], jego skrzynka na listy została zniszczona i wyrzucona, a korespondencja do niego adresowana przejmowana jest przez jego byłą żoną i również niszczona. Z powyższych powodów podał organowi do korespondencji adres elektroniczny. Na wiadomość emailową wysłaną przez organ odpowiedział 23 grudnia 2010r., a to także dowodzi, iż organ uznał, że wysłana korespondencja nie trafi do adresata. Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Wojewody [...] z [...] lutego 2011r. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać czy zażalenie odpowiada warunkom formalnym, tj. m. in. czy zostało wniesione w terminie wymaganym przepisami prawa. Stosownie do treści art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie [...]. W razie stwierdzenia uchybienia terminu – zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. - organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W kontrolowanej sprawie organ, po wstępnej weryfikacji zażalenia pod względem formalnym, stwierdził iż zażalenie zostało wniesione po terminie wynikającym z art. 141 § 2 K.p.a.. Ustalenie to – w ocenie Sądu – zostało dokonane z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 144, art. 44 oraz art. 9 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się z organem, iż zgodnie z art. 42 i 43 K.p.a. pisma w trakcie postępowania mogą być doręczane osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej), każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (w razie koniecznej potrzeby), dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (w razie nieobecności adresata). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy organ drugiej instancji za skuteczne doręczenie skarżącemu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania uznał doręczenie dokonane w trybie art. 44 K.p.a. Ustalił bowiem, iż przesyłka skierowana do skarżącego na adres – ul. [...] W. - była awizowana dwukrotnie, tj. 8 grudnia 2010r. i 16 grudnia 2010r., ostatecznie wróciła do organu jako nie podjęta w terminie. W tej sytuacji doręczenie uznano za dokonane w dniu 22 grudnia 2010r., czyli z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od daty pierwszej awizacji przesyłki, tj. od 8 grudnia 2010r. Termin do złożenia zażalenia rozpoczął więc bieg 23 grudnia 2010r., upłynął bezskutecznie 29 grudnia 2010r., a zażalenie skarżący wniósł – za pośrednictwem urzędu pocztowego – 31 grudnia 2010r. Poczynione przez organ ustalenia – zdaniem Sądu – nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy wynikającemu z akt sprawy. Otóż na zwrotnej przesyłce skierowanej do skarżącego, która zawierała postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (k. 88 akt administracyjnych), widnieje jedynie jedna awizacja dokonana 8 grudnia 2010r., natomiast druga pieczęć urzędu - chodź opatrzona datą 16 grudnia 2010r., która mogłoby przemawiać za powtórną awizacją przesyłki – nie zawiera takiej adnotacji. Nad pieczęcią tą widnieją jedynie informacja "osoba nie zamieszkuje pod tym adresem od roku" i skrócony podpis przypuszczalnie byłej żony skarżącego. Nadto brak adnotacji urzędu pocztowego, składanej przy tego rodzaju doręczeniach, mianowicie "zwrot – nie podjęto w terminie". W tej sytuacji organ nie mógł uznać, iż przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana i od 22 grudnia 2010r. liczyć bieg terminu do wniesienia zażalenia, tym samym uznać, iż opisane doręczenie zostało dokonane zgodnie z art. 44 K.p.a. Należy również zaprzeczyć kolejnemu twierdzeniu organu odwoławczego, jakoby "postanowienie organu pierwszej instancji zostało wysłane do skarżącego drogą emailową". Otóż drogą emailową w dniu 14 grudnia 2010r. została wysłana do skarżącego tylko treść postanowienia z [...] listopada 2010r. Zaś o wysłaniu postanowienia za pomocą środka elektronicznego można byłoby mówić w sytuacji, gdyby postanowienie to sporządzono i wysłano w formie dokumentu elektronicznego. Dalej wskazać należy, iż rację ma skarżący twierdząc, iż organ pierwszej instancji wiedział, że od pewnego czasu nie zamieszkuje w budynku pod adresem [...] w W. Podczas przesłuchania, które odbyło się 23 kwietnia 2010r., wyraził wolę kierowania do niego korespondencji na skrzynkę elektroniczną (k. 44-45 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, iż organ zaakceptował zaproponowany przez skarżącego sposób komunikowania się i od tego momentu w taki sposób porozumiewał się ze skarżącym. Natomiast wówczas, gdy doszło do wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, to wysłał je na wyżej powołany adres. Tymczasem, w świetle przedstawionych okoliczności, zanim organ zdecydował się na wysłanie postanowienia na dotychczasowy adres zameldowania skarżącego, winien zwrócić się do skarżącego drogą emailową z informacją, iż podjął danej treści postanowienie i pouczeniem, iż postanowienia, od których służy stronom zażalenie – stosownie do art. 125 § 1 K.p.a. - doręcza się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (tylko gdy nadawca i odbiorca posiadają elektroniczną skrzynkę pocztową opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym). Jednocześnie zobowiązać skarżącego do wskazania, którą formę doręczenia wybiera. W przypadku, gdy opowie się za tradycyjną drogą odbioru postanowienia winien wskazać adres, na który organ ma wysłać wydany akt. Gdyby zaś skarżący powyższe przemilczał, wówczas dopiero organ byłby uprawniony doręczyć skarżącemu postanowienie na adres podany we wniosku o zawieszenie postępowania. Wszystko to zatem prowadzi do stwierdzenia, iż organ rozpoznający zażalenie winien uznać za skuteczne doręczenie to które nastąpiło w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 27 grudnia 2010r., czyli zgodnie z art. 42 § 2 K.p.a. Opierając się na tym doręczeniu, dokonać oceny czy zażalenie zostało wniesione w terminie ustanowionym w art. 141 § 2 K.p.a. Wojewoda [...] – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy – będzie miał na względzie ocenę prawną i wytyczne wynikające z niniejszego orzeczenia. W rezultacie wyda akt administracyjny zgodny z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postanowiono - w punkcie II – na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.