IV SA/Wa 623/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi L.M. i Społecznego Komitetu [...] w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz L.M. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nakazuje ściągnąć o Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100,00 (sto złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. Postanowieniem z dn. [...].01.2004 r. Burmistrz Gminy i Miasta P. na podstawie § 2 pkt 9 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 24.09.2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490), zobowiązał A. do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie masztu telefonii komórkowej z kontenerem na działce nr [...], położonej w R.. Jednocześnie ustalono termin sporządzenia raportu do dnia [...].02.2004 r. z rygorem zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, iż ww. rozporządzenie wymaga sporządzenia raportu dla tego rodzaju inwestycji. Wskutek zażalenia wniesionego przez Społeczny Komitet [...] w R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie nie ustala warunków zabudowy, nie przesądza o jej zgodności z ustaleniami planu, ani z przepisami prawa ogólnie obowiązującymi. Zgodnie z powołanym przez organ I instancji rozporządzeniem oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska. Planowana inwestycja wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Przedmiotowe postanowienie stanowi realizację zapisu o obowiązku sporządzenia raportu. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. złożył Społeczny Komitet [...] w R., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzuca, iż od 4 lat trwa konflikt inwestora z lokalną społecznością, były składane protesty i odwołania. Zarówno inwestor, jak i organy nie prowadzą konsultacji z mieszkańcami w sprawie budowy masztu. Skarżący podnosi, iż jego zdaniem raport oddziaływania na środowisko powinien być sporządzony z udziałem eksperta wydelegowanego przez Komitet. Lokalizacja masztu została narzucona, znajduje się w zbyt bliskiej odległości od zagród, szkoły i przedszkola. Niezależnie od skargi Komitetu, postanowienie SKO w R. zostało zaskarżone do sądu administracyjnego przez L.M.. Skarżący zarzucił, iż nie uczestniczył w postępowaniu przed organem I instancji i nie otrzymał postanowienia wydanego przez burmistrza. W ocenie skarżącego budowa masztu w R. jest "ostatecznie zamknięta", a wyroki otrzymane w tej sprawie "Najwyższego Sądu Administracyjnego" są "na jego korzyść". Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot 20 zł, którą to kwotę otrzymał, a jest to kwota "symboliczna wobec rzeczywistych (...) kosztów". Wszyscy mieszkańcy posiadają sprawną łączność "nowoczesnej nieszkodliwej podziemnej telefonii kablowej". Wybudowany maszt będzie "trucicielem" ogródków warzywnych. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o ich oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek zarzuty w nich zawarte nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Podstawą zatem uchylenia kontrolowanego postanowienia, jak i rozstrzygnięcia organu I instancji było naruszenie art. 51 ust. 2 ustawy z dn. 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.). Aby Sąd mógł dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia koniecznym było ustalenie jakie normy prawne znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie. Wniosek bowiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji został wniesiony 29 grudnia 2000 r., a zatem jeszcze pod rządami ustawy z dn. 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. Dz. U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 ze zm.). W dacie natomiast orzekania zarówno przez organ I, jak i II instancji obowiązywała cytowana ustawa Prawo ochrony środowiska. Art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.) stanowi, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepisami dotychczasowymi w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko była ustawa z dn. 09.11.2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 109, poz. 1157 ze zm.), która obowiązywała od 1 stycznia 2001 r., a została uchylona z dniem 1 października 2001 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dn. 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska. Ponieważ jednak postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało wszczęte przed dniem 01.01.2001 r., art. 63 cytowanej ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nakazywał stosowanie w takich sytuacjach przepisów dotychczasowych t.j. ustawy z dn. 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zasadniczą zatem kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zakończyło się decyzją ostateczną przed dniem 1 października 2001 r. O ile taka decyzja została wydana, nawet jeżeli zostałaby potem uchylona przez sąd administracyjny, będzie już miała zastosowanie ustawa obecnie obowiązująca Prawo ochrony środowiska. Jak wynika z akt administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ II instancji orzekało po raz pierwszy w niniejszej sprawie rozpatrując odwołanie L. M. w dn. [...] lipca 2001 r., a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec powyższego zasadnie organy uznały, iż w dacie [...] stycznia 2004 r. (dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji) znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dn. 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska, jednakże przepisy te wadliwie zastosowały. Otóż art. 51 ust. 2 powołanej ustawy wyraźnie wskazuje, iż stwierdzenie w drodze postanowienia obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia wymagają jedynie takie przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony właśnie w drodze postanowienia. Ustawa, a w ślad za nią rozporządzenie wykonawcze, dzielą przedsięwzięcia na takie, które wymagają sporządzenie raportu z mocy samych przepisów (art. 51 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo ochrony środowiska oraz takie, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być nałożony w drodze postanowienia organu właściwego do wydania decyzji (art. 51 ust. 1 pkt 2) ustawy Prawo ochrony środowiska. O tym, które konkretnie przedsięwzięcie wymaga sporządzenia raportu z mocy samej ustawy, a które może wymagać, o czym zdecyduje organ wydając postanowienie w trybie art. 51 ust. 2 stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 24.09.2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490). W § 2 tegoż rozporządzenia szczegółowo wymieniono przedsięwzięcia, które wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, w tym przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na budowie instalacji radiokomunikacyjnych, których równoważna moc promieniowania wynosi nie mniej niż 100 W, natomiast w § 3 wyliczono takie inwestycje, co do których może zostać nałożony obowiązek wykonania raportu. O tym jednak w każdym konkretnym postępowaniu decydować będzie organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja, co wynika nawet z treści ocenianych postanowień, została zaliczona do przedsięwzięć, dla których wymóg raportu wynika z samych przepisów. Wydawanie w tym przedmiocie postanowienia jest zatem zbędne. Organ winien zobowiązać pismem inwestora do złożenia raportu. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy, jeżeli wymagane jest sporządzenie raportu, wnioskodawca dołącza go do wniosku o wydanie decyzji. Ponieważ w niniejszej sprawie w dniu składania wniosku przepis powyższy nie obowiązywał, oczywistym jest, iż inwestor nie mógł wraz z wnioskiem złożyć raportu. W toku prowadzenia postępowania nastąpiła zmiana przepisów i w konsekwencji obecnie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec powyższego inwestor powinien uzupełnić swój wniosek poprzez złożenie raportu, bez tego dokumentu nie jest bowiem możliwe wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a) i 135 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 oraz 223 § 2 powołanej ustawy.