IV SA/Wa 627/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, które odmawia wypłaty odszkodowania z powodu wygaśnięcia roszczenia z uwagi na złożenie wniosku po terminie, stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji, które odmawia wypłaty odszkodowania z powodu wygaśnięcia roszczenia, zawiera rozstrzygnięcie o istocie sprawy i jest decyzją administracyjną, nawet jeśli nie posiada wszystkich formalnych elementów przewidzianych w art. 107 k.p.a. Treść aktu, a nie jego forma, decyduje o tym, czy jest on decyzją. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie.Stan faktyczny
K. O. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Starosta pismem z dnia [...] października 2014 r. udzielił odpowiedzi, stwierdzając, że wniosek został złożony po terminie, a roszczenie odszkodowawcze wygasło. K. O. złożyła odwołanie od tego pisma, traktując je jako decyzję. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że pismo Starosty nie było decyzją administracyjną. K. O. wniosła skargę do WSA na postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. , nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania K. O. od pisma Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0068 ha, zajętą pod drogę publiczna nr [...], która stała się własnością Powiatu [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda [...] ustalił, że Starosta [...] pismem z dnia [...] października 2014 r. udzielił odpowiedzi na wniosek K. O. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0068 ha zajętą pod drogę publiczną nr [...], która stała się własnością Powiatu [...] na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. Przywołując przepis art 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną Starosta [...] stwierdził, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony po terminie przewidzianym przez ustawodawcę, zatem roszczenie odszkodowawcze wygasło.
Od powyższego pisma złożyła odwołanie K. O., nazywając powyższe pismo decyzją wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Powołując się na treść art. 134 k.p.a. Wojewoda [...] stwierdził, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Odwołanie przysługuje od decyzji. Nie jest ono dopuszczalne w sytuacji, kiedy decyzja nie weszła do obrotu prawnego albo kiedy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną.
W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna. Zdaniem Wojewody [...] organ I instancji udzielił jedynie odpowiedzi na wniosek strony nie rozstrzygając o prawie do odszkodowania. Wskazała, że roszczenie odszkodowawcze wygasło, nie rozstrzygnął o konsekwencjach tego ustalenia.
W ocenie Wojewody [...] nie było możliwości rozpatrzenia odwołania bo decyzja nie została wydana i doręczona stronie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła K. O. wnosząc o jego uchylenie i wywodząc, że organ w jej sprawie dotyczącej odszkodowania wydał decyzję, co wynika z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że zgodnie z poglądami doktryny decyzją administracyjną jest "orzeczenie organu administracji państwowej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i w konkretnej sprawie" (por. W. Dawidowicz, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1980, s. 47). Stanowi ona kwalifikowaną formę aktu administracyjnego z uwagi na to, że jej podejmowanie następuje w prawnie uregulowanym trybie (w postępowaniu administracyjnym). Decyzja administracyjna jest jedną z postaci indywidualnego aktu administracyjnego. Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.
267 z ze. zm., dalej: k.p.a.). uregulowały pojęcie decyzji administracyjnej jako aktu procesowego (por. J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Łódź 1998, s. 31-38).
W art. 107 k.p.a. zostały określone elementy decyzji, do których należą: oznaczenie organu administracji państwowej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie , uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Nie oznacza to jednak, że aby określony akt został uznany za decyzję administracyjną zawsze musi on zwierać wszystkie te elementy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 (publ: OSPiKA 1982 z. 9-10 poz. 169), wyjaśnił, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzje. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc określona sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego tę sprawę zawierające, co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż wówczas spełnia ono podstawowe, niezbędne warunki decyzji wymienione w art. § 1 k.p.a. (por. wyrok z 22 września 1981 r. SA 791/81, publ: ONSA 1981 Nr 2 poz. 91 oraz wyrok z 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82, publ: ONSA 1983 Nr 1 poz. 3, postanowienia NSA z 21 marca 2002 r. - II SA 2213/01 LEX nr 157973; wyrok NSA z 15 marca 2001 r. - V SA 2938/99 LEX nr 51259).
Oceniając pismo skierowane do K. O. stwierdzić należy, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy decyzji. Został w nim oznaczony organ, skierowane zostało ono do strony, to jest do K. O. Pismo to wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ odmówił wypłaty odszkodowania wywodząc, że roszczenie z tego tytułu wygasło, gdyż wniosek został złożony po terminie. Istota sprawy została więc rozstrzygnięta, tym bardziej, że organ wyraźnie w ostatnim zdaniu stwierdził, że z tego powodu odszkodowanie nie może być ustalone na drodze postępowania administracyjnego. Organ I instancji przytoczył przy tym treść art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną, z którego wynika, że odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Powołana podstawa prawna w powiązaniu z pozostała treścią pisma wskazuje niezbicie na fakt merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pismo to zawiera także podpis osoby reprezentującej organ. Zostało ono podpisane przez H. D. działająca z upoważnienia starosty. Pismo to opatrzone jest także datą.
Powyższe okoliczności przesądzają, że w sprawie została wydana decyzja. Zgodnie zaś z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji. Niezasadnie więc organ uznał, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło