IV SA/Wa 628/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na wskazane w sentencji postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z oświadczenia skarżącego zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 maja 2011 r. wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto wynosi 1.402,71 zł i stanowi jego świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² bez wartości, mieszkanie wielkości 8 m² oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha, w tym 0,7 ha las. Nie posiada on żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawca liczy 71 lat i cierpi na szereg schorzeń. Choruje na nadciśnienie, bezsenność, hemoroidy, zanik kości kręgosłupa, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca, stłuczenie i rozedmę płuc, chorobę wieńcową, woreczka żółciowego i wątroby, ma naczyniaka w brzuchu. Leczenie w klinice, u bioenergoterapeuty, zioła i lekarstwa kosztują go miesięcznie około 950 zł, a jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura. Gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, gdyż ziemia leży odłogiem z powodu zakazu wykonywania przez skarżącego jakiejkolwiek pracy. Wobec tego, iż wniosek skarżącego nie zawierał wszystkich danych dotyczących jego sytuacji finansowej, pismem Sądu z dnia 9 maja 2011 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty źródłowe: a) wyciągi i wykazy z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) dokumenty potwierdzające dochód z tytułu emerytury skarżącego (odcinek emerytury), c) dokumenty (rachunki, faktury) potwierdzające wysokość wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie, leczenie oraz innych wydatków koniecznych d) dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki na remont domu, e) zaświadczenie z właściwego urzędu gminy, wskazujące wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej. Uzupełniając przedmiotowy wniosek skarżący w piśmie z dnia 20 maja 2011 r. oświadczył, że nie pobiera dopłat unijnych do gruntów. Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. z tytułu podatku rolnego i leśnego w kwocie 87 zł, decyzji – nakazu płatniczego Wójta Gminy P. na łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i leśnego w łącznej kwocie 19 zł, decyzji z dnia 10 sierpnia o wniesieniu sprzeciwu na wykonanie prac remontowych. Ponadto skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego w Banku Pocztowym wykazujący saldo na rachunku na dzień 16 maja 2011 r., potwierdzenia pobrania kwoty 170 zł (Gabinety Lekarski M. C.), potwierdzenia wypłaty świadczenia za miesiąc marzec 2011 roku, trzech etykiet środków medycznych oraz kopii faktur zakupu lekarstw i nieczytelnej nalepki adresowej z przesyłki pocztowej. Wobec niewykonania przez skarżącego wezwania Sądu w pełnym zakresie, pismem z dnia 30 maja 2011 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego stan rachunku bankowego skarżącego w Banku Pocztowym (pocztowego konta ROR Nestor) z okresu od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 16 maja 2011 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 13 czerwca 2011 r. oświadczył, iż pomimo zwrócenia się ze stosowanym wnioskiem o wydanie wydruków z konta bankowego, do dnia dzisiejszego wydruków tych nie otrzymał. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu wniosku oraz piśmie z dnia 20 maja 2011 r. oświadczenia skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnych informacji dotyczących stanu środków na rachunku bankowym skarżącego. Wyjaśnienie powyższych okoliczności było tym bardziej uzasadnione, iż Sąd z urzędu powziął wiadomość o pozyskaniu przez skarżącego środków w wysokości 4.860 zł w związku z uwzględnieniem przez Naczelny Sąd Administracyjny jego skarg na przewlekłość postępowania. Przedłożenie przez skarżącego dokumentów potwierdzających stan środków na rachunku bankowym z okresu trzech miesięcy poprzedzających złożenie przedmiotowego wniosku pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jego możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby fakt ewentualnego rozdysponowania przez skarżącego uzyskanych środków. W konsekwencji, wobec nieprzedłużenia przez wnioskodawcę wyciągów z kont bankowych należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące aktualnej wysokości ewentualnych środków pozostających skarżącemu do dyspozycji. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, nawet uznając, że dochód skarżącego z tytułu emerytury jest dochodem niewielkim, skarżący po otrzymaniu kwoty 4.860 zł mógł poczynić niezbędne oszczędności, tak aby móc partycypować w kosztach postępowania sądowego toczącego się z jego inicjatywy. Skoro zatem skarżący nie wykazał, że środków w wysokości 4.860 zł już nie posiada, brak jest podstaw do uznania, iż spełnia przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodatkowo trzeba podkreślić, że referendarz sądowy działający w imieniu Sądu nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.