IV SA/Wa 628/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty sankcyjnej - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzyma w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano dotychczasowy tok postępowania stwierdzając, że J. K. wyprodukował w swoim gospodarstwie, a następnie wprowadził do obrotu i przemieścił ziemniaki w ilości: 23,745 ton (wg faktury nr [...] z dnia [...] 10.2011 r.). W dniu wprowadzenia do obrotu i przemieszczania tych bulw J. K. nie był wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez właściwego wojewódzkiego inspektora, dlatego Wojewódzki Inspektor w L. w dniu 7 listopada 2011 r. wszczął postępowanie administracyjne w związku z wprowadzaniem i przemieszczaniem przez odwołującego się roślin szczególnie podatnych na porażenie przez organizmy kwarantannowe, bez wymaganego w tym zakresie wpisu do rejestru przedsiębiorców, a następnie w dniu 1 grudnia 2011 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2008 r., Nr 133, poz. 849, ze zm.). Zgodnie bowiem z Załącznikiem nr [...] do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz.U. Nr 46, poz. 272, ze zm.), bulwy ziemniaka inne niż sadzeniaki mogą być uprawiane, magazynowane, pakowane, sortowane, przemieszczane lub wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców. Odwołujący się nie spełnił tego warunku dlatego naruszony art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o ochronie roślin, co na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 tej ustawy o ochronie roślin skutkuje nałożeniem opłaty sankcyjnej w wysokości 2 270,00 zł. Przedmiotem postępowania w sprawie nie jest przy tym sam fakt niezgłoszenia plantacji ziemniaków do wojewódzkiego inspektora, a fakt dokonania wprowadzenia i przemieszczenia przez odwołującego się bulw ziemniaka bez wymaganego w tym zakresie wpisu do rejestru przedsiębiorców. Wymagania dotyczące m.in. obowiązku wpisu do rejestru przedsiębiorców w przypadku wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, wynikają bezpośrednio z prawodawstwa polskiego, publikowanego w ogólnodostępnym Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Stosowne akty prawne dostępne są również na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa jak również do wglądu, w każdej jednostce organizacyjnej Inspekcji. Nieznajomość prawa, nawet pomimo jak twierdzi strona niewielkiego doświadczenia w uprawie ziemniaków, nie może być uzasadnieniem jego niestosowania. Zarzuty, że Inspekcja zainteresowała się osobą odwołującego się w sytuacji jednorazowej uprawy ziemniaków, tylko po to aby stronę ukarać oraz iż Inspekcja powinna obserwować i badać plantacje w trakcie okresu wegetacji, nie dotyczą faktu wprowadzania i przemieszczania przez odwołującego się bulw ziemniaka, a więc nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Rolą organów Inspekcji jest m.in. nadzór i kontrola spełnienia wymagań określonych w przepisach ustawy o ochronie roślin. Czynności Inspekcji podejmowane w ramach "obserwacji i badania plantacji" ziemniaków towarowych dokonywane są przez Inspekcję w formie monitoringowych działań kontrolnych, obejmujących niektóre uprawy, losowo wybrane spośród upraw uprzednio zgłoszonych do właściwych wojewódzkich inspektoratów - a zgłoszenie takie, jak sama stwierdza strona, nie miało w tym przypadku miejsca. Wojewódzki Inspektor w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdził, że odwołujący się prowadził uprawę, wprowadzał do obrotu oraz przemieszczał rośliny, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe bez stosownego wpisu do rejestru przedsiębiorców. Jednakże, opłata sankcyjna zgodnie z art. 108 ustawy o ochronie roślin, nakładana jest jedynie w przypadku zaistnienia jednej z dwóch okoliczności: wprowadzania lub przemieszczania takich roślin bez stosownego wpisu do rejestru przedsiębiorców. Wskazanie więc przez Wojewódzkiego Inspektora w przedmiotowej decyzji "uprawy" bez wpisu do rejestru przedsiębiorców, nie miało znaczenia przy nałożeniu opłaty sankcyjnej, bowiem wystarczającym jest wprowadzanie lub przemieszczanie takich roślin bez stosownego wpisu. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2012 r. J. K. wskazał, że nasienie ziemniaków kwalifikowanych otrzymał z [...] i cały zbiór na jesieni dostarczył do zakładu [...]. Powołując się na załącznik Nr [...] pkt 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Dz.U. z dn. 17.03.2008 r. stwierdził, że ustawa zwalnia go z obowiązku wpisu do Rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Całe posiadane gospodarstwo jest o profilu ogrodniczym i nigdy skarżący nie zajmował się uprawą ziemniaka a dlatego, że w roku 2010 na jednym hektarze stała woda i rosnąca tam porzeczka czarna wyginęła, co zmusiło go do zlikwidowania tej plantacji. Nie mając co zrobić na tym 1 ha, dowiedział się, że można otrzymać od zakładu [...] nasienie ziemniaków z podpisaniem umowy, że cały plon dostarczy się do tego zakładu. W latach następnych nie zamierza uprawiać ziemniaków. Nasienie ziemniaków było kwalifikowane, na miejscu uprawy nie uprawiane były i nie będą uprawiane ziemniaki, bo już jest posadzona czarna porzeczka, dlatego nie mogło wystąpić żadne rozprzestrzenianie się chorób. 1 ha ziemniaków jest to nie wielka ilość i zostały one użyte przez inny podmiot na potrzeby własne do przerobu na krochmal. Skarżący posiada gospodarstwo już ponad 30 lat, rolnik i Inspektorat Roślin są po to aby współpracować ze sobą. Inspektorat zainteresował się jednorazową uprawą ziemniaka skarżącego po sprzedaży po to chyba, żeby nałożyć tylko karę. Inspektorat powinien obserwować i badać plantację w trakcie okresu wegetacji i współpracować z rolnikami a nie tylko karać. Skarżący uprawiał ziemniaki jeden sezon, niewielkie ilości sprzedał do jednego pomiotu na potrzeby własne. Skarżący dołożył do uprawy tego ziemniaka 1500 zł. Nasienie było drogie, ziemniaki słabo obrodziły, rok był mokry, skrobie były słabe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując m.in., że argument skarżącego o zastosowaniu pkt [...] Załącznika nr [...] rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych nie był podnoszony przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania przed organem II instancji. Niemniej, zgodnie z fakturą VAT RR nr [...] z dnia [...] października 2011 r. skarżący sprzedał [...] ziemniaki przemysłowe w ilości 23,745 tony. Wprowadzenie i przemieszczanie takiej ilości bulw ziemniaka nie może być w żadnym przypadku potraktowane jako przemieszczanie niewielkich ilości roślin. Skierowanie bulw ziemniaka do zakładu przetwórczego nie może zostać uznane jako przeznaczenie tych bulw do zużycia przez ten podmiot na potrzeby własne - bowiem działalność firmy [...] jest to działalność komercyjna i jest ona nastawiona na osiągnięcie określonego zysku finansowego poprzez dalszą sprzedaż produktu finalnego. Ponadto, ustawodawca określając obowiązek uiszczenia opłaty sankcyjnej nie uzależnił jej nałożenia od okresu uprawy wprowadzanych lub przemieszczanych roślin czy też od sytuacji finansowej podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ustalenia faktyczne organu odwoławczego i ocena prawna tego stanu są prawidłowe. Skarżący nie kwestionuje, że przedmiotem zbycia na rzecz [...] ponad 23 tony ziemniaków. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, mogą być wprowadzane lub przemieszczane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli podmioty prowadzące ich uprawę, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie, sortowanie lub dokonujące ich wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewódzkiego inspektora. Również z załącznika nr [...] do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych wynika, że bulwy roślin gatunku Solanum tuberosum L., inne niż sadzeniaki ziemniaka - mogą być uprawiane, magazynowane, pakowane, sortowane, przemieszczane lub wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców. Nie wynika natomiast z akt, czego skarżący nie kwestionuje, że w chwili zbycia wyprodukowanych ziemniaków, nie był wpisany do rejestru przedsiębiorców, o którym to rejestrze jest mowa w powołanych wyżej przepisach prawa. Zbycie ponad 23 ton ziemniaków nie można zaś uznać, za niewielką ilość w rozumieniu załącznika nr [...] pkt [..] rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych, z którego wynika zwolnienie z obowiązku wpisania się do rejestru przedsiębiorców w przypadku przemieszczania właśnie niewielkiej ilości roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, o których mowa w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Przepis art. 108 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o ochronie roślin, zastosowany przez organy obu instancji orzekające w sprawie stanowi zaś, że kto wprowadza lub przemieszcza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, bez wpisu do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 - wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu właściwego ze względu na swoją siedzibę albo miejsce zamieszkania opłatę sankcyjną w wysokości 2.270 zł., którą to opłatę określa w drodze decyzji, wojewódzki inspektor właściwy ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu. Przy spełnieniu warunków określonych w powołanym art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin, obowiązek poniesienia opłaty sankcyjnej nie jest fakultatywny, lecz ma charakter obligatoryjny, co wynika z kategorycznego sformułowania użytego przez ustawodawcę o treści: "wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu (...) opłatę sankcyjną w wysokości 2.270 zł.", dlatego organy orzekające w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowały ten przepis. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.