IV SA/Wa 628/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. J. o wstrzymanie wykonania decyzji ze skargi A. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. (data złożenia w placówce straży granicznej) A. J. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Następnie pismem z dnia 18 maja 2015 r. skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając złożony wniosek podał, że po doręczeniu tej decyzji skarżący będzie zobowiązany opuścić terytorium RP. Jak bowiem wynika z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm., zwana dalej: "ustawą o cudzoziemcach") cudzoziemiec, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Skarżący z rodziną nie może jednak powrócić do miejscowości pochodzenia, ponieważ grozi im realne niebezpieczeństwo. Z kolei wydalenie z terytorium RP uniemożliwi mu dochodzenie swoich praw w sytuacji, gdyby Sąd uwzględnił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Dokonując w tej sprawie oceny możliwości wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu odmawiającego nadania statusu uchodźcy należy rozważyć nie tyle, czy aktem, którego wstrzymania domaga się skarżący, nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi stronie realizację jej uprawnień. Innymi słowy, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że ani zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r., ani poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nie orzeka o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie jak wynika z przytoczonego we wniosku przepisu art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Opuszczenie terytorium Polski przez cudzoziemca ma jednak charakter dobrowolny. Jeśli tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy) i wydane rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia [jak przewidywał to art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w związku z art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej], lecz jest podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 ustawy o cudzoziemcach). Badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, bowiem decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy bezpośrednio nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie zawiera ona nakazu opuszczenia przez skarżącego Polski. Brak też podstaw prawnych, aby traktować wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy jako środek prowadzący do zalegalizowania pobytu cudzoziemca na terytorium Polski. W kwestionowanej decyzji trudno bowiem upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro wydalenie skarżącego (obecnie: zobowiązanie do powrotu) lub obowiązek opuszczenia terytorium Polski może nastąpić wskutek rozstrzygnięć podejmowanych w odrębnych postępowaniach. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.