IV SA/Wa 629/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił w całości postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2010r . Wojewoda [...] przekazał Wójtowi Gminy S. i Radzie Gminy S. wniosek J. P. w sprawie ustanowienia plantacji wierzby rosnącej na działkach o nr [...] w O. jako użytku ekologicznego. Rozpoznając zażalenie J. P. na powyższe postanowienie organ stwierdził, że w pierwszej kolejności organ administracji publicznej bada swoją właściwość do rozpatrzenia danej sprawy. Jeżeli stwierdzi, że nie jest właściwy w sprawie, stosownie do art. 65 § 1 kpa wydaje postanowienie o przekazaniu podania do organu właściwego. Jednocześnie w razie wątpliwości co do treści oraz zakresu wniosku organ winien wezwać wnioskodawcę do doprecyzowania lub uzupełnienia pisma. Minister dalej stwierdza, że J. P. pismem z dnia [...] lipca 2010r. zwrócił się do Wojewody [...] o "uznanie plantacji wierzby użytkiem ekologicznym". Zdaniem organu – w powołaniu na ustawę z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody – plantacja wierzby nie może stanowić użytku ekologicznego, a jedynie uprawę zgodną z zasadami ochrony środowiska nazywaną produkcją ekologiczną. Zgodnie z prawodawstwem unijnym ekologiczna produkcja roślinna oznacza produkcję produktów rolnych pochodzenia roślinnego, w tym pozyskiwanie w celach handlowych produktów z roślin dziko rosnących i jako taka ma zastosowanie do plantacji wierzby. Zdaniem Ministra Wojewoda [...] nie ustalił w precyzyjny sposób żądania wniosku i nie dokonał wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących rzeczywistych intencji wnioskodawcy. Na zakończenie wskazano, że Wojewoda błędnie wskazał jako organ właściwy zarówno Wójta Gminy S., jak i Radę Gminy S. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ustanowienie użytku ekologicznego następuje w drodze uchwały rady gminy. Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. P. wnosząc o uchylenie lub "umorzenie" zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że narusza ono prawo, gdyż we wniosku precyzyjnie wskazał, że wnosi o uznanie plantacji wierzby użytkiem ekologicznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu jest błędne, co znajduje potwierdzenie w treści samej skargi. Otóż J. P. precyzyjnie określił swoje żądanie i nie było podstaw do ustalania jakie są intencje wnioskodawcy i czego w istocie domaga się od Wojewody [...]. Mianowicie skarżący wystąpił z wnioskiem o uznanie plantacji wierzby znajdującej się na jego działkach jako użytku ekologicznego na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2009r, nr 151, poz. 1220 ze zm.). Organ odwoławczy tymczasem dokonał oceny zasadności tego roszczenia, gdyż stwierdził, że plantacja wierzby nie może stanowić użytku ekologicznego a jedynie produkcję ekologiczną. Wszedł tym samym w kompetencje organu, jakim jest w świetle art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody rada gminy. Rada gminy jest bowiem powołana do oceny czy istnieją przesłanki do uznania użytku ekologicznego, nie zaś Minister. Organ ten władny był jedynie do orzekania czy istniały podstawy do przekazania wniosku J. P. do organu właściwego i ustalenia, który organ jest właściwy do orzekania w sprawie użytku ekologicznego. Z tego względu zaskarżone postanowienie naruszyło art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody oraz art. 138 § 1 pkt 2) kpa i winno ulec uchyleniu. Nie mniej uwaga zawarta w tym postanowieniu, że właściwym w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego jest jedynie rada gminy, nie zaś wójt jest zasadna. Wójt i rada gminy są to dwa odrębne i wyposażone we własne kompetencje organy gminy. Stąd - jak trafnie zauważył skarżący w zażaleniu - sprawa powinna zostać przekazana do rozpatrzenia jedynie radzie gminy, jak wynika to z dyspozycji art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Sąd uchylił z mocy art. 135 p.p.s.a. również rozstrzygnięcie organu I instancji z tego powodu, iż z dniem 11 kwietnia 2011r. uległ zmianie art. 65 § 1 kpa i nie jest wymagane wydanie postanowienia w przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu. Obecnie przekazanie według właściwości wymaga jedynie wystosowania zawiadomienia o przekazaniu wniosku właściwemu organowi wraz z uzasadnieniem. Zawiadomienie takie nie podlega zaskarżeniu. Przepisy ustawy wprowadzającej taką zmianę tj. ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, nr 6, poz. 18) nie zawierają w tym zakresie przepisów przejściowych, zatem od dnia wejścia w życie powołanej ostatnio ustawy tj. od dnia 11 kwietnia 2011r. nie wydaje się postanowienia przy przekazywaniu danego podania organowi właściwemu do załatwienia sprawy. Uchylenie zatem jedynie zaskarżonego postanowienia, aby organ drugiej instancji zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa i wydał postanowienie o uchyleniu postanowienia Wojewody [...] i następnie orzekł o przekazaniu sprawy J. P. do rozpatrzenia Radzie Gminy S. pozostawałoby w sprzeczności z obecnym brzmieniem art. 65 § 1 kpa. W obecnym stanie prawnym orzekanie w przedmiocie przekazania według właściwości nie wymaga wydania postanowienia. Wojewoda [...] zatem ponownie rozpoznając wniosek J. P. o ustanowienie użytku ekologicznego przekaże przedmiotowe podanie Radzie Gminy S. do rozpatrzenia stosownie do jej kompetencji i uczyni to zawiadomieniem o przekazaniu zawierającym uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) i 135 p.p.s.a orzekł jak na wstępie. O kosztach nie orzeczono mimo stosownego wniosku, gdyż skarżący został zwolniony z ponoszenia tych kosztów.