IV SA/Wa 630/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-28

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa przed tzw. "zemstą krwi" z powodu pokrewieństwa z osobami, które popełniły przestępstwa, może stanowić uzasadnioną podstawę do nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed tzw. "zemstą krwi" wynikająca z pokrewieństwa z osobami, które popełniły przestępstwa, nie stanowi uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu Konwencji Genewskiej i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Skarżący nie wykazał, aby zindywidualizowane zagrożenie dla jego życia lub zdrowia wynikało z powszechnego stosowania przemocy lub by groziły mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie, co uniemożliwia nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel F., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, argumentując, że obawia się "zemsty krwi" z powodu pomocy udzielanej walczącym krewnym i znajomym oraz zatrzymań przez nieznane osoby. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, uznając, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje obawy i zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 oraz art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680, dalej: "u.u.c.o.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania V. M. (dalej "skarżący") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...], orzekającej o odmowie nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Zaskarżona decyzja Rady z dnia [...] lutego 2013 r. zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2010r., odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja obejmowała M. G., I. M., I. M., V. M., S. M.. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał, iż skarżący, obywatel F., deklarujący narodowość [...], złożył w dniu [...] stycznia 2010 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem została objęta małżonka skarżącego, oraz trójka małoletnich dzieci. Na terytorium RP urodziło się kolejne dziecko skarżącego, które z mocy prawa zostało włączone do postępowania. Szef Urzędu wskazał, iż cudzoziemiec legitymuje się paszportem zagranicznym z grudnia 2009 r., wydanym przez [...] oraz paszportem wewnętrznym z sierpnia 2006 r. wydanym przez [...], z potwierdzeniem zameldowania w G. W dniu [...] maja 2010 r. zostało przeprowadzone przesłuchanie strony na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań ze strony władz, bądź innych podmiotów. Wynika z niego, iż skarżący nie brał udziału w działaniach zbrojnych, ale w roku 1999 i w latach 2006-2008 udzielał wsparcia walczącym krewnym i znajomym, głównie poprzez przekazywanie żywności oraz świadczenie usług transportowych. Skarżący zeznał również, iż był kilkakrotnie zatrzymany i przetrzymywany przez ludzi w maskach, przez których był wypytywany o brata oraz o innych [...]. Skarżący był każdorazowo zwalniany, albowiem -jak twierdził-osoby go zatrzymujące wiedziały, że nie brał udziału w walkach. Skarżący zeznał, iż w trakcie tych zatrzymań był poddawany przemocy fizycznej, "ale nie tak bardzo". Szef Urzędu stwierdził, iż skarżący widzi teoretyczną możliwość powrotu do kraju pochodzenia, ale nie ma odpowiednich środków na utrzymanie. W toku postępowania administracyjnego skarżący wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego wezwań na przesłuchania, przedstawiając jedynie ich kopie, a także wydruki ze stron internetowych, potwierdzające działalność krewnych, a nadto kopie świadectw zatrudnienia oraz odpisy aktu stanu cywilnego, potwierdzające pokrewieństwo z osobami wskazanymi w ww. wydrukach. Pomimo wezwania skarżącego do złożenia oryginałów z ww. kopii dokumentów do akt sprawy nie zostały one dołączone, zaś skarżący wyjaśnił, iż zagubił je w [...]. Skarżący w załączonym oświadczeniu podał, iż w 1994 r. zostali zabici jego wujowie oraz M. S. Wnioskujący oświadczył, iż wraz z kuzynem I. S. poprzysiągł zemstę krwi za ich śmierć krewnych i dlatego pomagał mu dostarczaną żywnością i transportem. Oświadczył nadto, iż jego kuzyn poniósł śmierć, zaś krewni zabitych przez kuzyna grożą mu krwawą zemstą. Skarżący zeznał również, że jego brat wstąpił do nielegalnych formacji zbrojnych, od tego momentu nie ma informacji o jego losach. Do ww. wyjaśnień załączono potwierdzenie autorstwa dalszego krewnego skarżącego i jego sąsiada, że istnieje zagrożenie dla skarżącego z powodu pokrewieństwa jego z rodziną S. (wujowie i kuzyn). Kolejnym wnioskiem dowodowym skarżący wniósł o uwzględnienie przy rozpatrywaniu jego sprawy załączonych potwierdzeń osób trzecich, w których zawarto opinie, dotyczące zagrożenia dla skarżącego ze strony "mścicieli" przebywających na terytorium RP, a także o otrzymywaniu listów z pogróżkami, na adres Ośrodka dla Cudzoziemców, w którym przebywał, w związku z działalnością jego krewnych. Z notatki służbowej, sporządzonej przez pracownika Wydziału Kontroli i Ochrony Informacji Niejawnych na podstawie rozmowy ze skarżącym wynika, iż skarżący obawia się tzw. "zemsty krwi". Szef Urzędu wskazał, iż w dniu [...] października 2012 r. przeprowadzono dodatkowe przesłuchanie skarżącego, mające na celu wyjaśnienie okoliczności, podawanych na wcześniejszych etapach postępowania, podczas którego skarżący stwierdził, iż w kraju pochodzenia pozostała jego matka i trzy siostry. Jednocześnie potwierdził poprzednie zeznania, że nie brał bezpośrednio udział w działaniach wojennych, a jedynie pomagał walczącym oraz kuzynowi I. S., a także, iż grozi mu tzw. "zemsta krwi". Szef Urzędu dokonał szczegółowej analizy zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów i ich wiarygodności oraz przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. Odniósł się do sytuacji panującej w [...] w oparciu o aktualne, tj. opracowane w 2011 i 2012 r. materiały, z których wynika, iż sytuacja w tym kraju jest niestabilna wobec funkcjonowania na całym K. zbrojnego podziemia walczącego o oderwanie tego regionu i utworzenie republiki [...]. Podstawowym sposobem walki są ataki na obiekty administracji, jednakże mają one charakter punktowy i nie są wymierzone w ludność cywilną, choć zdarzają się przypadkowe ofiary. Szef Urzędu wskazał, iż w oparciu o posiadane dane, że dochodzi do naruszania praw człowieka na tym obszarze, takie jak uprowadzenia, tortury czy zabójstwa, jednakże ich liczba jest marginalna. Tym samym stwierdził, iż fakt przebywania na terenie [...] nie naraża na doznanie krzywdy, o ile w przypadku danej osoby nie występują okoliczności zwiększające takie zagrożenie. Szef Urzędu, analizując indywidualną sytuację skarżącego w kontekście przepisu art. 13 ust. 1 u.u.c.o. stwierdził, iż żadna z przedstawionych przez skarżącego okoliczności nie uzasadnia obawy przed prześladowaniem w rozumieniu tego przepisu. Skarżący nie brał bezpośredniego udziału w działaniach wojennych, nie należał do żadnej partii politycznej, a także organizacji o innym charakterze, nie podlegał aresztowaniu, więzieniu, nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania administracyjnego czy sądowego. Fakt, iż udzielał pomocy [...], niezależnie od ewentualnych rozbieżności dotyczących odbiorców i czasu świadczenia pomocy, nie był powodem zagrożenia dla skarżącego, albowiem przyznał on sam, iż nie wiedziano, że był [...]. Szef Urzędu zwrócił uwagę, iż z zeznań skarżącego wynika, iż jedyne zagrożenie jakie grozi jemu i jego rodzinie może nastąpić w ramach tzw. "zemsty krwi" z powodu pokrewieństwa z rodziną S., przy czym wskazał również na ewolucję oświadczeń skarżącego odnośnie wnioskowania przez niego o ochronę międzynarodową. W odniesieniu do oświadczeń skarżącego o jego zatrzymaniach wskazał, iż nie pozostawał on w kręgu zainteresowania władz, a jedynie został potraktowany jako źródło informacji o osobach trzecich (bracie, kuzynie czy [...] ogólnie). Szef Urzędu nie kwestionował przy tym faktów dotyczących śmierci krewnych skarżącego w osobach jego wujów, jednakże doszło do nich w 1994 r., a zatem brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tymi zgonami, a wyjazdem skarżącego z kraju pochodzenia. Podsumowując Szef Urzędu wskazał, iż żadna z podanych przez skarżącego okoliczności nie może uzasadniać udzielenia mu statusu uchodźcy, wobec czego w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. odmówiono skarżącemu oraz jego małżonce nadania tego statusu. W odniesieniu do możliwości udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej w oparciu o przepis art. 15 u.u.c.o. Szef Urzędu wskazał, iż w jego ocenie powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie narazi go na doznanie krzywdy w rozumieniu tego przepisu. Z informacji o kraju pochodzenia wynika, iż skarżącemu nie grozi [...]. Wobec skarżącego nie zachodzi również poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, albowiem na terytorium F. nie toczy się żaden tego rodzaju konflikt. Brak jest również rzeczywistego ryzyka stosowania tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jakkolwiek zdarzenia tego typu nadal mają miejsce, jednakże sam fakt ich występowania nie wystarcza do udzielenia ochrony, gdyż koniecznym jest wykazanie, że skarżący z uwagi na indywidualną sytuację jest na nie narażony, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Skarżący nie był aresztowany, ani osadzony w więzieniu. Jednocześnie skarżący nie udowodnił, iż w kraju pochodzenia zagraża mu wykonanie pozaprawnej egzekucji ("zemsta krwi") oraz, iż władze kraju nie byłyby w stanie udzielić mu adekwatnej ochrony przed takim zagrożeniem. Tym samym w oparciu o treść art. 20 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. odmówiono udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Ostatecznie szef Urzędu wskazał, iż nie zachodzi żadna z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany, albowiem sytuacja na terytorium F. nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw, wskazanych w art. 97 ust. 1 u.u.c.o. Jednocześnie podkreślił, iż przeszkody w wydaleniu nie stanowi fizyczna ułomność małoletniej córki skarżącego, albowiem była ona leczona w kraju pochodzenia, a obecny stan zdrowia nie stanowi dla niej zagrożenia. Ponieważ decyzja obejmuje całą rodzinę, nie stanowi ona naruszenia prawa do życia rodzinnego skarżącego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie w imieniu własnym, żony oraz dzieci zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i udzielenie ochrony na terytorium RP. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów u.u.o.c. oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszystkich istotnych jej elementów. W uzasadnieniu wskazał, iż jako brat [...] znajduje się w polu zainteresowania władz, które chcą odnaleźć wroga państwa w celu wymierzenia mu tzw. sprawiedliwości. Stwierdził, iż czynnie pomagał w działaniu [...], a jego działania wykraczały poza ramy działań sporadycznych i okazjonalnych. Podniósł również, iż w kraju pochodzenia wiadomym jest, iż stara się w Polsce o nadanie statusu uchodźcy, a także, iż przyznał się do pomagania [...], co powoduje, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie i swoje rodzinie bezpieczeństwa w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Wskazał, iż wielokrotne, nierzadko brutalne przesłuchania w sprawie brata uświadomiły mu ogromne zagrożenie, na jakie narażona została jego rodzina. Wskazał, iż realia życia w [...] są zupełnie inne niż wskazane w decyzji, albowiem wciąż toczone są tam walki, statystyki osób w nich poszkodowanych nie istnieją, ludzie zabijani są za przyzwoleniem władz, zaginięcia będące w istocie porwaniami są wyjątkowo częste, a tortury i nieludzkie traktowanie podczas nieoficjalnych przesłuchań są na porządku dziennym. W dniu [...] lutego 2013 r. Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. W uzasadnieniu Rada wskazała, iż po wnikliwym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego podziela ustalenia organu I instancji, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 13 ust 1, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a u.u.o.c. Rada podniosła, iż w samej [...], w odróżnieniu od sytuacji w [...] czy [...], nastąpiła w ostatnich latach poprawa sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, choć nadal pozostaje ona jednak generalnie zła, na co zwrócił uwagę m.in. Wysoki Komisarz ONZ ds. Uchodźców. Również według opinii Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców ogólna sytuacja bezpieczeństwa w [...] jest zła. Rada wskazała, iż ten fakt nie był kwestionowany przez Szefa Urzędu i również Rada uznaje za udowodniony. Jednocześnie Rada podkreśliła, iż sam fakt trudnej sytuacji w kraju pochodzenia nie stanowi samoistnej i wystarczającej przesłanki do przyznania statusu uchodźcy, ani innych form ochrony międzynarodowej. Koniecznym jest bowiem wykazanie zindywidualizowanego zagrożenia doznania prześladowania, poważnej krzywdy, lub innych naruszeń praw człowieka. Oceniając zatem zindywidualizowaną sytuację skarżącego Rada podzieliła stanowisko Szefa Urzędu, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Wskazał on bowiem jako główny powód okoliczność, że chciał spokojnie żyć. W kraju pochodzenia nie było to możliwe, bo miał być nachodzony przez ludzi w maskach i poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Rada zwróciła uwagę, iż skarżącemu nie przedstawiono żadnych zarzutów. Sam skarżący pomimo powoływania się na zatrzymania przez ludzi w maskach nie czuje się prześladowany, ale zagrożony z powodu zainteresowania władz jego bratem. Jednocześnie skarżący zeznał, że teoretycznie miałby możliwość zamieszkania w innej części F., ale związane byłoby to z trudnościami natury ekonomicznej. Rada wskazała, że podstawą przyznania statusu uchodźcy jest zagrożenie prześladowaniem z co najmniej jednego z powodów konwencyjnych, zaś wnioskodawca nie wykazał w wystarczający sposób uzasadnionej, zobiektywizowanej, obawy przed prześladowaniem. Nie zmieniają takiej oceny, zdaniem Rady, powoływane przez niego okoliczności. Jednocześnie Rada wskazała, iż oświadczenia skarżącego zmieniały się w toku postępowania administracyjnego, co uzasadnia twierdzenie o ich niskiej wiarygodności. Nawet gdyby przyjąć, że wskazane zatrzymania miały miejsce, to nie noszą one znamion prześladowania, albowiem miały krótkotrwały charakter i nie wywarły negatywnych skutków dla skarżącego. Tym samym odmowa nadania statusu uchodźcy była w pełni uzasadniona. W odniesieniu do możliwości udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany Rada wskazała, że nie ma wystarczających podstaw do przyjęcia, iż skarżący byłby narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie, bądź by doszło do naruszenia praw wynikających z Europejskiej konwencji praw człowieka, zaś materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala na jej udzielenie. Od powyższej decyzji Rady do Spraw Uchodźców V. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podtrzymał twierdzenie o opuszczeniu kraju pochodzenia z uwagi na poczucie zagrożenia dla życia swojego i jego rodziny. Skarżący wskazał, że doświadczał przemocy fizycznej i psychicznej z uwagi na działalność brata, a także, że mu grożono oraz straszono go. Stwierdził, iż zeznania jego oceniane jako chaotyczne były następstwem zadawanych mu pytań, on sam nie wie, jakie informacje są kluczowe dla tego typu postępowań. Podniósł, iż postępowanie w jego sprawie trwało 3 lata, co uzasadnia twierdzenie, że gdyby jego wniosek był niezasadny to Szef Urzędu nie zwlekałby z wydaniem decyzji. Zarzucił, że nie jest prawdą, że może wrócić do kraju, ale może wyjechać do R. gdzie nie czeka go lepszy los, od tego od którego uciekł z [...]. Ostatecznie wskazał, iż w okresie jego pobytu w Polsce wraz z rodziną, jego dzieci zaczęły chodzić do szkoły, zdążyły wrosnąć w lokalną społeczność, nawiązać nowe przyjaźnie i znajomości. W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd, rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz w Protokole dot. statusu uchodźców, sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517). Stosownie do postanowień art. 1 lit. a pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych. Przepis art. 1a Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca, ubiegającego się o status uchodźcy. Podkreślenia wymaga, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia. Pojęcie "uzasadnionej obawy" nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżący i jego sytuacja nie uzasadnia możliwości udzielenia mu statusu uchodźcy. W art. 13 ust. 3 u.u.o.c. określono, że prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi: 1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Natomiast w ust. 4 wskazano, że prześladowanie może polegać w szczególności na: 1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej; 2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; 3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; 4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym; 5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3; 6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość. W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego zatrzymania przez osoby w maskach, wypytujących o brata, nawet wielokrotne- o ile rzeczywiście miało miejsce, nie może być podstawą do uznania, iż żywi on uzasadnioną - w świetle wyżej zacytowanych przepisów - obawę przed prześladowaniem jego z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, która mogłaby być podstawą udzielenia mu statusu uchodźcy. Skarżący sam przy tym zeznał, iż nie brał udziału w działaniach wojennych, zaś obawa jaką żywi wynika z tzw. zemsty krwi, która w świetle ww. przepisów oraz orzecznictwa nie może stanowić podstawy do nadania statusu uchodźcy. Za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w kraju pochodzenia toczy się obecnie lub może toczyć się w przyszłości postępowanie przygotowawcze wobec skarżącego w związku z jego działalnością przed wyjazdem z kraju pochodzenia, mogące doprowadzić do skazania go na karę śmierci. Organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Sam skarżący nie wskazał na istnienie realnych zagrożeń w tej kwestii. Tym samym w przypadku skarżącego realne przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej nie występują. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy wskazały, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Mając zatem na względzie ustalenia, dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego – zdaniem Sądu- organy prawidłowo przyjęły, iż skarżący nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do kraju pochodzenia narażony na ww. naruszenia praw. Z materiału dowodowego nie wynika bowiem, by po powrocie do kraju pochodzenia skarżącemu groziła kara śmierci lub wykonanie egzekucji lub wystąpi w stosunku do niego rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Skarżący nie prowadził bowiem żadnej działalności, która mogłaby być uznana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia, a także nie był zatrzymany, aresztowany ani sądzony. Trafnie organy I i II stopnia wskazały, że nie zachodzi względem skarżącego poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Jednocześnie nie zachodzą przesłanki wynikające z pkt 1a ww. przepisu, albowiem decyzją objęty jest zarówno skarżący, jak i jego rodzina, a tym samym prawo do życia rodzinnego pozostaje chronione. Należy wskazać, iż sam skarżący zarówno w skardze, jak i na etapie postępowania administracyjnego wskazuje na możliwość powrotu na teren F. a jedyną przeszkodą jaka wskazuje są warunki w jakich będzie żył. Co więcej, skarżący podkreśla, że na terenie Polski grożono mu, dziwi więc, że mimo to ubiega się o pozostanie w kraju, gdzie również nie czuje się bezpiecznie. Nadto – jak trafnie zauważył organ I instancji, żona skarżacego wraz z dziećmi długi czas- mimo złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy w Polsce- przebywała w F., gdzie również ubiegała się o ochronę międzynarodową. Tam też urodziło się najmłodsze dziecko skarżącego. Dopiero wydalenie jej wraz z dziećmi z F. spowodowało ponowne ubieganie się o nadanie omawianego statusu w Polsce (poprzez złożenie wniosku o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania). W tej sytuacji- jak trafnie zauważył organ- trudno mówić o wytworzeniu się więzi z Polską, zwłaszcza u dzieci skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło