IV SA/Wa 631/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. S. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2004 r., znak [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania ze względu na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapadło po rozpatrzeniu wniosku R. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając zaskarżone postanowienie organ stwierdził, iż w dniu 14 marca 1994 r. R. S. doręczono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia b.Prezydium PRN w P. z dnia [...] grudnia 1955 r. [...], w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości K. B., oznaczonej nr nr parcel [...], [...] wraz z budynkiem, położonej w m.P. dz.W. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji, liczony od dnia 15 marca 1994 r. upłynął z dniem 28 marca 1994 r. Z akt sprawy wynika, iż odwołanie R. S. od decyzji Wojewody [...] nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu 29 marca 1994 r. a zatem po upływie ustawowego terminu. W tej sytuacji zaszły przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. S. Skarżący nie zaprzeczył, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania, niemniej podniósł, iż jednodniowe opóźnienie spowodowane było tym, iż skarżący, mieszkający w G., osobiście udał się do siedziby organu w P. W ocenie skarżącego nieznaczne uchybienie terminowi zostało potraktowane jako pretekst do zaniechania merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ustosunkowanie się przez organ do odwołania nastąpiło przy tym z rażącą przewlekłością. W skardze streszczono także merytoryczne zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie wydano z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, stąd Sąd zobowiązany było do stwierdzenia jego nieważności z urzędu. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwanej dalej p.p.s.a.). Z art.134 k.p.a. wynika, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania stwierdza się postanowieniem ostatecznym. Postanowienie to nie podlega weryfikacji na drodze administracyjnej (vide: B. Adamiak i J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004 str.586). Nie służy na nie zażalenie ani też nie znajduje w odniesieniu do niego zastosowania instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie wydane na podstawie art.134 k.p.a. podlega wyłącznie zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego jako postanowienie kończące postępowanie odwoławcze (art.3§2 pkt 2 p.p.s.a.). W tej sytuacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał podstaw do zastosowania art.127§3 k.p.a. i ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej własnym postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Zaskarżone postanowienie wydano zatem bez podstawy prawnej, co oznacza, iż obarczone zostało kwalifikowaną wadą prawną, wymienioną w art.156§1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie natomiast z art.145§1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych uzależnione jest od przepisach. Podkreślenia wymaga, iż w postanowieniu z dnia [...] maja 2004 r. skarżący został błędnie pouczony o przysługujących mu środkach prawnych. Pouczono go bowiem, iż wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżącemu przysługiwało natomiast prawo do wniesienia takiej skargi bezpośrednio w terminie 30 dni o dnia doręczenia mu postanowienia z dnia [...] maja 2004 r. Zgodnie z art.112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu) co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skarżący może zatem złożyć wniosek o przywrócenie mu terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2004 r., powołując się na wadliwe pouczenie. Złożenie takiego wniosku regulują przepisy art.85-89 p.p.s.a. W szczególności należy wskazać, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy wnieść do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w terminie siedmiu dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Równocześnie z wnioskiem strona powinna wnieść do organu skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2004 r. Z tych względów organ orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 2 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).