IV SA/Wa 631/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-07
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy posiada stałe dochody przekraczające minimalne wynagrodzenie i dodatnie saldo na rachunku bankowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca posiada stałe dochody przekraczające minimalne wynagrodzenie oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, co pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez zagrożenia dla utrzymania, wobec czego wniosek o prawo pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skarżąca i jej mąż mają łączne dochody z emerytur i rent w wysokości 3.335,42 zł netto miesięcznie, posiadają połowę domu oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym. Skarżąca wskazała na stałe wydatki związane z utrzymaniem domu i leczeniem w wysokości 1261,60 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 28 maja 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Wnioskodawczyni jest właścicielka ½ domu- jednego piętra o pow. 90 m2. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej są dochody w postaci emerytury i renty E. S. w wysokości 1841 zł oraz emerytury jej męża w wysokości 1754 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż w związku z tym, że wraz z mężem cierpią na różne schorzenia, znaczną część swoich dochodów poświęcają na zakup lekarstw.
Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek wnioskodawczyni w piśmie z dnia 20 lipca 2012 r. przedstawiła zestawienie stałych wydatków, z którego wynika, iż miesięcznie, wspólnie z mężem, ponosi stałe opłaty związane z pokryciem kosztów energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu odpadów komunalnych, abonamentu za telefon, podatku od nieruchomości, kosztów ogrzewania domu oraz lekarstw, w łącznej wysokości 1261,60 zł. Skarżąca wskazała jednocześnie, iż budynek w którym mieszka ma ponad 100 lat i wymaga gruntownego remontu.
Na ponowne wezwanie Sądu do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o wyciągi z kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, skarżąca w dniu 2 sierpnia 2012 r. nadesłał wymagane dokumenty. Z przedstawionych wyciągów z konta bankowego w INVEST BANK S.A. Oddział w W. wynika, iż saldo dostępnych środków na wspólnym koncie skarżącej i jej męża od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. było dodatnie i na dzień 30 czerwca 2012 r. wynosiło 1743,91 zł.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zestawienie wysokości dochodów, którymi skarżąca oraz jej mąż miesięcznie dysponują na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch dorosłych osób, z wysokością wskazanych i udokumentowanych wydatków prowadzi do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych skarżąca jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny, ponieść koszty opłat sądowych. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca oraz jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości 3.335,42 netto miesięcznie.
Pomimo tego, iż skarżąca wykazał, iż ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem domu oraz leczeniem (1261, 60 zł miesięcznie), to nie można w sposób uprawniony przyjąć, że dochody uzyskiwane przez skarżącą i jej męża, zważywszy, że nie posiadają oni nikogo na utrzymaniu, nie pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek.
Na obecnym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł.
Należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności strony, która posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OZ 452/06).
Kwoty świadczenia emerytalnego i rentowego otrzymywanego przez skarżącą i jej męża przekraczają wysokość minimalnego wynagrodzenia z tytułu świadczenia pracy, co również nie pozwala uznać, że strona może być zaliczona w poczet osób żyjących w ubóstwie, które, w zamiarze ustawodawcy, mają być beneficjentami systemu pomocy prawnej.
Reasumując, wysokość kosztów postępowania, w odniesieniu do przedstawionej powyżej sytuacji finansowej skarżącej, posiadającej stałe dochody, mającej zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz posiadającej dodatnie saldo na rachunku bankowym (1 743,91 zł), nakazują stwierdzić, że poniesienie kosztów postępowania nie przekracza możliwości finansowych strony i nie sprowadzi na nią zagrożenia, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku skarżącej stwierdzić należy, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, nie występują w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt ustawy P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło