IV SA/Wa 637/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-15
Skład orzekający: Danuta Kania, Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunki utrzymania zwierząt, w tym stan sanitarny, zapewnienie schronienia, dostępu do paszy i wody, a także kondycja sierści i kopyt, mogą stanowić podstawę do czasowego odebrania zwierząt właścicielowi na podstawie ustawy o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji, oparte na wiedzy specjalistycznej lekarza weterynarii i dokumentacji fotograficznej/filmowej, były prawidłowe. Warunki utrzymania koni, w tym brak właściwego schronienia, zły stan sanitarny (obornik, zabrudzenia, wszy), zaniedbanie kopyt, ograniczony dostęp do paszy i wody, uzasadniały czasowe odebranie zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Sąd podkreślił, że nawet jeśli zwierzęta nie wykazywały oznak głodzenia, to niewłaściwe warunki bytowania i sanitarne stanowią wystarczającą podstawę do odebrania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o czasowym odebraniu 15 koni R. J. z powodu niewłaściwych warunków utrzymania i znęcania się nad zwierzętami. Kontrole przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii oraz Stowarzyszenie "P." wykazały m.in. grząski teren, brak odpowiedniego schronienia, wysoki stan obornika, zaniedbania sanitarne i pielęgnacyjne. Wójt Gminy D. wydał decyzję o odebraniu koni, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. R. J. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Warszawie, zarzucając stronniczość i błędne ustalenia faktyczne. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 201l r. Nr [...] Wójt Gminy D., działając na podstawie art. 6 ust. 2 pkt. 10 i art. 7 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U tj. z 2003r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), orzekł o czasowym odebraniu R. J. zamieszkałemu w D. 15 koni i przekazaniu ich Stowarzyszeniu "P." z siedzibą w T. oraz obciążeniu R. J. kosztami ich transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. Jednocześnie organ wskazał, iż decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia 14 grudnia 2010r. Z-ca Komendanta Komisariatu Policji w H. zwrócił się z prośbą do Urzędu Gminy D. i Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M. o przeprowadzenie kontroli w gospodarstwie R. J., który zajmuje się hodowlą 16 koni. O tym fakcie zostało zawiadomione również Stowarzyszenie "P." w T.
W dniu 15 grudnia 2010 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M., w obecności pracowników Urzędu Gminy D., przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie R. J. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół. Z treści tego protokołu wynika, że R. J. przetrzymuje 16 szt. koni częściowo w murowanych budynkach, częściowo w zadaszonych wiatach bez ścian. Pod wiatami ustawiono zbiornik z wodą i z mieszanką zbożową. Dodatkowo konie żywione są sianem. Konie utrzymywane w murowanych pomieszczeniach korzystają z wybiegu, na którym znajduje się szopa z sianem, które bezpośrednio pobierane jest przez zwierzęta. Teren wybiegu jest grząski, konie zapadają się w podłoże. W miejscu pobierania siana zapadają się w podłoże po stawy skokowe. Pan J. poinformował, że zwierzęta mają dostęp do dwóch innych miejsc pobierania siana gdzie jest sucho. Odmówił jednak okazania tych miejsc, jak również okazania murowanych budynków w których utrzymuje konie.
W dniach 16 i 17 grudnia 2010 roku w asyście policji z Komisariatu Policji w H. przedstawiciele Stowarzyszenia "P." w T. dokonali oceny warunków utrzymania koni należących do R. J. W trakcie tej czynności dokonano inwentaryzacji zwierząt. Każdy koń został osobno opisany z uwzględnieniem jego aktualnej kondycji oraz występowania ewentualnych schorzeń. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, iż dalsze przebywanie jednego zwierzęcia - klaczy w wieku ok. 1,5 roku - w obecnym miejscu zagraża jej zdrowiu i życiu. Stowarzyszenie "P." na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt dokonało interwencyjnego odebrania klaczy. Ponadto ustalono, że właściciel koni znęcał sie nad końmi poprzez rażące warunki ich utrzymania, a także brak niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia wnioskiem z dnia 27 grudnia 2010r. Stowarzyszenie "P." wystąpiło do Wójta Gminy D. na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - o czasowe odebranie 15 koni należących do R. J. i przekazanie ich pod czasową opiekę temu Stowarzyszeniu.
Organ uznał wniosek Stowarzyszenia za uzasadniony i orzekł jak w sentencji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. J. Odwołujący stwierdził, że decyzja jest stronnicza i dla niego krzywdząca, dlatego też nie zgadza się z jej treścią. Uważa, że hodowane przez niego zwierzęta są w prawidłowy sposób karmione i przetrzymywane w odpowiednich pomieszczeniach. Stan nieruchomości wynika zaś z nagromadzenia dużej ilości opadów atmosferycznych: śniegu i deszczu co doprowadziło do podmoknięcia części działki. Odwołujący ponadto zadeklarował, że część koni przeprowadzi na drugą posiadaną nieruchomość, która jest położona wyżej. Wskazał, także, że wezwał lekarza weterynarii, który tylko u jednego z koni stwierdził występowanie wszawicy.
W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] lutego 201lr. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy D.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Stowarzyszenia "P." w T., działającego w oparciu o art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w sprawie czasowego odebrania 15 koni, należących do R. J., przetrzymywanych na posesji w D. przy ulicy [...].
Przedstawiciele tegoż Stowarzyszenia w dniach 16 i 17 grudnia 2010 roku w asyście policji z Komisariatu Policji w H. dokonali oceny warunków utrzymania koni należących do R. J. W trakcie tej czynności dokonano inwentaryzacji zwierząt. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, iż dalsze przebywanie jednego zwierzęcia - klaczy w wieku ok. 1,5 roku - w obecnym miejscu zagraża jej zdrowiu i życiu i na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt dokonało interwencyjnego odebrania klaczy. Ponadto zostały opisane warunki w jakich odbywa się hodowla koni, a także zalecenia jakie czynności Pan J. winien wykonać.
W ocenie Stowarzyszenia właściciel znęcał się nad końmi poprzez rażące
warunki ich utrzymania, a także brak wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych w tym zabiegów ratujących zdrowie i życie. Kontrola warunków utrzymania koni nie ograniczała się jedynie do stwierdzenia, iż zwierzęta mają gdzie chodzić, bo są wypuszczane z pomieszczeń gospodarczych na teren posesji ale do szczegółowego sprawdzenia ich warunków utrzymania. Stwierdzono, iż część koni mieszka w szopach z wysokim obornikiem. Część koni utrzymywana była w prowizorycznych zagrodach - nie nadających się w żaden sposób do hodowli, gdyż zwierzęta nie mają ochrony przed deszczem, wiatrem i zimnem. W pomieszczeniach, gdzie przebywały zwierzęta znajdują się przedmioty mogące spowodować okaleczenie, nie ma właściwych drzwi, wystają druty, rury, bolce i blacha. W kilku budynkach gospodarczych znajdowała się gruba warstwa odchodów, co świadczyło o tym, iż właściciel nie tylko nie sprzątał, ale również nie ścielił. W pomieszczeniach nie było siana, ziarna, żłobu, ani wiadra na wodę. Wszędzie panował bałagan. Właściciel otrzymał do wykonania natychmiastowe zalecenia. Miał uprzątnąć obornik we wszystkich pomieszczeniach, zobowiązano go do regularnego ścielenia koniom. Konie powinny mieć wykonaną korektę kopyt i obowiązkowo zostać oczyszczone. Właścicielowi nakazano ponadto usuniecie z posesji wszystkich niebezpiecznych, metalowych przedmiotów i desek z wystającymi gwoździami, wyrobić koniom paszporty, odrobaczyć je. U kilku koni stwierdzono pasożyty zewnętrzne, co świadczy o tym, iż występują one u wszystkich koni. U jednego kuca stwierdzono duże wyłysienia na skórze, spowodowane wszawicą. Sierść u kilku koni była matowa i zmierzwiona. W związku z tym zalecono również zlikwidowanie insektów u koni.
Jak zauważyło Stowarzyszenie wszystkie wyżej wymienione uwagi świadczą o złamaniu przepisów ustawy o ochronie zwierząt - tj. używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenie
ciała albo śmierć, utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt trzymanie zwierząt na uwięzi, która powoduje u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz nie zapewnia możliwości niezbędnego ruchu.
Do wniosku została dołączona dokumentacja fotograficzna i cyfrowy zapis filmowy utrwalony na nośniku informatycznym - płycie DVD.
Ponadto organ wskazał, iż w dniu 15 grudnia 2010 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M., w obecności pracowników Urzędu Gminy D., przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie R. J. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół. Z treści tego protokołu wynika, że R. J. przetrzymuje 16 szt. koni częściowo w murowanych budynkach, częściowo w zadaszonych wiatach bez ścian. Pod wiatami ustawiono zbiornik z wodą i z mieszanką zbożową. Dodatkowo konie żywione są sianem. Konie utrzymywane w murowanych pomieszczeniach korzystają z wybiegu, na którym znajduje się szopa z sianem, które bezpośrednio pobierane jest przez zwierzęta. Teren wybiegu jest grząski, konie zapadają się w podłoże. W miejscu pobierania siana zapadają się w podłoże po stawy skokowe. Pan J. poinformował, że zwierzęta mają dostęp do dwóch innych miejsc pobierania siana gdzie jest sucho. Odmówił jednak okazania tych miejsc, jak również okazania murowanych budynków w których utrzymuje konie. Konie nie wykazują oznak głodzenia, znajdują się w dość dobrej kondycji, natomiast ich sierść zabrudzona jest odchodami. Według informacji Pana J. cała posesja ma powierzchnię ok. 4,5 ha i jest ogrodzona. Kontrolowany wniósł o umieszczenie uwag:
kontrola dotyczyła jedynie części wybiegu, w jego ocenie grząsko jest jedynie
na 1/10 posesji. W trakcie kontroli pokrywa śnieżna wynosiła ok. 20-30 cm, a temperatura 8 stopni C.
Pismem datowanym na dzień 28 grudnia 2010 r. organ poinformował strony postępowania o uprawnieniach wynikających z treści art. 10§ l Kpa R. J. skorzystał z przysługującego mu prawa i w dniu 4 stycznia 2011 r. zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył wyjaśnienia. Z wyjaśnień wynika, że utrzymywane przez niego konie mają niezbędny dostęp do paszy i wody. Opisał miejsca, gdzie konie pobierają karmę oraz poinformował, że wodę konie mogą pobierać z wykopanego na posesji stawu. Nie zgodził się ze stanowiskiem Stowarzyszenia zawartym we wniosku. Wyjaśnił także, że usunął wystające pręty, naścielił koniom słomą.
Dokonując oceny prawnej organ odwoławczy wskazał, iż uprawnienia do działania organów administracji w przedmiotowej sprawie wynikają z zapisów zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Jak wynika z treści art. 3 cyt. ustawy w celu realizacji przepisów ustawy Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym oraz z innymi instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
Ustawodawca uregulował podstawowe zasady jakimi powinno cechować się postępowanie człowieka wobec zwierząt. I tak m. in. w art. 1 ust. 1 wyjaśnił, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, zgodnie zaś z art. 5 każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania. Działanie niezgodne z powyższymi zasadami jest zakazane na co wskazuje treść art. 6 ust. 1 ustawy, który stanowi, że nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione. Z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt wynika, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie lub
świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. W celu sprecyzowania tej definicji w art. 6 ust. 2 pkt 1 -15 został wymieniony katalog czynności, których wykonywanie jest uznawane za znęcanie się nad zwierzętami. Tutejsze Kolegium zwraca uwagę, że nie jest to katalog zamknięty, zatem podejmowanie czynności pozostających w sprzeczności z definicją zawartą w art. 6 ust. 2 oraz wskazanymi wyżej zasadami ogólnymi będzie również uznawane za znęcanie się nad zwierzętami. Art. 6 ust. 2 pkt 10 za znęcanie się nad zwierzętami uznaje utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Zgodnie zaś z ust. 1 a cytowanego powyżej przepisu decyzja podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Na wskazanej powyżej podstawie organ I instancji wydał swoją decyzję, której natychmiastowe wykonanie przewiduje art. 7 ust. 2 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, policjant a także upoważniony
przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie burmistrza, celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, wskazuje, że zwierzęta w ilości 15 szt. koni, które obejmował wniosek Stowarzyszenia "P." były hodowane w nieodpowiednich dla nich warunkach. Część koni wskazywała na niedożywienie oraz niewłaściwą opiekę w tym weterynaryjną.
Stanowisko zawarte we wniosku oraz decyzji organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. mogło zweryfikować w oparciu o dołączony do akt materiał dowodowy - dokumentację fotograficzną i filmową.
Ponadto wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku sygn. akt II SNGo 202/07 z dnia 2 sierpnia 2007 r. stwierdził: "Okoliczności takie jak brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, deszczem czy upałem, przetrzymywanie ich na terenie na którym narażone są na uszkodzenia ciała, bez dbałości o ich stan sanitarny (brak odpchlenia i odrobaczenia, brak szczepień w tym obowiązkowych), brak zapewnienia właściwego pożywienia daje organom podstawy do uznania, iż warunki jakie stworzyła swym psom skarżąca były niewłaściwe w rozumieniu ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt i zaistniały przesłanki do orzeczenia o przymusowym odebraniu zwierząt". Powyższe przemawia za słusznością rozstrzygnięcia Wójta Gminy D. o czasowy odebraniu 15 szt. koni R. J.
Końcowo Kolegium wyjaśniło odwołującemu, że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o ochronie zwierząt odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. J. Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z treścią decyzji, a przede wszystkim ustaleniami poczynionymi przez Stowarzyszenie. Podniósł, iż już po zabraniu koni lekarz weterynarii wystawił świadectwo lekarskie, dla ogiera, który w ocenie Stowarzyszenia przetrzymywany był pod wiatą w najgorszych warunkach, zawszawionego, wychudzonego, zarobaczonego. Z treści świadectwa wynika zaś, iż ogier ten nie ma żadnych chorób zewnętrznych, ani wewnętrznych jest zdrowy, czysty, bardzo dobrze odkarmiony, nie nosi żadnych oznak krępowania. Skarżący wskazał również, iż od 2003- 2009r. jego hodowla podlegała kontroli Powiatowego Inspektora Weterynarii, który nie zgłaszał żadnych uwag. Podniósł, iż nie hodował koni do celów jazdy konnej, czy też hipoterapii, a więc nie musiał ich szczotkować. Wysoki stan obornika chroni zaś konie przed nieczystościami płynnymi wodami gruntowymi, ponadto w okresach zimowych wydziela się z niego ciepło, potrzebne zwierzętom. Wskazał, iż zwierzęta przebywały w budynkach albo pod zadaszeniem. Podkreślił, iż konie były należycie odżywione, pojone (zainstalowane są beczki a ponadto na działce znajduje się staw) a co dwa dni ścielił im słomę. Znajdowały się w dobrej kondycji, miały zapewniony ruch, nie były krępowane. Zarzucił organowi, iż nienależycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, opierając się jedynie na wniosku Stowarzyszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
str. 9
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Wbrew zarzutom skargi, ustalenia faktyczne poczynione przez organ orzekający są prawidłowe, a materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych dawał podstawę do przyjęcia, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. lila ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 z późn. zm. zwanej w dalszej części "ustawą").
Stosownie do art. 1 ust. 1 tej ustawy zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi.
Z kolei stosownie do art. 7 ust. 1 ww. ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, (art. 7 ust. la ustawy).
Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. odnośnie warunków w jakich przebywały zwierzęta oraz ich kondycji zdrowotnej, oraz raportu z interwencji Stowarzyszenia dokonanej w dniach 16-17 grudnia 2010r., konie należące do skarżącego utrzymywane były w niewłaściwych warunkach, a metoda chowu stosowana przez ich właściciela nie odpowiadała warunkom odpowiadającym humanitarnemu traktowaniu, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że przepis art. 6 ust. 2 ustawy normuje sytuacje, które należy kwalifikować jako znęcanie się nad zwierzętami. Przepis ten nie zawiera jednak zamkniętego katalogu takich zachowań, dlatego też jego interpretacja dla potrzeb orzeczniczych winna być dokonywana z uwzględnieniem unormowań ogólnych, odzwierciedlających ratio legis ustawy "o ochronie zwierząt".
Oceniając zebrany materiał dowodowy, Sąd uznał, że organ zasadnie przyjął, iż konie stanowiące własność skarżącego przetrzymywane są w niewłaściwych warunkach bytowania i sanitarnych. Okoliczności takie, jak brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed wiatrem i chłodem, bez dbałości o ich stan sanitarny (konie oklejone odchodami, część ich zawszawiona, podejrzenie zarobaczenia, nienależyta dbałość o ich kopyta- konieczność przeprowadzenia ich werkowania), brak zapewnienia właściwego dostępu do pożywienia (grząski teren) i wody (zamarzające poidła) dawały organom podstawy do uznania, iż warunki jakie stworzył swym koniom skarżący były niewłaściwe w rozumieniu ustawy i zaistniały przesłanki do orzeczenia o przymusowym odebraniu tych zwierząt, a zatem decyzje obu organów odpowiadają prawu.
Odnosząc się do zarzutów skargi uznać należy, iż nie mogły one wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze skarżący przede wszystkim wyraża subiektywne przekonanie, iż warunki w jakich przebywały konie są warunkami odpowiednimi. Jednakże to przekonanie skarżącego nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach organów administracji, opartych na wiedzy specjalistycznej lekarza weterynarii. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż konie były w dobrej kondycji -należycie odkarmione, a zawszawiony był tylko jeden (na co wskazywać ma zaświadczenie lekarza weterynarii wystawione dla jednego z koni) nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie organów, bowiem podstawę do orzeczenia o ich odebraniu stanowiły ustalenia dotyczące niezapewnienia koniom właściwych warunków przetrzymywania i sanitarnych. Kwestia właściwego dokarmiania zwierząt przez skarżącego nie miała zatem istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organów, zaś okoliczność iż zawszawiony był jeden zbadany przez lekarza koń, potwierdza jedynie fakt występowania wszawicy w stadzie.
Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego, co do niewłaściwego przeprowadzenia przez organ postępowania, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym zebranym przez Stowarzyszenie "P.". Wskazać należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek w/w Stowarzyszenia zgodnie z art. 7 ust. 1 a ustawy, a zatem organ dokonując oceny stanu faktycznego mógł wziąć pod uwagę materiał dowodowy dołączony do wniosku. Podnieść przy tym należy, iż dzień przed interwencją Stowarzyszenia, w dniu 15 grudnia 2010r. na terenie gospodarstwa skarżącego przeprowadzona została kontrola Powiatowego Inspektora Weterynarii w której uczestniczyli pracownicy organu I instancji. Zatem uznać należy, iż organ posiadał również własną wiedzę o sytuacji koni hodowanych
przez skarżącego. W świetle złożonej przez skarżącego skargi, uznać należy, że sytuacja ta nie uległa zmianie, skarżący sam bowiem wskazuje, iż nie zgadza się z przedstawicielami Stowarzyszenia w zakresie konieczności usuwania obornika, który jego zdaniem ma za zadanie ogrzać zwierzęta w okresie zimowym, czy też czyszczenia sierści zwierząt w sytuacji gdy nie są one wykorzystywane do celów rekreacyjnych ani terapeutycznych.
Podkreślenia wymaga, że zarówno kontrola przeprowadzona przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w M., jak i interwencja dokonana przez Stowarzyszenie " P." w T., odbyły się w asyście lekarzy weterynarii. Przy czym dokładnego obejrzenia koni i wszystkich pomieszczeń dokonał jedynie lekarz obecny przy interwencji Stowarzyszenia.
Z racji posiadanych przez lekarza weterynarii wiadomości należy przyjąć, że ustalenia oraz ocena stanu zdrowia zwierząt poczynione przez wnioskodawcę mają zatem decydujące znaczenie dla ustalenia przesłanek do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Lekarz weterynarii, z racji kwalifikacji zawodowych posiada fachową wiedzę pozwalającą ustalić i ocenić stan zdrowia zwierzęcia.
W świetle powyższych okoliczności nie budzi żadnych wątpliwości, że organ orzekający dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które dawały podstawę do stwierdzenia, że:
1) zwierzęta traktowane były w sposób zagrażający ich zdrowiu i życiu (art. 6
ust. 2 pkt 10 ustawy),
2) wniosek pochodził od uprawnionego podmiotu, o którym mowa w art. 7 ust.
la ustawy,
3) podmiot, któremu zwierzęta miałyby zostać przekazane wyraził na to zgodę
(art. 7 ust. Ib w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy).
W związku z powyższym spełnione zostały przesłanki warunkujące wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt ich właścicielowi i przekazaniu ich podmiotowi, który na to wyrazi zgodę.
Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne i stanowią nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu orzekającego.
Sąd zwraca również uwagę, iż Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 201l r. Sygn. akt [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. II Wydział Karny z dnia [...] maja 2011r. sygn. akt [...] na mocy którego uznano skarżącego miedzy innymi za winnego dokonania czynu z art. 35 ust. 1 ustawy tj. znęcania się nad zwierzętami w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy oraz orzeczono przepadek koni odebranych na mocy zaskarżonej decyzji. Okoliczność, której dotyczyło niniejsze postępowanie tj. iż istniały podstawy do czasowego odebrania skarżącemu koni z uwagi na to, iż znęcał się nad nimi w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy, została więc przesądzona w/w wyrokiem Sądu.
W świetle powyższych okoliczności, stosownie do treści art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II wyroku na podstawie § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło