IV SA/Wa 64/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpadów postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie radcy prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie dotyczącej jego skargi na opisaną w sentencji decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnił, że na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona oraz nastoletnia córka, która ma problemy ze zdrowiem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i osiąga miesięcznie dochód w wysokości 1600 zł brutto. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co dokumentuje treść zaświadczenia z urzędu pracy z dnia 2 lutego 2009 r. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie spółdzielcze o pow. 81 m2 oraz garaż wolnostojący na działce o pow. 7 arów. Poza samochodem marki [...] o wartości ok. 29000 zł oraz samochodem marki [...] z 1997 r. wnioskodawca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Według oświadczenia skarżącego, nie posiada on również żadnych oszczędności. Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, że spłaca pożyczkę zaciągniętą u rodziny na zakup samochodu [...], który nabył w celu prowadzenia działalności gospodarczej (przewóz osób). Wynikający z zaskarżonej decyzji obowiązek oddania tego pojazdu do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, jako odpadu, uniemożliwił jednak rejestrację działalności. Potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego lub adwokata wnioskodawca uzasadnił brakiem wykształcenia prawniczego oraz znacznym stopniem "trudności sprawy". Skarżący oświadczył ponadto, że od momentu przyznania mu prawa pomocy w sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SA/Wa 1973/08 (postanowienie z dnia 2 lutego 2009 r.) jego sytuacja finansowa, materialna i osobista nie uległa zmianie. W załączeniu do wniosku skarżący przedstawił: a) odpis zeznania podatkowego PIT-28 z 2008 r. z którego wynika wysokość przychodu ewidencjonowanego, tj. 19155 zł, b) zaświadczenie z urzędu pracy z dnia 2 lutego 2009 r. oraz c) wyciąg z konta bankowego za okres wrzesień- grudzień 2008 r. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Okoliczności przedstawione we wniosku oraz wynikające z załączonych do niego dokumentów pozwalają uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem stwierdzić, że obecnie, po utracie pracy przez żonę skarżącego (do końca 2008 r. uzyskiwała ona własny dochód w wysokości ok. 1000 zł netto pracując jako nauczyciel "na zastępstwie"), jedynym źródłem dochodu trzyosobowej rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez niego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1600 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada przy tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co pozwoliłoby przyjąć, że może wygospodarować środki, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wymaganych opłat sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Stan majątkowy i możliwości płatnicze strony nie mogą być bowiem ocenianie przez pryzmat posiadania przez niego dwóch samochodów osobowych, skoro wiek ([...] z 1997 r.), jak i stan techniczny (co odnosi się do [...] sklasyfikowanego przez właściwe służby inspekcji ochrony środowiska jako odpad, stanowiący zresztą przedmiot postępowania administracyjnego, którego dotyczy wniesiona skarga) tych pojazdów nie pozwalają zaliczyć ich do przedmiotów wartościowych w rozumieniu treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (tj. o wartości powyżej 3000 euro- rubryka 7.2.2. formularza PPF). Ograniczone możliwości dysponowania samochodem marki [...] – z uwagi na dotyczące go rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zawarte w zaskarżonej do sądu decyzji tego organu, nakazujące oddanie tego uszkodzonego pojazdu jako odpadu do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu - zakupionym w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem jako narzędzie pracy, nie pozwalają zarazem przyjąć, że drugi z posiadanych pojazdów stanowi zbędne dobro luksusowe, które może stać się przedmiotem ewentualnego obrotu w celu pozyskania środków na sfinansowanie postępowania sądowego. Reasumując, poziom dochodów, którymi dysponuje skarżący, odniesiony do poziomu wydatków koniecznych do zabezpieczenia egzystencji członków jego rodziny, uwidocznionych w załączonym do wniosku wyciągu z konta bankowego, jak również porównany z przeciętnymi kosztami niezbędnymi do funkcjonowania polskiego gospodarstwa domowego, nakazuje przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru będzie się wiązać ze znacznym pogorszeniem sytuacji życiowej strony i jej rodziny. Mając zatem na uwadze obecną sytuację majątkową i osobistą wnioskodawcy należało przyjąć, że wykazał on, iż opłacenie kosztów sądowych oraz pozyskanie pomocy profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie przekracza jego możliwości finansowe. W tych warunkach wykazana przez skarżącego sytuacja finansowa może być oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.