IV SA/Wa 64/14

WyrokWSA w Warszawie2014-03-19

Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej wymagane jest posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do nieruchomości, na której ma być ustanowiona ta strefa?
Ratio decidendi
Posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na której ma być ustanowiona strefa ochronna ujęcia wody, nie jest warunkiem koniecznym do złożenia wniosku o ustanowienie takiej strefy. Wystarczającym tytułem prawnym jest dysponowanie ujęciem wody i dostarczanie z niego wody, ponieważ na właścicielu ujęcia ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej jakości wody. Ustawa Prawo wodne przewiduje odszkodowanie dla właściciela nieruchomości za szkody poniesione w związku z ograniczeniami wprowadzonymi w strefie ochronnej.
Stan faktyczny
Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. zaskarżyło decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu strefy ochronnej dla pięciu ujęć wody podziemnej. Nadleśnictwo podnosiło, że wnioskodawca (MPWiK W. S.A.) nie posiada tytułu prawnego do gruntów, na których znajdują się niektóre studnie, co jego zdaniem uniemożliwia ustanowienie strefy. Sąd oddalił skargę, uznając, że tytuł prawny do nieruchomości nie jest wymagany do ustanowienia strefy ochronnej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa-Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej oddala skargę Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2013r. (nr [...]). Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012r. (nr [...]) o ustaleniu, na wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji W. S.A. z siedzibą w W., strefy ochronnej pięciu ujęć wód podziemnych. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organy administracji wynika, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji W. S.A. z siedzibą w W. złożyło w dniu [...] marca 2012r. do Prezydenta W. wniosek o ustanowienie strefy ochronnej, obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej, dla studni : nr [...] (o głębokości 59,8 m), nr [...]2a (o głębokości 59,0), nr [...] (o głębokości 59,0 m), nr [...] (o głębokości 60,0 m) i nr [...] (o głębokości 60,0 m) ujmujących wody podziemne ze Stacji Uzdatniania Wody "R.", znajdującego się w dzielnicy [...] W.. Ujęcie wody (stacja uzdatniania wody) znajduje się na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, przy czym : - studnia [...],[...] i [...] znajdują się na działce ew. nr [...] i [...]obr. [...], będącej we władaniu skarżącego, - studnia [...] znajduje się na działce o nr ew. [...] obręb [...], będącej we władaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. – Zakładu Wodociągu [...], natomiast studnia nr [...] znajduje się na działce ew. nr [...] i [...] obręb [...], będącej we władaniu W. i skarżącego (Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe C.). Grunty te są położone na terenach leśnych - w obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w granicach [...] Parku Krajobrazowego [...]. We wniosku o ustanowienie strefy ochronnej ujęć wody wnioskodawca podał, że potrzeba ustanowienia wokół każdej z pięciu studni bezpośredniej strefy ochronnej wynika z konieczności zabezpieczenia terenu wokół tych studni przed bezpośrednim, powierzchniowym zanieczyszczeniem. Stwierdził, że ustanowienie strefy obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej jest wystarczające, bowiem znajdują się one na terenach leśnych, nieprzekształconych antropogenicznie. Wnioskodawca dołączył do wniosku charakterystykę techniczną ujęcia wody oraz propozycje zakazów, nakazów i ograniczeń dotyczących użytkowania gruntów oraz korzystania z wód oraz dokumentację hydrogeologiczną ujęcia wody podziemnej ze Stacji wykonaną w latach : 1968, 1976, 1991, 1985, 1997, 1991 i 1992r. Nadleśnictwo C. w toku postępowania w tej sprawie poinformowało organ administracji, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. nie posiada prawa do dysponowania gruntem, na którym znajdują się studnie 1a i 3a. Nadleśnictwo podkreśliło, że nie wyraziło zgody na podejmowanie czynności prawnych związanych z tym gruntem, do czasu uregulowania przez MPWiK sposobu korzystania z tych gruntów, będących własnością Skarbu Państwa (we władaniu Nadleśnictwa). Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2012r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1, art. 51 pkt 1, art. 52 ust. 3, art. 53, art. 58 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2012r., poz. 145) ustanowił strefę ochronną obejmującą teren ochrony bezpośredniej o łącznej powierzchni 979,0 m2 dla wymienionych pięciu studni, wchodzących w skład ujęcia wody znajdującego się przy ul. P. w W.. W decyzji tej nałożył na właściciela ujęcia wody obowiązek odprowadzania wód opadowych w sposób uniemożliwiający przedostanie się ich do urządzeń służących do poboru wody, zagospodarowania terenu zielenią, odprowadzania poza granice terenu ochrony bezpośredniej ścieków z urządzeń sanitarnych, ograniczenia do niezbędnych potrzeb przebywania osób niezatrudnionych przy obsłudze urządzeń służących do poboru wody, użytkowania gruntów strefy ochrony bezpośredniej jedynie do celów związanych z eksploatacją ujęcia wody oraz ogrodzenia i oznakowania utworzonej strefy ochrony ujęcia wody w sposób określony w przepisach prawa. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść przepisów na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Według organu ustanowienie strefy ochronnej ujęcia wody jest uzasadnione, a zakazy określone w decyzji mają na celu zapobieganie zmniejszeniu przydatności ujmowanej wody. Organ podkreślił, że ustanowienie strefy ochronnej nie jest uzależnione od posiadania przez wnioskodawcę prawa do dysponowania terenem, na którym ma zostać ustanowiona strefa ochronna ujęcia wody. Właściciel nieruchomości może natomiast, zgodnie z art. 61 ustawy Prawo wodne domagać się od właściciela ujęcia wody odszkodowania za szkody poniesione w związku z wprowadzeniem w strefie ochronnej zakazów, nakazów oraz ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód. W odwołaniu od powyższej decyzji Nadleśnictwo zarzuciło organowi pierwszej instancji nieuzasadnione przyjęcie, że dla ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody bez znaczenia jest tytuł prawny do dysponowania nieruchomością, na której znajduje się ujęcie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z dnia [...] października 2013r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 4 ust. 4 ustawy- Prawo wodne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. w skardze na tę ostateczną decyzję zarzuciło organowi administracji naruszenie przepisów art. 140 ust. 1, art. 51 pkt 1, art. 52 ust. 3, art. 53, art. 58 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w toku postępowania w tej sprawie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Zarzuty skargi sprowadzają się wyłącznie do zakwestionowania dopuszczalności ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody na rzecz podmiotu, który nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości objętej ustanowioną strefą. Skarżący dopatruje się w tym naruszenia przepisów art. 140 ust. 1, art. 51 pkt 1, art.52 ust. 3, art. 53, art. 58 ust. 5 ustawy - Prawo wodne. Jednakże żaden z tych przepisów nie wiąże legitymacji do ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody z tytułem prawnym do nieruchomości (obszaru), na której strefa ma być ustanowiona. Przepis art. 51 ustawy Prawo wodne określa cele ustanowienia strefy : zapewnienie odpowiedniej jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ochrona zasobów wodnych. Z tego przepisu można wyprowadzić wniosek, że wystarczającym tytułem prawnym do wnioskowania o ustanowienie strefy ochronnej jest dysponowanie ujęciem wody i dostarczanie wody z tego ujęcia. W związku z tym, że na właścicielu ujęcia wody ciąży obowiązek dostarczenia wody odpowiedniej jakości, on może wnioskować o ustanowienie strefy ochronnej. W tej sprawie nie jest sporne, że skarżące Nadleśnictwo włada w imieniu Skarbu Państwa gruntami, na których znajdują się trzy z pięciu studni wchodzących w skład Stacji Uzdatniania Wody "R." znajdującej się w dzielnicy [...] W. Niesporne jest również to, że dla tego ujęcia istniała już strefa ochronna (decyzja Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] marca 1970r.), która wygasła z dniem 31 grudnia 2012r. (na mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 32 poz. 159). Z akt sprawy wynika również, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji W. posiada pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych pięciu studni wchodzących w skład ujęcia wody przy ul. P. w W.. Trzeba podkreślić, że strefa ochrony bezpośredniej jest, zgodnie z art. 58 ust. 5 tej ustawy ustanawiana na wniosek i koszt właściciela ujęcia wody. Z ustanowieniem strefy wiążą się przewidziane ustawą obowiązki i ograniczenia w zakresie korzystania z terenów objętych strefą (art. 53 ust. 1 – 3). Dotyczą one zatem skarżącej, która włada znaczącą częścią terenu objętego strefą. Mając na względzie ochronę interesów władającego takimi gruntami ustawa przewiduje dla właściciela nieruchomości prawo do odszkodowania za szkody poniesione w związku z wprowadzeniem w strefie zakazów, nakazów oraz ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód, na zasadach określonych w ustawie. Określenie tych zasad zawiera art. 186 ust. 1 – 5 ustawy. Ustawowa ochrona interesów właściciela gruntów nie obejmuje natomiast np. wymagania uzyskania jego zgody na ustanowienie strefy ochronnej. Sąd stwierdza, że organ nie naruszył podanych w skardze przepisów prawa, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło