IV SA/Wa 645/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego -oddala skargę- Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. Dyrektor Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego działając z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości po rozpoznaniu wniosku Sekretarza Powiatu w Starostwie Powiatowym w P. odmówił udzielenia informacji o 88 pracownikach samorządowych zatrudnionych w Starostwie Powiatowym w P. Starosta [...] powyższe zapytania o karalność pracowników skierował w związku z wejściem z życie ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 169 poz. 1201) mocą której nałożono na pracodawców samorządowych obowiązek uzyskania danych o niekaralności pracowników samorządowych będących urzędnikami. Przyczynę odmowy wydania informacji stanowiło nieuiszczenie opłaty od złożonych zapytań. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż w myśl art. 24 ust. 1. ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 i 11 powołanej ustawy, a więc także organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz inne organy wykonujące zadania publiczne, w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie. Jednakże zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania powyższy przepis, gdyż sprawy związane z zatrudnianiem pracowników i ustalaniem uprawnień do zajmowania określonego stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego. Pismem z dnia 19 grudnia 2006r. Starosta [...] skierował zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc iż stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu wynika z błędnej interpretacji obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i jest niezgodne z opiniami wybitnych autorytetów prawa administracyjnego tj. prof. Huberta Izdebskiego i prof. Mirosława Steca, którzy stoją na stanowisku, iż organy administracji samorządowej nie mają obowiązku wnoszenia opłat za uzyskanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Powyższe uprawnienie wynika ponadto z art. 15 ust.1 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ( Dz. U. Nr 64 poz. 565 z póź. zm ), zgodnie z którym podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu Ministra Sprawiedliwości Starosta [...] realizując obowiązki nałożone na pracodawców samorządowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. występuje jako pracodawca mający prawo do uzyskania informacji o osobach na podstawie art. 24 ust.1 w zw. z art.6 ust.1 pkt 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Podkreślił, iż ustawodawca w art. 6 ust.1 pkt 10 powołanej ustawy nie różnicuje pracodawców i pod względem pobierania opłat za wydanie zaświadczenia traktuje ich jednakowo, a opłata stanowi dochód budżetu państwa. Dlatego też w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy, albowiem sprawy związane z zatrudnianiem pracowników oraz ustalaniem uprawnień do zajmowania określonego stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego. W dniu 12 lutego 2007r. Starosta [...] skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2006r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie art. 24 ust.1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym poprzez błędne przyjęcie, że sprawy związane z zatrudnianiem pracowników i ustalaniem uprawnień o zajmowania stanowiska nie mieszczą się w kategorii wykonywanych zadań publicznych przez organy samorządu terytorialnego, a co za tym idzie niezastosowanie ustawowego zwolnienia z opłaty podmiotu wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 9, - naruszenie art. 15 ust.1 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ( Dz. U. Nr 64 poz. 565 z póź. zm ) przez jego niezastosowanie, -art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym poprzez błędne przyjęcie że skarżący należy do pracodawców, o których mowa w powołanym przepisie. Uzasadniając skargę Starosta [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż działa jako organ samorządu terytorialnego który, swoje zadania realizuje przy pomocy zatrudnionych pracowników. Dlatego też w przypadku skierowania zapytania o ich karalność korzysta z ustawowego zwolnienia jakiemu zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 9 podlegają organy samorządu terytorialnego wykonujące zadania publiczne,w przypadkach kiedy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na nie zadań, określonych w ustawie. Nadto strona powołała się na ekspertyzę prawną sporządzoną przez prof. dr hab. M. S. Według ekspertyzy nawet jeśli w świetle art. 6 ust.1 pkt 10 w zw. z art. 24 ust.1 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym pracodawcy są generalnie obowiązani są do uiszczania opłat za wydanie opłat z Rejestry informacji o osobie to, jednak w powiązaniu z treścią art. 15 ust. ustawy o informatyzacji (...) pracodawcy publiczni z tych opłat są zwolnieni. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienia w oparciu o wskazane kryteria Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2007r utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2006r. odmawiające skarżącemu Staroście wydania informacji z Krajowego Rejestru Karnego o 88 pracownikach z uwagi na nieuiszczenie wymaganej przepisami prawa opłaty nie narusza prawa. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż Starosta kierując powyższe zapytania występuje jako organ samorządu terytorialnego i wobec tego na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 6 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym ( Dz. U. Nr 50 poz. 580 ze zm., zwana dalej ustawą o KRK) zwolniony jest z obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie informacji o osobie. Stosownie do treści art. 24 ustawy o KRK za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu państwa. Od uiszczenia opłaty zwolnione są podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 i 11 w tym m.in. organy samorządu terytorialnego wykonujące zadania publiczne, gdy jest to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na niego zadań, określonych w ustawie. Z ustawowego zwolnienia nie korzystają natomiast pracodawcy, którzy uprawnieni są do uzyskiwania informacji z Rejestru w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, Na wstępie podkreślić należy, iż obowiązek wystąpienia z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracowniku samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym nałożony został nie na organy powiatu (którym w świetle ustawy o samorządzie powiatowym niewątpliwe jest starosta) lecz na "pracodawców samorządowych". Na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych ( Dz.U.06.169.1201) zobowiązano "pracodawcę samorządowego" zatrudniającego osobę będącą w dniu wejścia w życie ustawy pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym do wystąpienia w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o tej osobie. W ust. 2 powołanego przepisu natomiast postanowiono, iż w przypadku gdy z informacji, o której mowa w ust. 1, wynika, że pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym nie spełnia warunku określonego w art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pracodawca niezwłocznie rozwiązuje z takim pracownikiem stosunek pracy za wypowiedzeniem lub odwołuje go ze stanowiska (art. 2 ust.2 ). W celu zdefiniowania pojęcia "pracodawca samorządowy" odwołać należy się do ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U.01.142.1593 ze zm.). I tak z treści art. 4 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych wynika, iż "pracodawcą samorządowym" dla pracowników zatrudnionych w starostwie powiatowym jest starostwo powiatowe. Jednocześnie zgodnie z art. 4 pkt 4 czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostkę, o której mowa w art. 1, zwaną dalej "pracodawcą samorządowym", dokonuje starosta. A zatem Starosta [...] występując z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o pracownikach samorządowych zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych wykonywał w imieniu "pracodawcy samorządowego" tj. -Starostwa Powiatowego w P. obowiązki nałożone na "pracodawcę samorządowego" ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych. Uzyskanie zaś informacji z Krajowego Rejestru Karnego przez "pracodawcę samorządowego" niezbędne było w celu ustalenia uprawnienia zatrudnionych pracowników samorządowych do dalszego zajmowania określonych stanowisk urzędniczych. Dlatego też w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego zwrócił się organ samorządu terytorialnego wykonujący zadania publiczne oraz że było to uzasadnione potrzebą wykonania nałożonych na niego zadań, określonych w ustawie W świetle powyższego za prawidłowe uznać należy, więc stanowisko Ministra Sprawiedliwości zgodnie z którym "pracodawca samorządowy" występując z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego zobowiązany był stosownie do treści art. 24 ust. 1 do uiszczenia opłaty za wydanie informacji o osobie. Zdaniem Sądu rację ma Minister Sprawiedliwości, iż ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o KRK nie różnicuje pracodawców i pod względem pobierania opłat traktuje ich jednakowo. Jednocześnie za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15 ust.1 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zdaniem Sądu kwestie związane z uzyskiwaniem informacji zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym w sposób wyczerpujący uregulowane zostały w ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym, dlatego też postanowienia cytowanej ustawy o informatyzacji nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się natomiast do ekspertyzy prawnej sporządzonej przez prof. M. S. zauważyć należy, iż zawiera ona wyłącznie prywatną opinię profesora prawa na temat powołanych przepisów, co nie zwalniało organów wydających zaskarżone postanowienia od obowiązku ich prawidłowego zastosowania i interpretacji. Wreszcie Sąd chciałby zwrócić uwagę na popełnione przez organ w trakcie prowadzonego postępowania uchybienia, którego jednak zdaniem Sądu nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Otóż zgodnie z treścią art. 9 ustawy o KRK do postępowania na podstawie tej ustawy stosuje się przepisy kpa. Zgodnie z treścią art. 261 § 1 kpa jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organi,. administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Z art. 24 ust. 1 ustawy o KRK wynika, że za wydanie z Rejestru informacji o osobie pobiera się opłatę stanowiącą dochód budżetu państwa. Treść tego przepisu zdaniem Sądu wskazuje, że opłata za udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego powinna być uiszczona z góry. Skutki nieuiszczenia opłaty pomimo wystosowanego do strony wezwania określone zostały w art. 261 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie treścią tychże przepisów jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana. Zwrot podania następuje poprzez wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie. Nieuiszczenie przez stronę postępowania opłaty winno, więc skutkować wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości postanowienia o zwrocie podania, a nie postanowienia o odmowie udzielenia informacji. Jak wynika z akt sprawy Starosta [...] wezwany został do uiszczenia stosownej opłaty, a zatem wymogi formalne przez organ zostały zachowane. Ponieważ jednak uchybienie to zdaniem Sądu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż skutkiem zwrotu podania jest także nieuzyskanie przez stronę postępowania informacji z Krajowego Rejestru Karnego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.