IV SA/Wa 645/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-21
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie opłaty sankcyjnej za wprowadzanie do obrotu bulw ziemniaka bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców jest zasadne, jeśli skarżący powołuje się na brak wiedzy o przepisach oraz produkcję niewielkich ilości na potrzeby własne lub lokalnego rynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie opłaty sankcyjnej było uzasadnione, ponieważ skarżący wprowadził do obrotu znaczną ilość bulw ziemniaka (17,8 tony) bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców, a jego twierdzenia o braku wiedzy lub spełnieniu przesłanek do wyłączenia z obowiązku wpisu nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Produkcja i sprzedaż na taką skalę nie kwalifikują się jako produkcja niewielkich ilości na potrzeby własne lub lokalnego rynku, a przepisy dotyczące obowiązku wpisu są powszechnie obowiązujące.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa o nałożeniu opłaty sankcyjnej. Opłata została nałożona za wprowadzanie do obrotu 17,8 tony bulw ziemniaka bez wymaganego wpisu do rejestru przedsiębiorców. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz kodeksu cywilnego, podnosząc, że można produkować niewielkie ilości ziemniaków bez wpisu do rejestru i sprzedawać je lokalnie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty sankcyjnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 108 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 oraz art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (t.j. Dz. U. z 2008 r., nr 133, poz. 849, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Z. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], w sprawie nałożenia opłaty sanacyjnej za wprowadzanie bulw ziemniaka bez wpisu do rejestru przedsiębiorców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że P. Z. wyprodukował w swoim gospodarstwie, a następnie wprowadził do obrotu bulwy ziemniaka w ilości 17,8 tony. P. Z. w dniu wprowadzania tych bulw do obrotu nie był wpisany do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin, prowadzonego przez właściwego wojewódzkiego inspektora. W związku z powyższym w dniu 3 września 2013 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. wszczął postępowanie administracyjne w związku z wprowadzaniem przez skarżącego roślin szczególnie podatnych na porażenie przez organizmy kwarantannowe, bez wymaganego w tym zakresie wpisu do rejestru przedsiębiorców, a następnie w dniu [...] października 2013 r. wydał w/w decyzję w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin, podmioty prowadzące uprawę, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie, sortowanie lub dokonujące wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, podlegają obowiązkowi wpisu do "rejestru przedsiębiorców", prowadzonego przez wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podmiotu lub siedzibę podmiotu (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie roślin). Natomiast zgodnie z Załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz. U. nr 46, poz. 272, ze zm.), bulwy ziemniaka inne niż sadzeniaki mogą być uprawiane, magazynowane, pakowane, sortowane, przemieszczane lub wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców. W przypadku odwołującego się warunek ten nie został spełniony, a tym samym został naruszony art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o ochronie roślin, co na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin skutkuje nałożeniem opłaty sankcyjnej w wysokości 2 270,00 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że wymagania te wynikają bezpośrednio z prawodawstwa polskiego, publikowanego w ogólnodostępnym Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Jednocześnie Inspekcja prowadzi w różnorodnej formie akcje informujące z zakresu nadzoru nad zdrowiem roślin (również w zakresie wpisu do rejestru przedsiębiorców), dlatego też skarżący nie może skutecznie powoływać się na brak wiedzy o konieczności uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców w przypadku wprowadzania roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe. Organ nie znalazł również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów podniesionych przez P. Z. w odwołaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł P. Z. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a., art. 13 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 5 i 7 k.c. Skarżący podniósł, że można produkować niewielkie ilości ziemniak bez wpisu do rejestru przedsiębiorców. Można również uprawiać ziemniaki na terenie powiatu i tu go sprzedawać w niewielkich ilościach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny, czy w stosunku do skarżącego nie zaistniała sytuacja wyłączająca go z obowiązku wpisania się do rejestru przedsiębiorców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin, podmioty prowadzące uprawę, wytwarzanie, magazynowanie, pakowanie, sortowanie lub dokonujące wprowadzania lub przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, podlegają obowiązkowi wpisu do "rejestru przedsiębiorców", prowadzonego przez wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podmiotu lub siedzibę podmiotu (art. 13 ust. 1 ustawy ochronie roślin). Natomiast zgodnie z Załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz. U. nr 46, poz. 272, ze zm.), bulwy ziemniaka inne niż sadzeniaki mogą być uprawiane, magazynowane, pakowane, sortowane, przemieszczane lub wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców. Przepis art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin stanowi: "Kto wprowadza lub przemieszcza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rośliny, produkty roślinne lub przedmioty, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, bez wpisu do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 - wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu właściwego ze względu na swoją siedzibę albo miejsce zamieszkania opłatę sankcyjną w wysokości 2.270 zł."
Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżący wyprodukował w swoim gospodarstwie, a następnie wprowadził do obrotu bulwy ziemniaka w ilości 17,8 t, co potwierdza kopia faktury VAT Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. oraz protokół kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. Oddział w S. z dnia 21 sierpnia 2013 r., z którego treścią skarżący zapoznał się, co potwierdził własnoręcznym podpisem pod tym dokumentem.
Ponieważ skarżący dokonując sprzedaży ziemniaków nie był wpisany do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie roślin określenie opłaty sanacyjnej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy było uzasadnione. Prawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym twierdzenie skarżącego, że nie wiedział o konieczności wpisania do rejestru przedsiębiorców nie może stanowić podstawy do odstąpienia od określenia opłaty sanacyjnej. Przepisy, na podstawie których określono opłatę stanowią prawo powszechnie obowiązujące i zostały prawidłowo opublikowane.
Organ w zaskarżonej decyzji wskazał wyjątki, kiedy możliwe jest odstępstwo od wymogu uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców. Wyjątki te zostały określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym obowiązku wpisu do rejestru przedsiębiorców nie stosuje się , gdy podmioty:
1) produkują i wytwarzają na terenie powiatu niewielkie ilości roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, o których mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia w ust. 1 i których całkowita produkcja i sprzedaż jest przeznaczona do ostatecznego użycia na terenie tego powiatu przez jakikolwiek podmiot, który nie zajmuje się zawodowo produkcją lub wytwarzaniem roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, chyba że podmioty te uprawiają, wytwarzają, magazynują, pakują, sortują lub przemieszczają sadzeniaki ziemniaka, lub uprawiają na otwartej przestrzeni rośliny z korzeniami przeznaczone do sadzenia, wymienione w załączniku nr 5 do rozporządzenia w części A, na terenie powiatów, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum, innych niż patotyp 1(D1) tego grzyba;
2) przemieszczają lub wykorzystują na terenie powiatu rośliny, produkty roślinne lub przedmioty nabyte od podmiotów, o których mowa w pkt 1;
3) wprowadzają lub przemieszczają niewielkie ilości roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, o których mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia, jeżeli są one przeznaczone do użycia przez ten podmiot lub inny podmiot na potrzeby własne, chyba że podmioty te uprawiają, wytwarzają, magazynują, pakują, sortują, lub przemieszczają sadzeniaki ziemniaka, lub uprawiają na otwartej przestrzeni rośliny z korzeniami przeznaczone do sadzenia, wymienione w załączniku nr 5 do rozporządzenia w części A, na terenie powiatów, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum, innych niż patotyp 1(D1) tego grzyba;
4) wykonują wyłącznie usługi w zakresie przemieszczania roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, o których mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia;
5) prowadzą wyłącznie sprzedaż detaliczną roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, o których mowa w załączniku nr 6 do rozporządzenia, przeznaczonych na potrzeby własne odbiorców;
6) produkują niewielkie ilości bulw roślin gatunku Solanum tuberosum L., innych niż sadzeniaki ziemniaka, przeznaczonych w całości do użycia na ich własne, niezarobkowe potrzeby.
Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne wynikające z przeprowadzonego postępowania dowodowego, prawidłowo organ uznał, że nie ma podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącego któregokolwiek z odstępstw. Skarżący nie może być uznany za podmiot produkujący niewielkie ilości ziemniaka. Jak wynika z protokołu kontroli, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, wyprodukował on w 2012 r. łącznie 107,5 t ziemniaków (Vineta 20 t, Asterix 87,5 t). Skarżący dokonał m.in. sprzedaży 17,8 t ziemniaka do jednego odbiorcy (firmy Fresh Coise Sp. z o.o. w Wejherowie), co nie może być uznane za sprzedaż detaliczną. Ponadto podmiot ten znajduje się w innym powiecie niż miejsce wyprodukowania ziemniaków przez skarżącego. Ponadto, skoro skarżący ziemniaki przeznaczył na sprzedaż, to nie można uznać były one przeznaczone na potrzeby własne.
W tym stanie faktycznym skarżący podlegał obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. Natomiast zarzut naruszenia art. 5 i 7 k.c. nie może być skutecznie podniesiony, gdyż organ w toku postępowania nie stosował ww. przepisów kodeksu cywilnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło