IV SA/Wa 649/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] postanowieniem z [...] marca 2010 r. - zaskarżonym skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.M. - działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził, iż odwołanie złożone przez wyżej wymienionego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z [...] stycznia 2010 r. wprowadzającej zmiany w ewidencji gruntów i budynków zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 K.p.a. i pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy podał, iż Burmistrz Miasta i Gminy G. decyzją z [...] stycznia 2010 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany do rejestru ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu M. i B. M. jako właścicieli działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w G. i odmowie wprowadzenia zmiany polegającej na ujawnieniu ww jako uprawnionych do nieruchomości położonej w C. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu 22 stycznia 2010r. Od tej daty biegł zatem termin czternastodniowy do wniesienia odwołania, który upłynął 5 lutego 2010r. Tymczasem skarżący odwołanie wniósł 8 lutego 2010r., czyli po upływie terminu wyznaczonego do jego wniesienia i nie zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu w oparciu o art. 58 K.p.a. A.M. w skardze - na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] marca 2010 r. - wniósł o jego uchylenie. Podniósł, iż odmowa wpisu do ewidencji jego rodziców jako właścicieli działki położonej w C. jest niesłuszna. Rodzice bowiem nabyli tę nieruchomość zgodnie z prawem, władali nią jak właściciele i ponosili ciężary związane z jej posiadaniem. Dalej skarżący wskazał, iż organ odwoławczy pozostawił jego odwołanie bez rozpatrzenia, z uwagi na przekroczenie o trzy dni terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu nie było przez skarżącego zawinione. W czasie biegu terminu do wniesienia odwołania skarżący przebywał w gospodarstwie rolnym, które prowadzi od wielu lat i gospodarstwo to znajduje się w miejscowości oddalonej od G. o 50 km. W okresie tym, przez kilka dni, utrzymywały Sygn. akt IV SA/Wa 649/10 się silne opady śniegu i nie było prądu. Do najbliższej przejezdnej drogi miał około 6 km. Z chwilą usunięcia przyczyny do wniesienia odwołania, przyjazdu do G., złożył odwołanie. Nikt jednak nie pouczył go o możliwości wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Ustosunkowując się do treści skargi organ wskazał, iż nie można było rozpatrzyć odwołania złożonego po terminie, a skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu. Przywrócenie bowiem terminu może nastąpić na wyraźną prośbę zainteresowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, aczkolwiek z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] marca 2010 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o "pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia", czyli akt administracyjny o charakterze stricte procesowym. Oznacza to, iż Sąd objął kontrolą tylko to postanowienie, tym samym poza rozważaniami Sądu pozostała argumentacja skargi dotycząca zasadności odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Sygn. akt IV SA/Wa 649/10 Postanowienie - stosownie do art. 124 K.p.a. - powinno m. in. zawierać powołanie podstawy prawnej i rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż na jego podstawie można wydać dwa rozstrzygnięcia, mianowicie stwierdzić niedopuszczalność odwołania, albo uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, iż w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest także zachowanie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, o którym stanowi art. 129 § 2 K.p.a. Z opisanego stanu sprawy wynika, iż podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 K.p.a., natomiast rozstrzygnięcie to "pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia", z powodu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie przytoczone regulacje prawne i przedstawione rozważania należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem powołanej w nim podstawy prawnej i naruszenie to - w ocenie Sądu - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa ta bowiem nie dopuszcza rozstrzygnięcia o postawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Instytucję pozostawienia podania (do którego bez wątpienia należy zaliczyć odwołanie) bez rozpoznania (zatem nawet i nie "bez rozpatrzenia") przewiduje art. 64 K.p.a. W myśl tego przepisu podanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego je i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (§ 1 art. 64 K.p.a.) oraz jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa i wnoszący je po Sygn. akt IV SA/Wa 649/10 wezwaniu do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, braków tych nie usunął (§ 2 art. 64 K.p.a.). W świetle zacytowanej regulacji niedopuszczalnym było pozostawienie odwołania bez rozpoznania (a ściślej bez rozpatrzenia), z powołaniem się - jak to uczynił organ odwoławczy - na wniesienie przez skarżącego odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Oczywistym przy tym jest fakt, iż takiej treści rozstrzygnięcie, jak i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie rozstrzygają sprawy co do istoty. Niemniej jednak stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia następuje w drodze postanowienia, czyli aktu administracyjnego, korzystającego z przymiotu ostateczności w administracyjnym toku instancji, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast żaden przepis prawa procesowego nie przewiduje wydania aktu o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Zatem strona wobec takiego stanowiska organu ma możliwość prawnej obrony własnego interesu jedynie w ramach wniesionej skargi na bezczynność organu. Z przytoczonych względów Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem stanowiło podstawę do jego uchylenia. Zauważyć również należy, iż część skargi stanowi przyznanie się skarżącego do uchybienia terminu, jednak uchybienie to - zdaniem skarżącego -nastąpiło bez jego winy, na potwierdzenie czego przytacza stosowną argumentację. W tej sytuacji obowiązkiem organu było ustalenie, we współdziałaniu ze skarżącym, czy ten fragment skargi stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaś w dalszej perspektywie podjęcie stosownych czynności procesowych będących następstwem poczynionych ustaleń. Organ odwoławczy - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - mając na względzie powyższe wywody wyda akt administracyjny odpowiadający prawu. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.