IV SA/Wa 65/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia del. SO Aleksandra Westra (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe rozpoznając zażalenie Stowarzyszenia Zwykłego [...] na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] lipca 2016r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku A. G. wydał [...] lipca 2016 r. decyzję nr [...], którą ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na chowie drobiu w instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego o obsadzie początkowej 5019 DJP oraz przedsięwzięć pomocniczych na działce nr ew. [...] obręb [...]. Następnie postanowieniem, z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], sprostował oczywiste omyłki w decyzji z [...] lipca 2016 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Stowarzyszenie Zwykłe [...]. Stowarzyszenie w zażaleniu domagało się uchylenia postanowienia w całości i umorzenia postępowania. Postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 2 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 r. poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa o środowisku). W myśl art. 44 ww. ustawy, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przez dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się (ust. 1). Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). SKO wskazało, że Stowarzyszenie prowadzi swoją działalność od 2009 roku, a zatem spełniło przesłankę czasu zawartą w treści art. 44 ustawy o środowisku. Natomiast przedmiot postępowania nie mieści się w celach statutowych Stowarzyszenia. Zdaniem SKO cele statutowe Stowarzyszenia wskazane w Regulaminie Stowarzyszenia wskazują na to, że powstało ono w związku z projektowaną budową trasy [...] i pełnić ma rolę strażnika szeroko rozumianego interesu społecznego, którego naruszenie może spowodować budowa i funkcjonowanie tejże trasy. Wymienione tam kwestie związane z ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z budowy i eksploatacji trasy [...], a działania Stowarzyszenia mają sprzyjać zapobieganiu skutkom negatywnym i uzyskaniu pozytywnych, w tym zapobieganiu działaniom mogącym wpłynąć negatywnie na dalszy rozwój ekonomiczny, społeczny i kulturowy obszarów obsługiwanych przez projektowaną trasę [...], ochronę zagrożonych likwidacją zakładów i miejsc pracy oraz obszarów zagrożonych degradacją i wykluczeniem komunikacyjnym, na usprawnieniu ruchu drogowego, zapewnieniu dostępu do tej trasy, podniesieniu bezpieczeństwa ruchu, działaniach na rzecz rozwoju miasta i gmin powiatu [...] poprzez promowanie kluczowych dla jego rozwoju koncepcji i wariantów prowadzenia i budowy trasy [...], działaniach na rzecz szybkiego zakończenia modernizacji trasy i jej połączenia z opracowanymi systemami komunikacyjnymi, ochronie ekosystemu, dóbr kultury, pamiątek i miejsc historycznych wokół trasy [...]. Organ szczegółowo zanalizował cele wskazane w § 5 ust. 1 i ust. 9 Regulaminu Stowarzyszenia, wskazując, że zgodnie z ustępem 1, celem Stowarzyszenia jest udział w kształtowaniu strategii, programów i koncepcji rozwojowych w zakresie polityki przestrzennej, planistycznej, transportowej, ekologicznej, ochrony przyrody, środowiska na każdym szczeblu władzy państwowej i samorządowej. Zgodnie zaś z Ust. 9, celem Stowarzyszenia jest działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wokół szlaków komunikacyjnych i na rzecz ochrony istniejących ekosystemów, dóbr kulturalnych, obiektów zabytkowych, pamiątek i miejsc historycznych wokół trasy [...] i innych tras komunikacyjnych. Organ uznał, że tak zakreślone cele nie uprawniały Stowarzyszenia do wniesienia zażalenia w sprawie niniejszej, dotyczącej sprostowania omyłek w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji. W ramach udziału Stowarzyszenia w kształtowaniu strategii, programów i koncepcji rozwojowych w zakresie polityki przestrzennej, planistycznej, transportowej, ekologicznej, ochrony przyrody, środowiska nie mieści się udział w postępowaniach dotyczących indywidualnych spraw obywateli. Analogicznie, jeśli chodzi o działalność na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wokół szlaków komunikacyjnych i na rzecz ochrony istniejących ekosystemów, dóbr kulturalnych, obiektów zabytkowych, pamiątek i miejsc historycznych wokół trasy [...] i innych tras komunikacyjnych – uprawnia to do udziału Stowarzyszenia w opracowywaniu kierunków i strategii rozwoju, a nie do udziału w konkretnych postępowaniach. Organ uznał, że przedmiotowe postępowanie dotyczące uwarunkowań środowiskowych nie mieści się w działalności statutowej Stowarzyszenia, i związku z powyższym, Stowarzyszenie nie może brać w nim udziału, co stanowi o braku podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargą na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i zarzucając wybiórczą ocenę zapisów Regulaminu Stowarzyszenia, prowadzącą do interpretacji pozbawiającej je udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny i nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Z tego względu, w myśl art. 120 P.p.s.a., sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie dostrzegł takich uchybień, które mogłyby prowadzić do uchylenia postanowienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia nie został naruszony art. 44 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 r. poz. 353 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 44 ust. 1 w/wym. ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast zgodnie z ust. 2 organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Organ prawidłowo ustalił, na podstawie zapisów Regulaminu Stowarzyszenia, że cele statutowe Skarżącej nie uprawniają jej od udziału w postępowaniu administracyjnym zażaleniowym w indywidulanej sprawie dotyczącej sprostowania decyzji administracyjnej. Niezasadny jest zarzut dokonania wybiórczej i nieuzasadnionej oceny Regulaminu Stowarzyszenia, jak również niezasadny jest zarzut naruszenia interesu strony zagwarantowanego w art. 44 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Cele Stowarzyszenia wskazane w Regulaminie jednoznacznie wskazują, że Stowarzyszenie powstało w związku z projektowaną budową trasy [...]. Analiza Regulaminu Stowarzyszenia została przeprowadzona w sposób bardzo szczegółowy i słusznie doprowadziła do wniosku, że celem statutowym Skarżącej jest udział w tworzeniu dokumentów wyznaczających ramy dla późniejszych realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i tak sprecyzowane cele statutowe nie uprawniają stowarzyszenia do udziału w postępowaniu zażaleniowymi w indywidualnej sprawie administracyjnej. Zgodnie bowiem z zapisami par. 5 pkt. 1 i 9 Regulaminu celem Stowarzyszenia jest udział w kształtowaniu strategii, programów i koncepcji rozwojowych w zakresie polityki przestrzennej, planistycznej, transportowej, ekologicznej, ochrony przyrody, środowiska na każdym szczeblu władzy państwowej i samorządowej oraz działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wokół szlaków komunikacyjnych i na rzecz istniejących ekosystemów wokół trasy [...] i innych tras komunikacyjnych. Zaś zgodnie z zapisem par. 6 pkt. 8 Stowarzyszenie realizuje swoje cele zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa poprzez monitorowanie i czynny udział w prowadzonych działaniach planistycznych, wszelkich postępowaniach administracyjnych i sądowych uzasadnionych celami regulaminowymi. Wskazać należy, że udział organizacji ekologicznej w postępowaniu o wydanie indywidualnej decyzji, czy też postanowienia o jej sprostowaniu, ma charakter wyjątkowy i musi wynikać wprost z jej celu statutowego, złożenie zażalenia na postanowienia o sprostowaniu jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi, a cele statutowe Skarżącej tego nie uzasadniają. Ponadto art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008r. odnosi się do uczestnictwa organizacji ekologicznych na prawach strony w postępowaniu, i nie kreuje żadnego prawa bądź interesu dla organizacji uczestniczącej w tym postępowaniu. W złożonej skardze nie wskazano jakie zapisy Regulaminu, uzasadniające udział Stowarzyszenia w postępowaniu zostały pomięte, bądź błędnie ocenione. W tej sytuacji organ prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 144 k.p.a. umorzył postępowanie zażaleniowe. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.