IV SA/Wa 650/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-12
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o zameldowaniu na pobyt czasowy, jeśli osoba ubiegająca się o zameldowanie faktycznie zamieszkuje w danym lokalu, mimo braku zgody właściciela lokalu na zameldowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o zameldowaniu na pobyt czasowy, jeśli osoba ubiegająca się o zameldowanie faktycznie zamieszkuje w danym lokalu. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu, a nie rozstrzyganiu sporów o prawo do lokalu. Brak zgody właściciela lokalu na zameldowanie nie jest przeszkodą, jeśli przesłanka faktycznego zamieszkiwania jest spełniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta o zameldowaniu na pobyt czasowy D. J. wraz z córką M. S. w lokalu należącym do skarżącego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak weryfikacji podanych przez niego okoliczności. Podnosił, że organy nie wzięły pod uwagę braku jego zgody na zameldowanie oraz istnienia protokołu mediacyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania Z. S. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] listopada 2005r. r. w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy, trwający do dnia 9 września 2015 r. D. J. wraz z córką M. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W.
W uzasadnieniu instancji wskazano, iż do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zameldowania, zarówno na pobyt stały, jak i czasowy, wystarczające jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie, czy zachodzi przesłanka określona w art. 10 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych, tj. zamieszkiwanie pod adresem, pod którym ma nastąpić zameldowanie. Jeżeli przesłanka ta jest spełniona, organ w oparciu o art.. 47 ust. 2 tej ustawy, wydaje decyzję o zameldowaniu, i nie ma tu znaczenia kwestia posiadania uprawnień do lokalu.
Wojewoda [...] podkreślił, iż na podstawie zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego ustalono, że D. J. wraz córką M. faktycznie od trzech lat zamieszkują w spornym lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., posiadają w nim swoje rzeczy osobiste i mają swobodny dostęp do mieszkania, opłaca czynsze zamieszkanie i rachunki za media. Z. S. - były jej mąż, jako właściciel tego lokalu mieszkalnego nie uregulował do tej pory meldunku. Z przedłożonego-przez D. J. protokołu z rozprawy rozwodowej z dnia [...] czerwca 2004 r. toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] . Wydział [...] Cywilny - wynika, iż Z. S. złożył oświadczenie o prawie korzystania z przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez byłą żonę i córkę M. do dnia 9 września 2015 r.
Zdaniem organu odwoławczego, w mniejszej sprawie została spełniona wyłączna przesłanka, o której mowa w art. 10 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy, skoro fakt zamieszkiwania w spornym lokalu D. J. raz córką M.został potwierdzony zeznaniami świadków, jak też policyjną kontrolą meldunkową. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b cyt. wyżej ustawy zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i oznacza potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Wobec tego okoliczności podnoszone przez skarżącego, iż działająca jako jego pełnomocnik matka – A. S. nie wyraziła zgody na zameldowanie jego byłej żony wraz z córką w spornym lokalu, jak również jego chęć zamieszkania po powrocie z Niemiec w tym lokalu, którego jest właścicielem, oraz okoliczność, iż D. J. . wraz córką mogą zamieszkać u swojej matki w W., chociaż ważkie z jego punktu widzenia, nie mogly mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy nadto podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie istota sprowadza się nie do kwestii zameldowania, ale do korzystania ze spornego lokalu, którą zainteresowane strony powinny same rozwiązać w drodze porozumienia, bądź w razie jego braku na drodze sądowej. Rozwiązanie konfliktu między stronami nie leży bowiem w gestii organów administracyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administraeyjnego w Warszawie Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 75 i art. 77 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, braku weryfikacji podanych przez niego okoliczności dotyczących warunków lokalowych w jakich zamieszkiwała D. J. z córką i gdzie ma miejsce stałego pobytu.
Dodał nadto, że organy obu instancji powołały się na protokół z rozprawy rozwodowej, w którym zgodził się na zamieszkanie byłej żony i córki w przedmiotowym lokalu do dnia 9 września 2015 r., to jednak nie wzięto pod uwagę, iż w wyroku rozwodowym brak jest ustaleń co do ich zamieszkiwania w tym lokalu.
W ocenie skarżącego organy administracyjne w sposób dowolny i wybiórczy, wbrew regułom postępowania administracyjnego, pominęły kwestę istnienia pomiędzy stronami protokołu mediacyjnego, spisanego w sprawie rozwodowej. Określający w sposób odmienny kwestie zamieszkania byłej żony i córki w spornym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Organ administracji podkreślił ponownie, że zameldowanie jako czynność matrialno-techniczna ma charakter rejestracyjny, a przesłanką uprawniającą do dokonania tej czynności jest wyłącznie faktyczne zamieszkiwanie przez osoby zainteresowane w określonym lokalu. Aktu rejestracji zaś dokonuje organ gminy prowadzący ewidencję ludności na podstawie zgłoszenia przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. W przedmiotowej sprawie ustalono jednoznacznie, że D. J. wraz z córką M. faktycznie przebywają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., przez co spełniona została jedyna przesłanka do wydania decyzji o ich zameldowaniu w tymże mieszkaniu. Wojewoda [...] podniósł nadto, iż główną funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja rzeczywistego pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisem ewidencyjnym. Prowadzenie ewidencji ludności nie jest bowiem formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Stosownie do regulacji art. 10 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Dla zapewnienia bowiem zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisami do ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy (vide - wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota nr 8 z 2004 r.).
Organ gminy prowadzący ewidencję ludności - stosownie do treści art. 47 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zgodnie zaś z regulacją ust. 2 art. 47 powołanej ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ.
W tym przypadku następuje odstępstwo od zasady, iż obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z przepisów ustawy nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej (czynność zameldowania ma z reguły tylko materialno-techniczny charakter). Wydawana na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. l powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - decyzja administracyjna winna być poprzedzona przeprowadzeniem przez rozstrzygający organ postępowania, dowodowego mającego na celu usunięcie zachodzących wątpliwości.
W niniejszej sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i art. 77 § l kpa i rozstrzygające organy dokonały nie naruszającej art. 80 kpa oceny, iż D. J. oraz córka jej i skarżącego - M. S. faktycznie przebywają od trzech lat w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Okoliczność ta była decydującą dla wydania decyzji o zameldowaniu.
Zwrócić należy uwagę zresztą, że skarżący tego najistotniejszego w sprawie ustalenia nie kwestionował. Skarżący nie zaprzeczał również, iż przed sądem powszechnym złożył oświadczenie do protokołu o wyrażeniu zgody na zamieszkanie w spornym lokalu przez byłą żonę i ich córkę do dnia 9 września 2015 roku. Należy podzielić stanowisko organu, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy są zarzuty skarżącego o braku jego zgody na zameldowanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym byłej żony i córki. Nie ma również żadnego znaczenia okoliczność, iż D. J. jest zameldowana na pobyt stały pod innym adresem, jak również to, że nie respektuje ona warunków zawartego porozumienia mediacyjnego, od których uzależnione było korzystanie przez nią ze spornego lokalu do września 2015 roku. Konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem uzależniona od charakteru tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby, jak również zawartych porozumień co do korzystania z lokalu mieszkalnego.
Zameldowanie ma bowiem ma celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być też traktowane jako źródło rozstrzygania sporów powstałych na tle prawą do korzystania z lokalu mieszkalnego, jak słusznie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podzielić należy stanowisko Wojewody [...], iż w świetle art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu, tym lokalu. Ewidencja ludności, jak stanowi art. l ust.2 tej ustawy polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, a obowiązkiem każdej osoby jest dokonać zameldowania (art. 2).
Z tych wszystkich podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło