IV SA/Wa 651/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-17
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać rozpoznany w szerszym zakresie niż wskazany w formularzu wniosku, jeśli strona nie sprecyzuje swojego żądania i nie przedłoży wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie sprecyzowała zakresu swojego żądania, mimo wezwania, a także nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy. Rozpoznanie wniosku w szerszym zakresie niż wskazany w formularzu (tylko zwolnienie od kosztów sądowych) naruszałoby art. 243 § 1 PPSA, zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane jedynie na wniosek strony. Brak złożenia wymaganych dokumentów uniemożliwił ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej strony.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie odrzucającego jego skargę na akt Prezydenta W. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Dołączył formularzowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył jedynie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu żądania oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na akt Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 651/13 odrzucił skargę P. B. na akt Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 3 grudnia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 49 akt sprawy).
W dniu 18 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego) P. B. wniósł do Sądu osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od powołanego postanowienia z dnia 15 listopada 2013 r. Zawarł w niej m.in. wniosek o przyznanie prawa pomocy, w szczególności poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie adwokata.
Do skargi kasacyjnej skarżący dołączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rubryce nr 4 formularza zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ponieważ zakresy żądanego prawa pomocy określone w skardze kasacyjnej i we wniosku złożonym na formularzu PPF różniły się, pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. wezwano P. B. do jednoznacznego wskazania w terminie 14 dni, w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy, to jest czy wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, jak podał w rubryce nr 4 formularza wniosku, czy również o ustanowienie adwokata, jak podał w skardze kasacyjnej. Skarżącego poinformowano, że niesprecyzowanie zakresu żądania w zakreślonym terminie spowoduje, iż jego wniosek zostanie potraktowany jako wniosek wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z rubryką nr 4 formularza PPF.
Ponieważ złożone na urzędowym formularzu oświadczenie z dnia 17 grudnia 2013 r. było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. wezwano go również do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest: wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia pracodawcy potwierdzającego aktualną wysokość wynagrodzenia skarżącego oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na czynsz, energię elektryczną i telefon.
Pismo z dnia 20 stycznia 2014 r. doręczono P. B. w dniu 4 lutego 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 64 akt sprawy). Oba zawarte w nim wezwania pozostają bez odpowiedzi.
Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zakres orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy determinuje przede wszystkim żądanie strony określone w rubryce nr 4 formularza wniosku (PPF). W sytuacji, gdy P. B. w rubryce tej zaznaczył, że wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych, to wobec braku odpowiedzi na opisane wyżej wezwanie do jednoznacznego wskazania zakresu żądania, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie, obejmującym również ustanowienie pełnomocnika, stanowiłoby nieuprawnione orzeczenie z urzędu. Naruszałoby bowiem art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie na jej wniosek.
W dalszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony.
P. B., pomimo wezwania pismem z dnia 20 stycznia 2014 r., nie złożył do akt sprawy wymienionych wyżej dokumentów źródłowych, potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze.
Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów.
Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów skarżący nie usunął wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przezeń wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło