IV SA/Wa 651/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. W. od postanowienia referendarza sądowego z 10 sierpnia 2017 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego w całości L. W. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący podniósł, że jest po ciężkim zawale serca i kolejnym świeżym zabiegu na sercu. We wniosku skarżący podał, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3.029,00 zł. netto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz działki o pow. 60 arów. L. W. oświadczył również, że opłaty na utrzymanie domu wynoszą miesięcznie ok. 1000 zł., na leki przeznacza 200 zł. Do wniosku dołączył wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 24 marca 2017 r do 26 kwietnia 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące dalszego sprecyzowania stanu finansów i kosztów utrzymania skarżącego, nadesłał on wyciąg z rachunku bankowego. Oświadczył także, że nie prowadzi wykazu wydatków na jedzenie, lekarstwa ani żadnych innych. Jak wskazuje wycia z rachunku bankowego emerytury wystarczają na pokrycie jedynie niezbędnych wydatków. Skarżący podkreślił, że zarówno on jak i żona są osobami schorowanymi. Podniósł także kwestię zaciągniętego na zakup kosiarki do trawy kredytu. Postanowieniem z 10 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych i jednocześnie przyznał mu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz wskazał, że skarżący i jego żona uzyskują stały miesięczny dochód w postaci emerytur w wysokości 3029 zł. Nie przedstawiono żadnych okoliczności związanych z zaleganiem z opłatami dotyczącymi utrzymania mieszkania. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego z okresu od 1 czerwca do 28 lipca 2017 r. wynika saldo początkowe wynosiło 68 zł, saldo końcowe: 689,10 zł. W ocenie referendarza świadczy to o tym, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Zaznaczono także, że spłata zobowiązań kredytowych nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są koszty sądowe. Pismem datowanym na 15 września 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu zaznaczył on, że nie jest w stanie bardziej ograniczyć ponoszonych wydatków, a brak zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych ogranicza jego prawo do sądu. Ponownie wskazał na koszty związane z zakupem leków, a także węgla dla celów grzewczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Po dokonaniu oceny wydanego przez referendarza postanowienia Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do jego zmiany. Z przedstawionych danych wynika, że skarżący oraz jego żona otrzymują stały, miesięczny dochód w kwocie 3029 zł. i są w stanie gospodarować tymi środkami w sposób pozostawiający kwoty wystarczające na pokrycie wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 złotych. Kwota ta, jak wynika z załączonego wyciągu bankowego, nie przekracza możliwości płatniczych skarżącego, pomimo jego subiektywnej opinii w tej kwestii. Sąd zaznacza, że inicjując postępowanie przed sądem należy liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów jego trwania. Jednocześnie Sąd zauważa, że stan zdrowia i koszty ponoszone w związku z leczeniem – w relacji do uzyskiwanych dochodów – nie zostały pominięte przez referendarza, albowiem ze względu na te właśnie okoliczności przyznano skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika, o którego ustanowienie wnosił. Sąd podziela w tym zakresie ocenę referendarza. Ponownie należy zaznaczyć, że przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postepowania, co w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu nie ma miejsca. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji.