IV SA/Wa 653/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W., na postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej we wsi W. obręb [...] gm. W. z sąsiednią nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położoną we wsi M. gm. W. i działką nr [...] położoną we wsi W. obręb [...] gmina W. - utrzymał ww postanowienie w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. [...] S.A. w dniu [...] września 2018r. wystąpiły z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie postępowania rozgraniczeniowego dla ww nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. z sąsiednią ww nieruchomością (działka nr [...] i nr [...]). Powyższym postanowieniem Wójt Gminy W., na mocy art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia ww postępowania z uwagi na brak możliwości wykazania prawa własności do ww nieruchomości - działka nr [...] i nr [...] (nie uregulowany stan prawny) i tym samym brak możliwości ustalenia stron postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Od powyższego postanowienia [...] S.A. wniosła zażalenie wskazując, że okoliczności sprawy powołane w jego uzasadnieniu są niezależne od strony (nieuregulowany stan prawny nieruchomości) natomiast organ administracji ma obowiązek, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a., ustalenie bezspornej granicy nieruchomości. Od powyższego zależy min. obowiązek ponoszenia opłat związanych z prawem do nieruchomości, co leży nie tylko w interesie strony, ale i w interesie społecznym. Organ I instancji nie sprostał temu obowiązkowi i nie podjął stosownych czynności, w tym nie zawiesił postępowania do czasu wystąpienia z ewentualnym wnioskiem o stwierdzenie w trybie cywilnym prawa zasiedzenia ww nieruchomości, co do której Gminie W. przysługuje prawo samoistnego posiadania. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji stwierdził niezasadność podniesionych w zażaleniu zarzutów. Podtrzymał stanowisko Wójta, iż skoro Gmina W. nie ma tytułu prawnego do działek nr [...] i nr [...], to nie może być stroną postępowania rozgraniczeniowego. Jednocześnie zaś, nie ma też obowiązku ustalania ich stanu prawnego - właściciela ww nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka [...] wystąpiła ze skargą do tut. Sądu, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. tj. zasady praworządności, informowania i zaufania obywateli do organów władzy. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Gminy W. w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zdaniem [...] S.A. w sprawie winno zostać wszczęte postępowanie zgodnie z wnioskiem. W sytuacji bowiem, kiedy następuje przeszkoda do rozpoznania sprawy, organ administracji winny jest, po jego wszczęciu, takie postępowanie zawiesić do czasu usunięcia przeszkody, zgodnie z art. 97 k.p.a., którą w ocenie [...] S.A. jest rozstrzygnięcie stanu prawnego spornej nieruchomości. Powyższe stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu rozgraniczeniowym. Odmową wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego skarżąca Spółka została ograniczona w możliwości dochodzenia swoich praw, ale także jej zdaniem, w sprawie występuje zarówno interes społeczny jak i interes obywateli, gdyż sprawa ustalenia bezspornej granicy nieruchomości, od której zależy m.in. obowiązek ponoszenia opłat związanych z prawem do nieruchomości, leży nie tylko w interesie strony, ale również w interesie społecznym. Organ winien był zatem wszcząć postępowanie w niniejszej sprawie a następnie je zawiesić i wystąpić, np. z ewentualnym własnym wnioskiem o stwierdzenia prawa zasiedzenia powyższej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontrolowanego postępowania była kwestia odmowy wszczęcia postępowania, na wniosek skarżącej, w sprawie przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego ww nieruchomości z uwagi na nie wykazanie przez skarżącą Spółkę stron postępowania. Poza sporem jest fakt, iż nieruchomość składająca się z działki o nr [...] jak i o nr [...], a stanowiąca drogę do powszechnego korzystania i pozostająca we władaniu samoistnym Urzędu Gminy W. nie posiada ustalonego stanu prawnego. W myśl przepisu art. 30 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (pgik), postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. Wszczęcie z urzędu ww postępowania następuje na podstawie przesłanek określonych w ust. 2 tego przepisu, zgodnie z którym "postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.". W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powyższe przesłanki nie zostały przez skarżącą wykazane, a jedynie ich wystąpienie obligowałoby organ do podjęcia samoistnych działań, tj. do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości rozgraniczanych czy scalanych. Zdaniem Sądu obowiązek ten natomiast niewątpliwie ciąży na skarżącej, skoro skarżąca wnosi o ustalenie przebiegu granic. Nieuprawnionym jest zatem twierdzenie przeciwne. Z treści skargi wynika bowiem, iż [...] S.A. zainteresowana jest wszczęciem przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego finalnie w celu płacenia właściwie, w jej ocenie, wyliczonych opłat, związanych z jej nieruchomością, gdyż jak wskazała, od ustalenia bezspornej granicy jej nieruchomości, zależy wysokość podatków naliczanych za przysługujące jej prawo do użytkowania wieczystego ww nieruchomości. Zatem, wszczęcie przedmiotowego postępowania nie jest uzasadnione ani interesem społecznym ani interesem obywateli, tylko indywidualnym interesem Spółki [...] S.A. To z kolei implikuje, iż ustalenie stanu prawnego ww nieruchomości, należy do skarżącej, celem prawidłowego wykazania stron postępowania rozgraniczeniowego, przed sądem powszechnym, co do wszczęcia którego posiada legitymację procesową. Ustalanie powyższej okoliczności nie leży po stronie organu. Aktualnie zatem, wobec niewykazania prawa własności do działek o nr [...] i [...], zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania. Stronami postępowania o rozgraniczenie są wszystkie podmioty, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że stroną w postępowaniu rozgraniczeniowym jest właściciel, użytkownik wieczysty lub "inny podmiot, któremu przysługuje określone prawo rzeczowe do nieruchomości". Reasumując zatem, z uwagi iż nie zostało przez skarżącą wykazane jedno z ww praw do rozgraniczanej ze skarżącej nieruchomości, zasadnym była odmowa wszczęcia przedmiotowego postępowania, jako żądania przedwcześnie wniesionego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Natomiast mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego.