IV SA/Wa 656/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-25
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody miesięczne przekraczają 3000 zł brutto i która posiada zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli jej dochody miesięczne przekraczają 3000 zł brutto, posiada zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, a jej oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej są niespójne i niewiarygodne. Prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przyznawane wyjątkowo osobom w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a w przypadku częściowym należy wykazać, że poniesienie kosztów wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący oświadczył, że jego rodzina utrzymuje się z dochodu 1754 zł brutto miesięcznie, mieszka w jednopokojowym mieszkaniu, a jego żona korzysta z pomocy społecznej. Analiza wyciągu z rachunku bankowego wykazała jednak, że miesięczne dochody rodziny są wyższe niż zadeklarowane.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
S. A. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony.
W formularzu PPF skarżący oświadczył, że jego sytuacja majątkowa jest skomplikowana – wraz z żoną oraz dwójką dzieci (skarżący jest ojcem jednego z nich) mieszka w jednopokojowym mieszkaniu. Skarżący utrzymuje rodzinę pracując na bazarze, jego żona korzysta z pomocy społecznej (154 zł. miesięcznie); do utrzymania rodziny przyczynia się także brat skarżącego. Jak wynika z formularza PPF łączne dochody rodziny wynoszą w skali miesiąca 1754 zł. brutto.
W dniu 23 kwietnia 2014r. strona skarżąca nadesłała do Sądu: m.in. wyciąg z rachunku bankowego którego posiadaczem jest skarżący oraz kopię umowy najmu mieszkania. Na podstawie tych dokumentów referendarz ustalił, że na rachunek bankowy wpływa w skali miesiąca kwota ok. 3 500 zł. (w styczniu ok. 3100 zł. w lutym ok 2800 zł., w marcu – ok. 4000 zł. w kwietniu (do 15 dnia miesiąca) 2150 zł. , na wynajem i utrzymanie mieszkania strona skarżąca przeznacza 1400 zł. miesięcznie, żona skarżącego otrzymuje alimenty na syna w kwocie 400 zł, miesięcznie.
Stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego, m.in. adwokata) – gdy wykaże, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zarówno więc w przypadku całkowitego jak i częściowego prawa pomocy, wykazanie warunkujących go przesłanek obciąża osobę wnioskującą, a kryterium ekonomiczne, bazujące na ocenie sytuacji materialnej jej i osób wspólnie gospodarujących jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia związanych ze sprawą kosztów.
Referendarz podkreśla, że prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przyznawane wyjątkowo; znajduje zastosowanie wobec osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej (np. bezdomni, bezrobotni, osoby pozbawione ze względu na okoliczności życiowe jakichkolwiek środków do życia lub gdy są one bardzo ograniczone). Przy zabezpieczonych potrzebach mieszkaniowych oraz stałych dochodach z różnych źródeł przekraczających miesięcznie kwotę 3 000 zł., do takich osób bez wątpienia się skarżący nie należy.
Także w odniesieniu do częściowego prawa pomocy wnioskodawca nie wykazał, aby dotykał go jakikolwiek niedostatek i że jednorazowe poniesienie kosztów postępowania wiązało by się dla niego z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem referendarza oświadczenie skarżącego o źródłach utrzymania i dochodach jest niewiarygodne. W formularzu PPF oświadczył on bowiem, że rodzina utrzymuje 1754 zł. brutto miesięcznie. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika natomiast, że dochody rodziny (w tym pomoc otrzymywana od brata skarżącego) są wyższe niż zadeklarowane we wniosku PPF przez stronę.
Zdaniem referendarza udzielone przez stronę informacje nie mogą być postrzegane jako spójne i wiarygodne, dające wystarczającą podstawę do przyznania mu prawa pomocy. Jego finansowanie ze środków publicznych (Skarbu Państwa) powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują (i mimo wezwania nie są wyjaśnione przez stronę), nie mogą być interpretowanie na jej korzyść.
Na marginesie należy dodać, że w sytuacji uwzględnienia skargi przez Sąd, skarżącemu będzie przysługiwał od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło