IV SA/Wa 657/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 28 kpa w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu podano, ze J. K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. nr [...]. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2009 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania K. K., która była stroną w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z dnia [...] maja 2005 r. J. K. w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił złożenia tego pełnomocnictwa, wskazując, że ma prawo do występowania w charakterze strony. Organ powołał się na prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1320/05, w którym Sąd stwierdził, że w całym postępowaniu toczącym się w sprawie zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. skarżący występował jako pełnomocnik K. K. i posiadaniem własnego interesu w tej sprawie się nie legitymował. Występowanie w sprawie w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym, nie wywołuje takich samych praw jakie przysługują stronie. Organ stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów Kpa nie znajdują uzasadnienia, gdyż wszechstronnie zebrano i wyjaśniono stan faktyczny sprawy. W konstatacji Minister stwierdził, że skoro wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2005 r., to należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K. podnosząc, że Podsekretarz Stanu utrzymując w mocy bezprawną decyzję własną dopuścił się niewłaściwości oraz naruszenia art. 35 § 1 kpa załatwiając sprawę wszczętą [...] sierpnia 2006 r. przez 3, 5 roku. Skarżący wskazał, że art. 235 kpa obliguje organ do działania z urzędu, w szczególności, że w sprawie ze skargi z dnia [...] sierpnia 2006 r. jest stroną postępowania, gdyż jako obywatel może żądać respektowania art. 7 Konstytucji RP w związku z nierespektowaniem art. 127 § 3 kpa przez naczelny organ administracji publicznej. Podkreślił, iż skarga jest zasadna zwłaszcza, że nie dopełniono obowiązku z art. 10 § 1 kpa, gdyż w sprawie nadzorczej został uznany za stronę postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji rażąco naruszającej art. 28 kpa, art. 127 § 3 kpa, art. 235 kpa oraz art. 2 i 7 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący oświadczył, że działania Ministra są niezgodne z prawem, bowiem pełnomocnictwo zostało mu udzielone 30 lat temu, natomiast pełnomocnictwo do reprezentowania przed sądami administracyjnymi zostało złożone 26 lat temu do sprawy sygn. akt II SA 932/84. Sprawa uwłaszczeniowa jak też stwierdzenie nieważności go nie interesuje, a jedynie to, że Minister pozbawił go możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy w sprawie nadzorczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. zostały wydane z obrazą przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia tego organu z dnia [...] maja 2005 r. wskazał, iż skarżący, odpowiadając w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. na wezwanie o przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania K. K., będącej stroną postępowania, odmówił jego złożenia, stwierdzając, że ma prawo do występowania w charakterze strony. Organ wskazał również, iż w wyroku z dnia 18 listopada 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1320/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że J. K. w całym postępowaniu toczącym się w sprawie zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. występował jako pełnomocnik K. K. i posiadaniem własnego interesu prawnego się legitymował. Minister stwierdził, że skoro skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2005 r., to obligowany był do utrzymania w mocy własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 28 kpa. W stanie faktycznym niniejszej sprawy takie stanowisko organu jest całkowicie nieuprawnione. Otóż w sprawie jest bezsporne, że skarżący w całym postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MR i GŻ z dnia [...] października 1983 r. działał jako pełnomocnik strony – K. K.. Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przepis ten nie wprowadza znanego procedurze sądowej rozróżnienia pełnomocnictw ogólnego od szczególnego, ale jednocześnie nie ogranicza w swej treści zakresu pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części, bądź tylko niektórych czynności procesowych. Inaczej ujmując, pełnomocnik może być ustanowiony do udziału w jednej lub w kilku czynnościach, a także może mieć umocowanie do udziału w całym postępowaniu administracyjnym w danej sprawie. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym ( por. wyrok NSA z dnia 6.01.2009 r., I GSK 599/08, lex nr 516110 ; J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, s. 262). Z powyższego wynika, że pełnomocnik składając podanie ( wniosek) obowiązany jest dołączyć pełnomocnictwo, zaś obowiązkiem organu jest dokonanie oceny tego pełnomocnictwa pod względem prawidłowości i zakresu udzielonego pełnomocnictwa. W przypadku, gdy pełnomocnik składa kolejny wniosek o wszczęcie postępowania, który to wniosek ma związek z wcześniejszym postępowaniem zakończonym decyzją, w którym występował jako pełnomocnik strony, organ obowiązany jest zbadać, czy udzielone pełnomocnictwo obejmuje również ten nowy wniosek. Jeżeli z treści pełnomocnictwa wynika, że strona ustanowiła pełnomocnika do wszelkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to nie ma podstaw do żądania kolejnego pełnomocnictwa. Natomiast, gdy organ uzna, że uprzednie pełnomocnictwo nie daje podstawy do działania pełnomocnikowi, to wtedy obowiązany jest wezwać pełnomocnika w trybie art. 64 § 2 kpa do złożenia nowego pełnomocnictwa. W przypadku braku reakcji pełnomocnika, obowiązkiem organu jest wezwać stronę w trybie art. 64 § 2 kpa do podpisania złożonego wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jeżeli zaś organ powziął wątpliwość co do zakresu udzielonego wcześniej pełnomocnictwa, to wówczas obowiązany jest zwrócić się do strony o wyjaśnienie zakresu pełnomocnictwa, zobowiązując przy tym stronę do ewentualnego złożenia nowego pełnomocnictwa w sytuacji gdyby dotychczasowe pełnomocnictwo nie obejmowało wnioskowanego postępowania lub do podpisania złożonego podania ( wniosku), przy zastosowaniu warunków wynikających z art. 64 § 2 kpa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2006 roku dopuścił się obrazy art. 7 i 77 § 1 kpa, gdyż nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Otóż nie ulega wątpliwości, że skarżący w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. występował jako pełnomocnik strony – K. K.. W kolejnych postępowaniach administracyjnych związanych z tym postępowaniem traktowany był przez organ jako pełnomocnik tej strony. Także w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r. Minister przyjął, iż skarżący działa jako pełnomocnik strony. Wobec tego niezrozumiałe było żądanie organu przedłożenia przez skarżącego pełnomocnictwa, skoro jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2006 r. dotyczył ww. postanowienia z dnia [...] maja 2005r., w którym występował jako pełnomocnik. Zasadność tego żądania budzi wątpliwości również z tego powodu, że organ w piśmie z dnia [...] marca 2009r. nie wskazał przyczyn, dla których uznał, że zachodzi konieczność złożenia nowego pełnomocnictwa, skoro nie podał, iż kwestionuje dotychczasowe pełnomocnictwo udzielone skarżącemu przez K. K.. Stwierdzić ponadto należy, że powyższe pismo z dnia 18 marca 2009 r. wzywające do uzupełnienia wniosku o pełnomocnictwo zostało sporządzone z obrazą art. 64 § 2 kpa oraz art. 63 § 2 kpa. Wymaga wyraźnego podkreślenia, że organ nie był uprawniony do umorzenia przedmiotowego postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2006 r., gdyż w sytuacji odmowy przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. złożenia pełnomocnictwa, należało wezwać K. K. do uzupełnienia wniesionego wniosku poprzez jego podpisanie , jak tego wymaga art. 64 § 2 kpa w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W świetle poczynionych wywodów należało decyzję pierwszoinstancyjną uznać za podjętą z naruszeniem art. 105 § 1 kpa, zaś zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ rozpoznając ponownie sprawę w pierwszej kolejności dokona oceny charakteru dotychczasowego pełnomocnictwa udzielonemu skarżącemu i w zależności od wyników tej oceny podejmie dalsze czynności w sprawie, uwzględniając powyższe wskazania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.