IV SA/Wa 659/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Spółka Jawna z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta M. z dnia [...] września 2017r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej D. Spółka Jawna z siedzibą w M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia z [...] grudnia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z [...] września 2017r. nr [...] sprostowane postanowieniem z dnia [...] października 2017r., odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku [...] sp. j. w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. [...] sp.j. (dalej: spółka, skarżąca) wniosła o wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcia ich z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Burmistrz Miasta [...] (dalej: organ I instancji) postanowieniem z dnia [...] września 2017r. nr [...] sprostowanym postanowieniem z dnia [...] października 2017r., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku spółki. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że spółka nie jest stroną postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W zażaleniu spółka w szczególności wskazała, że odpady osunęły się na nieruchomość będącą własnością skarżącej czym spowodowały naruszenie stosunków wodnych co zdaniem skarżącej świadczy o nieprawidłowym nieuznaniu spółki za stronę postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. (nr wskazany na wstępie) utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło brzmienie regulacji prawnych tj. art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2016r. poz. 1987 z późn. zm- dalej: ustawa o odpadach), art. 61a § 1 k.p.a., i art. 28 k.p.a. wskazując, że postępowanie którego wszczęcia domaga się skarżący, zgodnie z art. 26 ust.2 ustawy o odpadach wszczynane jest z urzędu. Tym samym stroną postępowania może być jedynie posiadacz lub władający powierzchnią ziemi. Tym samym stroną nie będzie właściciel sąsiedniej nieruchomości, chyba że wykaże swój interes prawny wynikający z odpowiedniej normy prawa materialnego, a nie tylko interes faktyczny. Organ wskazał przy tym że z akt sprawy nie wynika by skarżąca spółka posiadała tytuł prawnorzeczowy do działek nr [...] i [...] z obr. [...], zlokalizowanych przy Al. P. w [...]. Tym samym zdaniem Kolegium brak jest normy prawnej uprawniającej spółkę do żądania wszczęcia postępowania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się [...] sp. j. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżając postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2017r. w całości. W skardze skarżąca zarzuciła, iż osoby czytające jej skargę zarówno w nadzorze budowlanym jak i w kolejnych organach szukały jedynie pretekstu do nic nie zrobienia w kierunku rozpatrzenia jego sprawy i rozwiązania problemu. Organy te bowiem nie chciały zauważyć, że zwałowisko śmieci z sąsiednich działek osunęło się na działkę skarżącej a zatem że również jej nieruchomość jest częścią zwałowiska. Skarżąca zarzuciła zatem, że organy nie ustaliły na jakich działkach znajdują się odpady i na jakie działki wpływają oraz nie ustaliły ilości składowanych odpadów, jak również czy wskazane składowisko odpadów jest legalne tj. posadowione zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2017r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy obu instancji uznały, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania o nakazanie posiadaczowi usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania a co za tym idzie, czy zaistniała podstawa by żądanie skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r. załatwić w sposób proceduralny poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany w podstawie prawnej skarżonego postanowienia art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Należy zatem zauważyć iż w niniejszej sprawie zdaniem organu odmowa wszczęcia postępowania uzasadniona była faktem wniesienia żądania przez podmiot nie będący stroną. Zgodnie z przepisem art. 26 ust.2 ustawy o odpadach, z powołaniem się na który skarżąca wniosła wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r., w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1 (niezwłoczne usunięcie), wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. Jak z powyższego wynika decyzja o nakazaniu usunięcia odpadów wydawana jest z urzędu przez organ, co jednak nie oznacza, że w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie tej decyzji nie mogą czy nie powinny uczestniczyć osoby zainteresowane, inne niż ewentualny, bezpośredni adresat tego nakazu. A zatem organ był zobligowany do rozważenia czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu dot. nakazania posiadaczowi odpadów ich usuniecie. Rozważania organu zawarte w tym względzie w zaskarżonym postanowieniu są jednak lakoniczne i niewystarczające. Ograniczają się one bowiem do stwierdzenia, że stroną postepowania może być jedynie posiadacz lub władający powierzchnią ziemi a nie będzie nią właściciel sąsiedniej nieruchomości, bez rozważanie wszystkich okoliczności istotnych w tym zakresie w tej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że organ w żaden sposób nie rozważył w kontekście art. 26 ust.2 ustawy o odpadach w związku z art. 28 k.p.a. i art. 140 k.c. oraz nie odniósł się do informacji zawartej już w piśmie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017r., a powtórzonej w zażaleniu oraz w skardze do sądu, że składowisko które ma znajdować się na działkach [...] i [...] obr. [...] kończy się osuwiskiem na nieruchomość skarżącej gdzie zalegają osunięte odpady, co zaburza jak twierdzi skarżąca, przepływ powietrza oraz stosunki wodne na jej działce. Okoliczność ta nie była przedmiotem rozważań a zatem należy uznać, że podjęte w sprawie rozstrzygniecie jest przynajmniej przedwczesne. Jeżeli bowiem faktycznie na skutek osunięcia się odpadów cześć z nich zalega obecnie na nieruchomości skarżącej, to w świetle wskazanych przepisów wydane przez organ rozstrzygniecie byłoby nieprawidłowe. Skarżąca mogłaby bowiem wykazać się interesem prawnym do bycia stroną postępowania i mogłaby uczestniczyć w postępowaniu które wówczas z urzędu winno być wszczęte przez organ. Aby jednak możliwe było dokonanie prawidłowych ustaleń w tym zakresie, zdaniem Sądu, organ winien przede wszystkim przeprowadzić sprawdzenie czy faktycznie na nieruchomość skarżącej osunęły się odpady pochodzące ze składowiska znajdującego się na działkach sąsiednich. Niezależnie od powyższego należy również wskazać, że skoro postępowanie o którym mowa w przepisie art. 26 ust.2 ustawy o odpadach prowadzone jest przez organ z urzędu to po otrzymaniu informacji organ był zobligowany do podjęcia czynności sprawdzającej. Przy czym za niewystarczającą należy uznać sporządzoną i znajdującą się w aktach notatkę służbową z dnia [...] września 2017r. szczególnie, że nie wynika z niej aby osoby dokonujące oględzin nieruchomości miały możliwość obejrzenia całej nieruchomości na której miały zalegać odpady w tym w szczególności od strony działki skarżącej. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany przede wszystkim ustalić czy faktycznie na działce skarżącej znajdują się odpady pochodzące z działek sąsiednich a co za tym idzie organ będzie zobligowany w kontekście dokonanych ustaleń i twierdzeń strony rozważyć czy ma ona interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. by być stroną postępowania które winno być wówczas wszczęte z urzedu. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm- dalej: p.p.s.a.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji.