IV SA/Wa 66/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.),, Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Z. w G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. jako następcy prawnego Z. w G. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 roku nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. Decyzją z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. znak [...]wymierzając Z. w G. karę pieniężną dobową w wysokości 2.385.000 zł. z początkowym terminem jej naliczania od dnia 1 stycznia 1991r. za przekraczanie przez tramwaje przejeżdżające po torowisku przy ul. [...] w G., dopuszczalnego natężenia dźwięku przenikającego do środowiska, określonego decyzją Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. odwołał się Z. w G. W odwołaniu Z. wskazał, iż mimo podejmowanych działań organizacyjno technicznych nie jest w stanie ograniczyć akustycznych oddziaływań eksploatowanej linii tramwajowej przy ul. [...] w G. do wartości dopuszczalnych orzeczonych stosowną decyzją. Zdaniem Z. przyczyną powyższego stanu są eksploatowane jednostki tramwajowe, które choć spełniają normy akustyczne ustalone Zarządzeniem Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia 20 sierpnia 1984 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów oraz zakresu ich wyposażenia pozostają w sprzeczności z prawomocną decyzją o poziomie dopuszczalnego dźwięku przenikającego do środowiska w wyniku eksploatacji przedmiotowej linii. Minister rozpatrując ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania, podniósł, iż w wyniku eksploatacji linii tramwajowej w G. przy ul. [...] następuje przekroczenie dopuszczalnego natężenia dźwięku w środowisku, a także dopuszczalnej normy akustycznej orzeczonej stosowna decyzją dla Z. w G., ul. [...]. Faktu tego nie kwestionuje nawet strona. Organ uznał, iż skoro wypełnione zostały dyspozycje wynikające z art. 110 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i towarzyszących jej aktów wykonawczych, zasadne było wymierzenie Z. w G. dobowej kary pieniężnej za ponadnormatywną emisję hałasu do środowiska, występującą w wyniku eksploatacji linii tramwajowej w G. przy ul. [...]. Organ zaznaczył, iż wspomniana ustawa nie przewiduje żadnych możliwości uchylenia kar dobowych za ponadnormatywne oddziaływanie na środowisko. Wyjątku zatem nie może stanowić argument podnoszony przez stronę w kwestii wyczerpania wszystkich możliwości technicznych i organizacyjnych w tej mierze, a także obciążeń wynikających z eksploatacji wozów tramwajowych charakteryzujących się określoną emisją hałasu. Niezależnie od powyższego strona faktycznie nie przedłożyła dowodów zaświadczających jednoznacznie o niemożliwości radykalnego obniżenia ponadnormatywnych oddziaływań akustycznych na środowisko poprzez zastosowanie określonych rozwiązań w sferze techniczno-organizacyjnej. Strona nie jest pozbawiona możliwości eksploatacji jednostek tramwajowych, które nie powodowałoby przekroczenia norm orzeczonych stosowną decyzją o poziomie dopuszczalnym dźwięku przenikającego do środowiska w wyniku eksploatacji przedmiotowej linii tramwajowej. W skardze z dnia 18 sierpnia 1993 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Z. w G., którego następcą prawnym jest Z. w G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wniósł o uchylenie decyzji o naliczeniu kar oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż podjęto szereg działań w celu zmniejszenia hałasu, które spowodowały znaczne obniżenie hałasu na ul. [...]. Dowodem na to są wyniki badań przeprowadzonych w miesiącu sierpniu 1993 r. na ul. [...], które wskazują na obniżenie poziomu hałasu w stosunku do dotychczasowego poziomu hałasu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na jego obszarze znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowi art. 110 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 ze zm.), zgodnie z którym za naruszanie przez jednostki organizacyjne wymagań ochrony środowiska, polegające na przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją właściwego organu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę pieniężną. Wysokość, zasady i tryb nakładania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1987r. (tj. Dz. U. z 1991r. Nr 89, poz. 404). Stosownie do § 2 ust. 1 tego rozporządzenia karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska, określonego decyzją wojewody, nakłada się w zależności od stopnia przekroczenia tego poziomu. Z kolei zgodnie z § 3 po stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska, określonego decyzją wojewody, wojewoda decyzją określa termin naliczania kary pieniężnej oraz dobowy wymiar kary w przypadku przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska. Naruszenie wymagań ochrony środowiska stwierdza się na podstawie pomiarów poziomu hałasu przenikającego do środowiska, wykonywanych przez wojewodę, Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska, Państwową Inspekcję Sanitarną oraz jednostki organizacyjne zobowiązane do prowadzenia takich pomiarów. Organy, o których mowa wyżej, przekazują wyniki pomiarów zainteresowanej jednostce organizacyjnej w terminie 21 dni od daty ich wykonania. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1987r. w sprawie wysokości, zasad i trybu nakładania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska zostało zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1990r. (Dz. U. Nr 88, poz. 512), które w § 2 przewiduje min., że w razie gdy stwierdzone naruszenie wymagań ochrony środowiska, polegające na przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją właściwego organu, nie zostało usunięte do dnia 31 grudnia 1990 r., ustala się nowy wymiar kary godzinowej z terminem naliczania od dnia 1 stycznia 1991 r., stosując stawki kar obowiązujące od tego dnia. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 1987r. Ośrodek Badań i Kontroli Środowiska w G. przeprowadził badania hałasu w środowisku powodowane przejeżdżającymi tramwajami po torowisku przy ul. [...] w G. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku w porze dziennej od 13,3 – 19 dB/A/. Na tej podstawie Wojewoda [...] działając z urzędu decyzją z dnia [...] grudnia 1987r. określił dopuszczalny poziom hałasu w środowisku dla przejeżdżających tramwajów po torowisku przy ul. [...] w G. na 50 dB/A/ w porze dziennej tj. od 6ºº - 22ºº i na 40 dB/A/ w porze nocnej tj. od 22ºº - 6ºº. W dniu [...] stycznia 1989r. Ośrodek Badań i Kontroli Środowiska w G. ponownie przeprowadził pomiar dźwięku przejeżdżających tramwajów po torowisku przy ul. [...] w G. i na podstawie ustaleń decyzji z dnia [...] grudnia 1987r. stwierdził, że dopuszczalny poziom hałasu zewnętrznego w środowisku powodowany przejeżdżającymi tramwajami jest przekroczony o 14 dB/A/ w porze dziennej i 25,5 dB/A/ w porze nocnej. Na podstawie pomiarów z dnia [...] stycznia 1989r. decyzją z dnia [...] kwietnia 1989r. Wojewoda [...] wymierzył W. w G. – Z. karę pieniężną dobową z terminem początkowym od dnia [...] stycznia 1989r. za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska. Z kolei decyzją z dnia [...] czerwca 1990r. Wojewoda [...] wymierzył P. w G. za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu karę pieniężną łączną za okres od dnia [...] stycznia 1989r. do dnia [...] grudnia 1989r. z uwagi na to, że nadmierna emisja hałasu ustała, co zostało stwierdzone w uzasadnieniu decyzji. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1992r., będącą pierwszoinstancyjną decyzją oceniają w przedmiotowym postępowaniu, powołując się na pomiary kontrolne przeprowadzone w dniu [...] stycznia 1989r., wymierzył Z. w G. karę pieniężną dobową za przekroczenie ustalonego decyzją z dnia [...] grudnia 1987r. dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez przejeżdżające tramwaje po torowisku przy ul. [...] w G. W tym stanie faktycznym, należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, zgodnie z którą, organy administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wbrew temu obowiązkowi, organy przed wydaniem decyzji nie zleciły przeprowadzenia kontrolnych badań akustycznych, stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1987 r. w sprawie wysokości, zasad i trybu nakładania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska, z których dopiero wynikałoby czy i w ówczesnym czasie o ile został przekroczony dopuszczalny poziom hałasu przenikający do środowiska, określony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1987r. Należy zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1990r. stwierdzono, że nadmierna emisja hałasu ustała. Świadczy to, że nastąpiła zmiana w stosunku do wyników pomiarów dźwięku dokonanych w dniu [...] stycznia 1989r. Z materiału dowodowego wynika, że po dniu [...] stycznia 1989r. skarżący podejmował różne starania mające na celu obniżenie poziomu hałasu przenikającego do środowiska emitowanego przez przejeżdżające tramwaje po torowisku przy u. [...] w G. Organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniły, czy dane i pomiary powołane w decyzji zachowały aktualność, mimo iż wykonane były ponad 3 lata przed wydaniem decyzji organu I instancji. A przecież od stopnia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska, określonego w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1987r. zależał wymiar kary pieniężnej. Organ administracji publicznej obowiązany jest tak prowadzić postępowanie, żeby w jego toku w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy – art. 77 § 1 kpa, i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona – art. 80 kpa. Z kolei ustalenia faktyczne i dowody je potwierdzające winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji – art. 107 § 3 kpa. Sąd uznając, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie organ oceni, czy obecnie możliwe jest ustalenie faktów, od których zależy wydanie decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.