IV SA/Wa 660/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skarg W. L. i K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie opłaty produktowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. K. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego - k. 61-63. We wniosku skarżący wskazał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną D. L. i trojgiem małoletnich dzieci, zaś jedyne źródło utrzymania pięcioosobowej rodziny stanowią zyski z działalności gospodarczej prowadzonej przez niego w formie spółki cywilnej z W. L. W rubryce nr 10 formularza wniosku skarżący określił wysokość dochodu na kwotę 2.324 zł brutto miesięcznie. Jako posiadany majątek nieruchomy skarżący wykazał dom o powierzchni 100 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,95 ha. Podał również, że jest współwłaścicielem dwóch samochodów osobowych o wartości 80.000 zł oraz samochodu dostawczego o wartości 25.000 zł. W związku z tym, że informacje udzielone we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez skarżącego zostały ocenione przez referendarza sądowego jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. (k. 69-70) zobowiązany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, przez nadesłanie m. in.: 1) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a także wyciągów z rachunków bankowych otwartych dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, 2) kopii dokumentu potwierdzającego podaną we wniosku powierzchnię domu, który wchodzi w skład jego majątku nieruchomego, 3) oświadczenia, czy posiadana nieruchomość rolna przynosi dochód, a jeśli tak, w jakiej wysokości (miesięcznie), 4) oświadczenia, czy skarżący lub jego żona ubiegali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych bądź o inną formę pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a jeśli tak, należy wskazać, czy je otrzymali i w jakiej wysokości oraz nadesłać kopię stosownej decyzji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej bądź innej formy pomocy, 5) oświadczenia, czy każdy z dwóch samochodów osobowych, których jest współwłaścicielem, ma wartość 80.000 zł, czy ich łączna wartość wynosi 80.000 zł, 6) kopii dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz oświadczenia o wysokości pozostałych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2013 r., ewentualnie, w braku możliwości udokumentowania tych wydatków, do złożenia oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym w ostatnich trzech miesiącach, ze wskazaniem ich źródeł i miesięcznej wysokości, 7) aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżącego wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r., stanowiącym odpowiedź na opisane wezwanie, K. L. oświadczył, że: 1) posiadana nieruchomość rolna nie przynosi dochodu, 2) starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, a przyznane mu płatności wynosiły od około 1.500 zł do około 2.500 zł, 3) łączna wartość samochodów osobowych, których jest współwłaścicielem wynosi 80.000 zł, 4) powierzchnia domu nie wchodzi w skład jego majątku nieruchomego i jest zamieszkiwana przez właścicieli (jego rodziców: J. i W. L.), jego babkę (Z. B.) oraz przez niego, jego żonę i troje dzieci. Do pisma z dnia 26 sierpnia 2013 r. skarżący dołączył kserokopię decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie ustalenia dla W. L. wartości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 z tytułu podatku od nieruchomości, zestawienie przekazanych na rachunek bankowy płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a także wyciągi z trzech rachunków bankowych. Saldo pierwszego z rachunków (skarżący nie podał, do kogo należy rachunek) wyniosło na 26 sierpnia 2013 r. 4.788,21 zł. W okresie objętym nadesłanym wyciągiem (od 25 maja 2013 r. do 26 sierpnia 2013 r.) najniższe saldo odnotowano 10 czerwca (3.361,87 zł), a najwyższe 28 czerwca 2013 r. (9.312,27 zł). W tym samym okresie na drugim z rachunków nie odnotowano żadnych operacji, a saldo końcowe wyniosło 0,18 zł. Z kolei na rachunku bankowym otwartym dla działalności gospodarczej prowadzonego przez K. L. wspólnie z W. L. saldo na dzień 26 sierpnia 2013 r. wyniosło 113.400,38 zł. We wszystkich miesiącach objętych nadesłanymi wyciągami (od 25 lutego do 26 sierpnia 2013 r.) saldo znacznie przekraczało 100.000 zł. W kwietniu oraz w maju przekroczyło 200.000 zł. Na ten sam rachunek w styczniu 2013 r. dokonano ostatniego przelewu z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 2.013,17 zł. Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. K. L. wniósł sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powyższym przepisem, jako że sprzeciw nie został odrzucony, sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Z kolei zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym należy zaznaczyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu wnioskodawca powyższej okoliczności nie wykazał. Do oceny dochodów i sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny w ocenie Sądu konieczne było przedłożenie dokumentów i oświadczeń, o których mowa w wezwaniu Sądu z dnia 12 sierpnia 2013 r. (k. 69-70). Tymczasem, wbrew deklaracji zawartej w piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r., skarżący nie złożył do akt sprawy całości żądanych od niego dokumentów źródłowych i oświadczeń, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych. Wbrew wezwaniu skarżący nie złożył do akt sprawy kopii dokumentów wskazujących wysokość opłat związanych z eksploatacja domu oraz innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym ani oświadczenia w tym przedmiocie. Zaniechał też przedłożenia aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. W ocenie Sądu dokumenty te są niezbędne do weryfikacji wiarygodności oświadczenia wnioskodawcy o sytuacji rodzinnej, wysokości dochodów rodziny, a także ustaleniu relacji tych dochodów do wielkości koniecznych wydatków gospodarstwa domowego. Gdy bowiem weźmie się od uwagę, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem, skarżący ma na utrzymaniu żonę i troje małoletnich dzieci, to podana przez niego wysokość dochodu gospodarstwa domowego (2.324 zł miesięcznie) budzi wątpliwości. Wątpliwości te stają się tym bardziej uzasadnione, gdy zauważy się, że saldo jednego z rachunków bankowych, z którego wyciąg skarżący złożył do akt sprawy wahało się w okresie trzech miesięcy ujętych w zestawieniu pomiędzy kwotą 3.361,87 zł a kwotą 9.312,27 zł, kilkakrotnie przekraczając deklarowany przez stronę dochód gospodarstwa domowego. Oświadczenie skarżącego z dnia 31 lipca 2013 r., a także nadesłane na wezwanie pismo strony z dnia 26 sierpnia 2013 r. i dołączone do niego dokumenty nie pozwalają więc na ustalenie, że K. L. jest osobą rzeczywiście ubogą, która ze względu na okoliczności życiowe pozbawiona jest środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.