IV SA/Wa 661/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G.P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 4.01.2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwany dalej Szefem Urzędu) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (zwanego dalej Wojewodą) z dnia [...] .10.2015 r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń dla obywatelki Republiki [...] – N. H. W uzasadnieniu organ podał, że G. P. w dniu 25 sierpnia 2015 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń dla obywatelki Republiki [...] ważnego w okresie od dnia 20 listopada 2015 r. do dnia 19 listopada 2016 r. Pismem z 3 września 2015 r., - doręczonym w dniu 14 września 2015 r.,- Wojewoda [...] wezwał G. P., w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku, tj. dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w przypadku, gdy jako miejsce zakwaterowania zapraszanego cudzoziemca został wskazany lokal mieszkalny zapraszającego, alternatywnie dokumentu potwierdzającego możliwość zapewnienia cudzoziemcowi zakwaterowania w innym miejscu - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania poprzez dostarczenie kopii tych dokumentów oraz okazanie ich oryginałów osobiście lub przez pełnomocnika strony, alternatywnie złożenie oryginałów lub uwierzytelnionych notarialnie kopii dokumentów w kancelarii urzędu lub przesłanie ich za pośrednictwem poczty. W dniu 22 września 2015 r. G. P. przedstawił akt notarialny potwierdzający fakt uzyskania przez niego w drodze darowizny, m.in. części działki nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym murowanym. Pismem z dnia 25 września 2015 r. Wojewoda [...] powiadomił G.P. o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania, z uwagi na fakt nieusunięcia jego braków formalnych. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie w dniu 2 października 2015 r. W dniu 5 października 2015 r. G. P. zwrócił się do Wojewody [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń, jako przyczynę podając nieuzupełnienia braku formalnego w terminie z uwagi na specyfikę wykonywanej pracy. W uzasadnieniu wniosku G.P. zakwestionował zasadność skierowanego do niego wezwania. Następnie postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożonego przez G.P. w sprawie dokonania wpisu zaproszenia do ewidencji zaproszeń. Organ I. instancji stwierdził, że zapraszający nie uprawdopodobnił tego, że uchybienie terminu powstało nie z jego winy. Rozpoznając zażalenie od tego postanowienia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że zasadne było skierowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku we wskazanym zakresie. Organ odwoławczy podał, że jako przyczynę uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku strona wskazała specyfikę wykonywanej pracy: "Przyczyną spóźnienia był (i jest) specyficzny charakter mojej pracy, bo nigdy nie wiadomo, o której danego dnia ją zakończę, a bardzo chciałem te dokumenty złożyć osobiście", strona wskazała ponadto, iż uchybienie dotyczyło niewielkiego opóźnienia czasowego (12 godzin) oraz, że wniosek dotyczy osoby narodowości polskiej, a w związku z doświadczeniami związanymi ze składaniem podobnych rodzajowo wniosków w przeszłości nie była przygotowana na konieczność uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych podania. W ocenie Organu odwoławczego G. P. nie wykazał, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazano, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku uzupełnienia braków formalnych w terminie można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony. Jednocześnie należy dodać, że strona obowiązana jest do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Z uwagi na te ustalenia, w ocenie Organu odwoławczego, brak było podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy G. P., a przeszkody powodujące to uchybienie miały charakter obiektywny i niezależny od strony. Szef Urzędu wskazał, że w przypadku, gdy zobowiązania służbowe nie pozwalały G.P. na uzupełnienie braków formalnych wniosku osobiście, zapraszający mógł skorzystać z drogi przesłania dokumentów za pośrednictwem poczty lub skorzystać z pomocy innej osoby. Okoliczność, że G. P. uzupełnił braki formalne w ciągu 12 godzin, od momentu, w którym upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi okoliczności przemawiającej za przywróceniem tego terminu. Za bezpodstawny należało także uznać, zdaniem organu, w świetle obowiązujących przepisów prawa, wniosek o uwzględnienie przy orzekaniu narodowości zapraszanej osoby. Za stwierdzeniem braku winy strony, nie może także przemawiać – zdaniem Szefa Urzędu - niewiedza strony w zakresie dokumentacji, jaką winna przedstawić w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 września 2015 r. oraz co do trybu jej wniesienia. Powyższe, w ocenie Organu, zostało bowiem określone w treści skierowanego do strony wezwania, a strona odpowiedziała na wezwanie, przedstawiając z uchybieniem terminu stosowne dokumenty. Podsumowując Organ podał, że nie znajduje podstaw do stwierdzenia, aby w sprawie istniała przeszkoda, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. G. P. w treści wniosku nie wykazał za pomocą stosownej argumentacji, iż dochował należytej staranności oraz, iż przeszkoda była od niego niezależna i niemożliwa do pokonania. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. P. W uzasadnieniu wskazał, że Urząd na rozstrzygnięcie sprawy, po ewentualnym zebraniu materiału dowodowego i wyjaśnieniu dotyczących jej wątpliwości, ma na te czynności i rozstrzygnięcie sprawy miesiąc czasu - zgodnie z przepisami K.p.a. W przypadku sprawy skomplikowanej Urząd informuje obywatela o przekroczeniu terminów załatwienia sprawy. Skarżący podał, że nie został powiadomiony o tym, że jego sprawa jest skomplikowana i że Urząd będzie potrzebował więcej czasu niż miesiąc, na jej załatwienie. Zaznaczył, że jego wniosek był spóźniony tylko o jeden dzień, podczas gdy Organ miał "około dziesięciodniowe opóźnieniem w załatwianiu sprawy". Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Szefa Urzędu. Skarżący wskazał również, że przyczyną umożliwiającą przywrócenie terminu jest uprawdopodobniony brak winy. Ustawodawca celowo używa słowa uprawdopodobniony, zamiast udowodniony, by zapewnić konieczną elastyczność oraz pewną dowolność w interpretacji takich zdarzeń. Skarżący podał, że przyczyną spóźnienia był (i jest) specyficzny charakter wykonywanej przez niego pracy. Nigdy nie wiadomo, o której ją zakończy, a chciał dokumenty złożyć osobiście. Wskazał, że pracuje jako egzaminator kandydatów na kierowców i zdarza się, że dzień jego pracy wydłuża się o 1 godzinę, czy nawet o półtorej godziny. Zaznaczył, że nawet w połowie dnia pracy nie wie, o której godzinie ją zakończy. Skarżący wskazał również, że chciał osobiście dostarczyć brakujące dokumenty, bowiem zażądano od niego dokumentów, z których nie wynikało, że jest właścicielem budynku mieszkalnego, a chciał zaproponować inny dokument bardziej użyteczny. W ocenie Skarżącego, uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawny, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, z tego względu wskazany tryb mógł znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2). Z ustalonego i niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że Wojewoda [...] pismem z 3 września 2015 r., (doręczonym Skarżącemu w dniu 14 września 2015 r.), wezwał G. P.w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń dla obywatelki Republiki [...] tj. dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w przypadku, jeśli jako miejsce zakwaterowania zapraszanego cudzoziemca został wskazany lokal mieszkalny zapraszającego, alternatywnie dokumentu potwierdzającego możliwość zapewnienia cudzoziemcowi zakwaterowania w innym miejscu - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, poprzez dostarczenie kopii tych dokumentów oraz okazanie ich oryginałów osobiście lub przez pełnomocnika strony, albo złożenie oryginałów lub uwierzytelnionych notarialnie kopii tych dokumentów w kancelarii urzędu lub przesłanie ich za pośrednictwem poczty. Wskazać należy, że stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r., poz. 1650), wniosek zapraszającego o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń składa się na formularzu. Zgodnie natomiast z art. 53 pkt 1- 3 ustawy o cudzoziemcach, zapraszający ubiegający się o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń składa: 1) wypełniony formularz wniosku o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń; 2) dokumenty potwierdzające możliwość pokrycia kosztów związanych z pobytem cudzoziemca, w tym kosztów zakwaterowania i wyżywienia, pokrycia kosztów podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo kosztów tranzytu do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd; 3) dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, jeżeli jako miejsce zakwaterowania zapraszanego cudzoziemca został wskazany lokal mieszkalny zapraszającego, albo dokument potwierdzający możliwość zapewnienia cudzoziemcowi zakwaterowania w innym miejscu. Skoro Skarżący we wniosku jako adres zakwaterowania Cudzoziemki na terytorium [...] wskazał adres, pod którym zamieszkuje, to stosownie do art. 53 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach obowiązany był przedłożyć dokument potwierdzający tytuł prawny do tego lokalu mieszkalnego. Bezsporne jest, że w dniu 22 września 2015 r. – a więc jeden dzień po terminie, G. P. przedstawił akt notarialny, potwierdzający fakt uzyskania przez niego w drodze darowizny m.in. części działki nr [...] , zabudowanej budynkiem mieszkalnym murowanym. O uchybieniu terminu dowiedział się z pisma Organu z dnia 2 października 2015 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożył zaś w dniu 5 października 2015 r. (data stempla pocztowego), a więc z zachowaniem ustawowego – 7 dniowego terminu. W ocenie Sądu, Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały jednak, że nie wystąpiły przesłanki, mające świadczyć o braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu. Istotnie, ustawodawca w art. 58 § 1 K.p.a. posługuje się pojęciem "uprawdopodobnienia" tego, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności stanowi środek zastępczy dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, a tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia strony o jakimś fakcie, które podlega ocenie organu. Jednakże z treści art. 58 K.p.a. jednoznacznie wynika, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Jako kryterium, przy ocenie winy w uchybieniu terminu, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia zatem zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły możliwość dokonania przez nią czynności w terminie. W ocenie Sądu, z pewnością przesłanki przywrócenia uchybionego terminu nie może stanowić fakt okresowego nadmiaru obowiązków zawodowych Strony. Zaistnienie takiej okoliczności nie wypełnia przesłanki braku winy koniecznej do zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. I SA/Ka 1781/99, LEX nr 47160). Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że podjął wszelkie niezbędne działania, w celu dochowania zakreślonego przez Organ terminu. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza wiele alternatywnych form dokonania w terminie czynności wymaganych w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru (pkt 1), nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (pkt 2). Wobec tego, w ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu chęć osobistego złożenia dokumentów w siedzibie Organu. Skarżący nie uprawdopodobnił, że w ostatnim dniu terminu nastąpiło takie zdarzenie, które uniemożliwiło mu dokonanie czynności z zachowaniem terminu. Powoływał się na dokonywanie w ostatnim dniu terminu czynności zawodowych, które z powodów od niego niezależnych uległy przedłużeniu, co jak zaznaczył często mu się zdarza. Nie wskazał, o której godzinie zakończył pracę. Okoliczność ta jednak, zdaniem Sądu, i tak nie miałaby większego znaczenia w sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że Skarżący pracuje w W., gdzie co najmniej jedna placówka operatora publicznego czynna jest całą dobę. Skarżący miał zatem możliwość - przy zachowaniu należytej staranności - uczynić zadość wezwaniu Organu w zakreślonym mu terminie. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności, dotyczące przekroczenia przez Organ terminów przewidzianych na załatwienie sprawy, nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Niedotrzymanie terminu powoduje bowiem przede wszystkim pewne ujemne skutki procesowe dla Strony. Nadmienić jedynie należy, że ustawodawca przewidział sądową kontrolę administracji, która obejmuje również skargi na bezczynność czy przewlekłość organów administracji publicznej, jednak odbywa się ona w odrębnym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu były zaś postanowienia Organów obu instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia uzupełnienia braków formalnych wniosku o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń dla obywatelki Republiki [...] - N. H. Sąd nie dostrzegł w zaskarżonych postanowieniach takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.