IV SA/Wa 662/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-04

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Alina Balicka, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia odpadów na władającego nieruchomością, mimo że władający ten twierdzi, iż nie jest wytwórcą odpadów, a ich wytwórcą jest osoba trzecia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że pojawiły się nowe istotne okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie wydawania decyzji. Okoliczności te, dotyczące wskazania sąsiada jako wytwórcy odpadów, mogą skutkować przerzuceniem obowiązku ich usunięcia na tego sąsiada, co oznacza, że współwłaściciele nieruchomości nie będą zobligowani do tej czynności. W związku z tym, sąd uznał, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy nakazał A. D. i innym usunięcie odpadów z działki. Odwołanie wnieśli A. D., J. G. i J. G., wskazując, że nie mają możliwości zagospodarowania działki przeznaczonej pod zieleń publiczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło termin usunięcia odpadów i ustaliło nowy, utrzymując decyzję w mocy. A. D. wniosła skargę do WSA, twierdząc, że nie jest wytwórcą odpadów, a nieruchomość jest zaśmiecana przez osoby trzecie, w tym sąsiada. Na rozprawie skarżąca wskazała sąsiada jako wytwórcę odpadów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] miasta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zarząd Dzielnicy [....] Miasta W. nakazał A. D., J.G. i J. G. usunięcie z działki ew. nr [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m.. W. odpadów znajdujących się na całej nieruchomości, to jest odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej kod 17, to jest odpady betonu oraz gruzu z rozbiórek i remontów - kod 17 01 01, drewno - kod 1702 01, szkło - kod 17 02 02, tworzywa sztuczne - kod 17 02 03, mieszaniny metali - kod 17 04 07, gleba i ziemia, w tym, kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03b- kod 17 05 04, styropian - kod 17 06 04, materiały konstrukcyjne zawierające azbest - kod 17 06 oraz odpadów komunalnych z frakcjami gromadzenia selektywnie - kod 20, to jest szkło - kod 20 01 02, odzież - kod 20 01 10, drewno - kod 20 01 38, tworzywa sztuczne - kod 20 01 39, papier i tektura - 20 01 01, metale - kod 20 01 40, zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne - kod 20 01 36, odpady ulegające biodegradacji - kod 20 02 01, odpady wielkogabarytowe - kod 20 03 07, a także odpadów nie ujętych w innych grupach o kodzie 16, to jest zużyte opony. Termin usunięcia odpadów zakreślono do dnia 31 października 2013 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2012 r. przez pracowników Wydziału Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] m. W. stwierdzono zanieczyszczenie nieruchomości odpadami. W dniu 5 lutego 2013 r. ustalono, że na działce gromadzone są następujące odpady: odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej kod 17, to jest odpady betonu oraz gruzu z rozbiórek i remontów - kod 17 01 01, drewno - kod 1702 01, szkło - kod 17 02 02, tworzywa sztuczne - kod 17 02 03, mieszaniny metali - kod 17 04 07, gleba i ziemia, w ty, kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03b- kod 17 05 04, styropian - kod 17 06 04, materiały konstrukcyjne zawierające azbest - kod 17 06 oraz odpady komunalne z frakcjami gromadzenia selektywnie - kod 20, to jest szkło - kod 20 01 02, odzież - kod 20 01 10, drewno - kod 20 01 38, tworzywa sztuczne - kod 20 01 39, papier i tektura - 20 01 01, metale - kod 20 01 40, zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne - kod 20 01 36, odpady ulegające biodegradacji - kod 20 02 01, odpady wielkogabarytowe - kod 20 03 07, a także odpady nie ujęte w innych grupach o kodzie 16, to jest zużyte opony. Organ wywodził, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego władający przedmiotowa nieruchomością nie wykazali, że odpadami włada inny podmiot. W związku z powyższym należało uznać, że do usunięcia odpadów zgromadzonych na działce należy zobowiązać władających nieruchomością. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. D., J. G. i J. G. wywodząc, ze w związku z przeznaczeniem działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod teren zieleni publicznej nie maja możliwości jej zagospodarowania i nadzoru. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej termin usunięcia odpadów na dzień 31 października 2013 r. ustaliło termin usunięcia odpadów do dnia 31 marca 2014 r., w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wywodził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest zobowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca przeznaczonego do ich składowani lub magazynowania. W myśl ust. 2 tego artykułu w; przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1 wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji wydawanej z urzędu nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarka odpadami. W ocenie organu do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie! odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności: istnienia odpadów, składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów, podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów. Wywodzono, że odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy są każde substancje lub przedmioty, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia siejesz obowiązany. Organ stwierdził, że materiał zgromadzony w sprawie w postaci protokołu z wizji w terenie oraz sporządzonej w trakcie tej wizji dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że na działce nr [...] znajdują się różnego rodzaju odpady, które dokładnie zostały sklasyfikowane w kontrolowanej decyzji. Organ wywodził, że działka nr [...] nie jest miejscem składowania i magazynowania odpadów. Podkreślono, że proces składowania odpadów wymaga uzyskania odpowiednich zezwoleń na prowadzenie takiej działalności, a strony nie posiadają takich zezwoleń. Podmiotami zobowiązanymi do usunięcia odpadów z działki ew. nr [...] jako ich posiadacze są jej właściciel. Zgodnie z art 3 ust. 1 pkt 19 przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną będącą w posiadaniu odpadów; domniemywa się , ze władający ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z upływem terminu wskazanego w decyzji organu I instancji, do którego właściciele działki nr [...] mieli usunąć z niej odpady przed rozpatrzeniem ich odwołania przez Kolegium należało tej części uchylić zaskarżoną decyzje i ustalić nowy termin usunięcia odpadów. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odpowiedzialność z art. 26 ustawy w żadne sposób nie jest uzależniona od przeznaczenia działki w planie miejscowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła A. D. wywodząc, że problemy z związane z zaśmiecaniem działki wynikły w związku z przeznaczeniem tego terenu w palnie zagospodarowania przestrzennego na cele zieleni publicznej, a miasto nie jest zainteresowane wykupieniem tej działki. Oświadczyła, że nie jest wytwórcą odpadów. Nieruchomość ta zaśmiecana jest przez osoby trzecie. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że wytwórcą odpadów jest sąsiad. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Ustęp 1 powyższego przepisu stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Z ustępu 2 art. 26 ustawy o opadach wynika, że w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ustępem 1, wójt burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarka odpadami. Artykuł 3 pkt 19 ustawy o odpadach, jako posiadacza odpadów rozumie wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Powyższy przepis wprowadza więc domniemanie, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi. Obalenie tego domniemania jest możliwe w sytuacji wykazania, że posiadaczem tych odpadów jest ich wytwórca lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Skarżąca na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. stwierdziła, że zna obecnie wywrócę odpadów, jest nim sąsiad nieruchomości. Okoliczność ta został zgłoszona policji i sporządzono z tego zdarzenia notatkę służbową. Powyższe więc wskazuje na pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te są na tyle istotne dla sprawy, że ich udowodnienie może spowodować przerzucenie obowiązku usunięcia odpadów na ich wytwórcę, w związku z tym nie będą zobligowani do dokonania powyższej czynności współwłaściciele nieruchomości o nr ew. [...]. Są to więc nowe istotne dla sprawy okoliczności nieznane organowi w dacie wdawania decyzji, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie przy aktywnym udziale współwłaścicieli nieruchomości. Organ winien więc przesłuchać właściciela sąsiedniej nieruchomości na okoliczność czy jest on wytwórca tych odpadów. Niezbędne również będzie ustalenie, czy toczy się postępowanie przed organami ściągania (policji) dotyczące gromadzenia na nieruchomości nr [...] odpadów. Zgromadzony w ten sposób materiał dowodowy da podstawy do ustalenia podmiotów odpowiedzialnych do usunięcia odpadów z przedmiotowej nieruchomości. Mając na względzie powyższe orzeczono w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło