IV SA/Wa 665/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji w postaci rozbudowy drogi krajowej nr [...] od km [...] do km [...], wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. Organ podniósł, iż w dniu 11 sierpnia 2008 r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek M. T. z dnia 5 sierpnia 2008 r. o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", nieważności decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Wskazano, że już wcześniej - w dniu 27 listopada 2006 r. – M. T. wniosła do Ministra Budownictwa wniosek o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. uznając, że podniesione przez M. T. we wniosku zarzuty są niezasadne oraz że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą inne przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, zawarte w art. 156 § 1 k. p. a. Zdaniem organu, skoro Minister Budownictwa uznał, że decyzja Wojewody [...] nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 k. p. a., to ponowne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności byłoby bezprzedmiotowe. Ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została już bowiem dokonana w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. W ocenie organu nie można się jeszcze raz domagać wszczęcia postępowania w tej samej sprawie w trybie art. 156 § 1 k. p. a., powołując się na inną przyczynę nieważności. Organ zaznaczył przy tym, iż Minister Budownictwa w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. ocenił z urzędu decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. pod kątem istnienia bądź nieistnienia przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k. p. a. uznając, że nie jest ona obarczona żadną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k. p. a. (strona 4 uzasadnienia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r.). Nie można więc uznać, iż organ nie zbadał wszystkich przesłanek nieważnościowych, a tylko powołaną przez M. T. przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a. Wskutek tego nie można się domagać rozpatrzenia tej sprawy ponownie w trybie art. 156 § 1 k. p. a. Podkreślono jednocześnie, że wyrokiem z dnia 3 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Sąd nie doszukał się w decyzji organu odwoławczego wad uzasadniających jej wyeliminowanie z obiegu prawnego. W ocenie organu, w związku z powyższymi ustaleniami prowadzącymi do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty merytoryczne nie mogą być rozpatrywane. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. wniosła M. T. W jej ocenie Minister Budownictwa w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. wskazał, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., lecz nie badał pozostałych przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 k. p. a. ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że decyzja nie jest obarczona żadną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k. p. a. Nieuzasadnione jest więc stanowisko organu, iż nie można raz jeszcze domagać się wszczęcia postępowania nieważnościowego powołując się na przesłanki z art. 156 § 1 k. p. a. nie będące wcześniej przedmiotem orzekania. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty co do niezgodności zaskarżonej decyzji z art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 7 i 8 k. p. a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ocena, czy Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. zbadał decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. tylko pod kątem występowania przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., czy także pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k. p. a. W ocenie Sądu w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. zbadano występowanie wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. Obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem zbadanie nie tylko tego, czy wystąpiła w sprawie ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte art. 156 § 1 k. p. a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 390-07, LEX nr 468719). Innymi słowy, wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, który musi z urzędu zbadać, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k. p. a. Należy wszak pamiętać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Jego przedmiotem nie jest sprawa administracyjna, lecz ostateczna decyzja administracyjna, a ściślej - wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Zakończenie tego postępowania decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oznacza, że sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana, nie stwierdzono żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k. p. a. oraz że zdecydowano o pozostawieniu przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym. Na zbadanie wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. wskazuje ponadto treść uzasadnienia powyższej decyzji. W końcowej jego części wyraźnie zaznaczono bowiem, że badając zaskarżoną decyzję w ramach nadzoru i oceniając ją z urzędu organ stwierdził, iż nie jest ona obarczona żadną z przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w art. 156 § 1 k. p. a. Zbadanie przez organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. ewentualnego występowanie wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Nie można więc jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie z powołaniem się na inne lub tożsame jak we wcześniejszym wniosku przyczyny nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt I 2038/01, LEX nr 121768). Ponadto wskazać należy, iż skarga na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r., która utrzymała w mocy kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1394/06. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1168/08. Prawomocne oddalenie skargi na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. świadczy o tym, iż zarówno ta decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy, a kwestionowana w badanym postępowaniu administracyjnym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r., nie są obarczone wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. W związku z tym istniała przeszkoda w ponownym wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Prawidłowa jest zatem zaskarżona decyzja odmawiająca wszczęcia tego postępowania. Zaznaczyć przy tym wypada, że gdyby organ wszczął postępowanie nieważnościowe i wydał nową decyzję nadzorczą, decyzja ta - niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia (odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność) - byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. i sama podlegała stwierdzeniu nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. organ stwierdza bowiem nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skoro zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 7 i 8 k. p. a. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).